Συντονισμένη παρέμβαση στις αγορές συναλλάγματος για να στηρίξουν το γεν (JPY/USD) πραγματοποίησαν οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία την προηγούμενη εβδομάδα, κίνηση που είχε να καταγραφεί πάνω από μία δεκαετία. Η επιβεβαίωση της συμμετοχής του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών υπογραμμίζει την αυξανόμενη ανησυχία για την αποδυνάμωση του ιαπωνικού νομίσματος και τις επιπτώσεις της στις διεθνείς αγορές.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαίωσε ότι το υπουργείο Οικονομικών συνέδραμε τις ιαπωνικές αρχές, ενώ η υπουργός Οικονομικών της Ιαπωνίας, Σατσούκι Καταγιάμα, ανέφερε ότι η κοινή δράση είχε στόχο να αντιμετωπίσει την «υπερβολική μεταβλητότητα και τις άτακτες κινήσεις» του γεν που καταγράφηκαν τους τελευταίους μήνες.
Το γεν βρίσκεται υπό συνεχή πίεση από την αρχή του έτους, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για την αύξηση των δημοσίων δαπανών της Ιαπωνίας και για τις υψηλότερες τιμές πετρελαίου, οι οποίες ενισχύθηκαν μετά τον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν. Τον Ιούλιο, η ισοτιμία υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, με το δολάριο να ξεπερνά τα 163 γεν, έναντι περίπου 147 γεν έναν χρόνο νωρίτερα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσαν οι Financial Times, οι ΗΠΑ πούλησαν ευρώ και αγόρασαν γεν, συμβάλλοντας στην ενίσχυση του ιαπωνικού νομίσματος. Μέχρι το τέλος της εβδομάδας, η ισοτιμία είχε υποχωρήσει στα 157 γεν ανά δολάριο, καθώς η παρέμβαση περιόρισε μέρος των πιέσεων.
Το δύσκολο ισοζύγιο του δολαρίου
Η ισχύς του δολαρίου αποτελεί ευαίσθητο ζήτημα για την αμερικανική οικονομική πολιτική. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι ένα υπερβολικά ισχυρό δολάριο καθιστά ακριβότερα τα αμερικανικά προϊόντα στο εξωτερικό και δυσχεραίνει τις εξαγωγές. Ταυτόχρονα, η διατήρηση του δολαρίου ως βασικού παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για τις ΗΠΑ. Επιχειρήσεις, τράπεζες και κυβερνήσεις χρησιμοποιούν το αμερικανικό νόμισμα για την τιμολόγηση εμπορευμάτων και τη διεκπεραίωση διεθνών συναλλαγών, γεγονός που προσδίδει στην Ουάσιγκτον σημαντική οικονομική επιρροή.
Για την Ιαπωνία, ένα ασθενές γεν έχει διπλή επίδραση. Από τη μία πλευρά, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών και στηρίζει τις επιχειρήσεις που αντλούν μεγάλο μέρος των εσόδων τους από το εξωτερικό. Από την άλλη, αυξάνει το κόστος των εισαγωγών, κυρίως της ενέργειας. Η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα έντονη λόγω της ανόδου των τιμών πετρελαίου. Καθώς το πετρέλαιο τιμολογείται διεθνώς σε δολάρια, η Ιαπωνία καλείται να πληρώσει υψηλότερη τιμή για την ενέργεια και, ταυτόχρονα, να διαθέσει περισσότερα γεν για την αγορά των ίδιων ποσοτήτων πετρελαίου.
Οι παρεμβάσεις και τα όριά τους
Από τον Απρίλιο, το ιαπωνικό υπουργείο Οικονομικών έχει δαπανήσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την αγορά γεν, επιχειρώντας να ανακόψει την πτώση του. Οι παρεμβάσεις είχαν μέχρι σήμερα περιορισμένη αποτελεσματικότητα, καθώς οι υποκείμενες οικονομικές και δημοσιονομικές πιέσεις συνέχισαν να ευνοούν την ενίσχυση του δολαρίου. Η Καταγιάμα υποστήριξε ότι η ιαπωνική κυβέρνηση θεωρεί το γεν υποτιμημένο, επικαλούμενη τη βελτίωση των οικονομικών συνθηκών υπό την πρωθυπουργό Σανάε Τακαΐτσι. Παρά τη διόρθωση του τελευταίου μήνα, ο δείκτης Nikkei 225 παραμένει περίπου 30% υψηλότερα από την αρχή του έτους, αποτυπώνοντας τη θετική εικόνα που διατηρεί η ιαπωνική χρηματιστηριακή αγορά.
Η τελευταία συντονισμένη παρέμβαση των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας είχε πραγματοποιηθεί το 2011, αλλά με αντίθετο στόχο. Μετά τον ισχυρό σεισμό και το τσουνάμι στην Ιαπωνία, το γεν είχε ενισχυθεί απότομα και οι διεθνείς αρχές επιχείρησαν να περιορίσουν την άνοδό του. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών είχε παρέμβει και το 1998, τότε για να στηρίξει το γεν μετά από μεγάλη υποχώρηση.
Ο Τραμπ απέδωσε τη συμμετοχή των ΗΠΑ στις στενές σχέσεις των δύο χωρών και στη χρηματοοικονομική ισχύ της αμερικανικής οικονομίας. Ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, τόνισε ότι η κοινή δράση της Παρασκευής είχε στόχο να αντιμετωπίσει τις άτακτες κινήσεις του γεν και ότι οι ΗΠΑ δεν θα διστάσουν να συμμετάσχουν σε νέα συντονισμένη παρέμβαση εάν κριθεί αναγκαίο. Η ιαπωνική κυβέρνηση δηλώνει ότι παραμένει σε στενή επικοινωνία με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών.
Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι οι παρεμβάσεις στις αγορές συναλλάγματος δεν αρκούν από μόνες τους για να αλλάξουν τη μακροπρόθεσμη πορεία ενός νομίσματος. Όπως προειδοποιεί η Wells Fargo, η κοινή παρέμβαση δείχνει την αυξημένη αποφασιστικότητα των αρχών να υπερασπιστούν το γεν, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει τα όρια μιας στρατηγικής που βασίζεται αποκλειστικά στις αγοραπωλησίες νομισμάτων. Η διατηρήσιμη ανάκαμψη του γεν θα εξαρτηθεί τελικά από τις δημοσιονομικές επιλογές της Ιαπωνίας, την πορεία των επιτοκίων και την εξέλιξη των διεθνών ενεργειακών τιμών.
