Αυξάνονται οι φωνές εντός της ΕΚΤ που προειδοποιούν για μεγάλες επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην ευρωπαϊκή οικονομία, που ενδεχομένως αναγκάσουν την κεντρική τράπεζα να αλλάξει τη νομισματική της πολιτική, επιστρέφοντας πάλι σε αυξήσεις.
Το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου Μπόρις Βούισιτς, ο οποίο θα αναλάβει αντιπρόεδρος της ΕΚΤ τον Ιούνιο, δήλωσε ότι τελευταία πρέπει να είναι «πολύ ευέλικτη και σε εγρήγορση» για να διατηρήσει τις τιμές υπό έλεγχο, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν αυξάνει τους κινδύνους στασιμοπληθωρισμού.
Μιλώντας στο Bloomberg σημείωσε ότι οι αξιωματούχοι πιθανότατα θα γνωρίζουν σύντομα αν οι συνέπειες των συγκρούσεων θα απαιτήσουν υψηλότερα επιτόκια.
Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν αυξανόμενους κινδύνους για υψηλό πληθωρισμό σε συνδυασμό με ασθενή οικονομική ανάπτυξη.
«Δεν βλέπουμε στασιμοπληθωρισμό, αλλά ο κίνδυνος κινείται προς αυτή την κατεύθυνση», δήλωσε ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Κροατίας σε συνέντευξη στο Ζάγκρεμπ. «Το πόσο μακριά θα φτάσουμε προς αυτή την κατεύθυνση είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί».
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της Bundesbank, Γιοάχιμ Νάγκελ, έχουν υποδείξει ότι η ΕΚΤ ίσως χρειαστεί να εξετάσει αύξηση του κόστους δανεισμού στην επόμενη συνεδρίαση επιτοκίων τον επόμενο μήνα, καθώς το αυξανόμενο κόστος ενέργειας αρχίζει να τροφοδοτεί τον πληθωρισμό. Ο Βούιτσιτς διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο.
«Μέχρι τον Απρίλιο είναι πολύς χρόνος στη σημερινή εποχή», είπε. «Θα υπάρξουν πολλά νέα δεδομένα και ειδήσεις» και «σε τέτοιες καταστάσεις, όλα είναι ανοιχτά».
Οι νέες προβλέψεις της ΕΚΤ δείχνουν ότι οι τιμές καταναλωτή θα αυξηθούν κατά 2,6% στη ζώνη του ευρώ φέτος στο βασικό σενάριο — πολύ περισσότερο από ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως. Σε ένα ακραίο σενάριο, όπου συνεχίζονται οι διαταραχές στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, ο πληθωρισμός θα φτάσει στο 6,3%.
Παρότι «η αξία της αναμονής είναι υψηλή αυτή τη στιγμή», ο Βούιτσιτς είπε ότι «ήδη απομακρυνόμαστε από το βασικό σενάριο προς πιο αρνητικά σενάρια».
Βλέπει δύο επιλογές αν η ΕΚΤ αποφασίσει ότι χρειάζονται υψηλότερα επιτόκια:
- Να ξεκινήσει νωρίς με μικρές διαδοχικές αυξήσεις
- Να ξεκινήσει αργότερα με μεγαλύτερες αυξήσεις
«Είναι καλύτερο να ξεκινήσεις με μια μικρότερη κίνηση και μετά να δεις πώς εξελίσσονται τα πράγματα», είπε. «Προς το παρόν είναι νωρίς για συμπεράσματα, αλλά σύντομα θα ξέρουμε αν χρειάζεται να δράσουμε».
Ερχονται αυξήσεις επιτοκίων
Οι αγορές προβλέπουν έως και τρεις αυξήσεις κατά 0,25% στο επιτόκιο καταθέσεων φέτος από το σημερινό επίπεδο του 2%. Οι οικονομολόγοι συγκλίνουν στην άποψη ότι η σύσφιξη της πολιτικής είναι αναπόφευκτη, προβλέποντας την πρώτη από δύο αυξήσεις τον Απρίλιο ή τον Ιούνιο.
«Δεν νομίζω ότι μία ή δύο αυξήσεις θα έβλαπταν πολύ την οικονομία», είπε ο Βούιτσιτς. «Αλλά πρέπει να αναρωτηθεί κανείς αν είναι απαραίτητες, γιατί κάποιοι θα έλεγαν επίσης ότι μία ή δύο μειώσεις δεν θα βοηθούσαν ιδιαίτερα την οικονομία».
Οι εκτιμήσεις των αγορών φαίνεται να προϋποθέτουν μόνιμες ζημιές σε ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο και παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ακόμη και μετά την αναβολή για πέντε ημέρες των απειλούμενων επιθέσεων σε ιρανικές εγκαταστάσεις ηλεκτρικής ενέργειας από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, εν αναμονή συνομιλιών.
«Μια αποκλιμάκωση της σύγκρουσης και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ θα ήταν εξαιρετική είδηση, που θα μείωνε σίγουρα την πίεση στον πληθωρισμό και συνεπώς την πιθανότητα αύξησης επιτοκίων», είπε.
Αν όμως η ΕΚΤ βρεθεί αντιμέτωπη με υψηλότερες τιμές και χαμηλότερη ανάπτυξη λόγω παρατεταμένου πολέμου, η προτεραιότητα είναι σαφής.
«Η εντολή μας είναι πολύ ξεκάθαρη — είναι μία και μοναδική: η σταθερότητα των τιμών», είπε. Παρότι η χαμηλότερη ανάπτυξη συνήθως μειώνει τον πληθωρισμό, «θα πρέπει να εφαρμόσουμε πολιτική ώστε να διατηρήσουμε τον πληθωρισμό στο 2%».
Ο Βούιτσιτς είπε ότι η σημερινή κατάσταση διαφέρει από το 2022, όταν η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία οδήγησε τον πληθωρισμό σε ιστορικό υψηλό 10,6%. Ωστόσο, παρότι οι πιθανότητες δευτερογενών επιπτώσεων είναι μικρότερες τώρα, η ΕΚΤ παραμένει σε επιφυλακή.
«Έχουμε μάθει από το 2022», είπε. «Στην επικαιροποιημένη στρατηγική νομισματικής πολιτικής του 2025 αναφέρουμε ξεκάθαρα ότι τέτοιου είδους σοκ προσφοράς απαιτούν επίσης αντίδραση της νομισματικής πολιτικής, αν δεν είναι προσωρινά. Και πιστεύω ότι σύντομα θα έχουμε πιο σαφή εικόνα».
