Η παγκόσμια επενδυτική κοινότητα παρακολουθεί σχεδόν εμμονικά κάθε κίνηση στα Στενά του Ορμούζ, θεωρώντας ότι εκεί κρίνεται η επόμενη μεγάλη κίνηση στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, παρά τον εύλογο φόβο που προκαλεί η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή, η πραγματική σημασία του περάσματος ενδέχεται σήμερα να είναι μικρότερη απ’ ό,τι πιστεύουν πολλοί.
Η πρόβλεψη της πορείας της ενέργειας είναι πάντοτε δύσκολη υπόθεση. Σε περιόδους πολέμου γίνεται ακόμη πιο σύνθετη. Και όταν η σύγκρουση αφορά μια περιοχή που επηρεάζει μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη, τότε η αβεβαιότητα εκτοξεύεται.
Η αμερικανική ναυτική πίεση γύρω από τα ιρανικά λιμάνια και οι περιορισμοί στις μεταφορές μέσω των Στενών έχουν πυροδοτήσει ανησυχίες ότι η κατάσταση μπορεί να κλιμακωθεί ανά πάσα στιγμή. Ένα χτύπημα σε δεξαμενόπλοιο, μια νάρκη ή ένα επεισόδιο με αμερικανικό πολεμικό πλοίο θα μπορούσαν να στείλουν το πετρέλαιο σε νέα άνοδο.
Γιατί όμως το Ορμούζ δεν είναι πια τόσο κρίσιμο
Το βασικό επιχείρημα αρκετών αναλυτών είναι ότι η εξάρτηση της παγκόσμιας αγοράς από το συγκεκριμένο πέρασμα έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν επενδύσει μαζικά σε εναλλακτικές χερσαίες υποδομές και αγωγούς, που επιτρέπουν την εξαγωγή σημαντικών ποσοτήτων πετρελαίου χωρίς να απαιτείται διέλευση από τα Στενά.
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει δυνατότητα ανακατεύθυνσης περίπου 7 εκατ. βαρελιών ημερησίως, ενώ τα ΗΑΕ περίπου 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Αυτό σημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος των εξαγωγών που παλαιότερα εξαρτιόταν αποκλειστικά από το Ορμούζ, σήμερα μπορεί να κινηθεί μέσω εναλλακτικών διαδρομών.
Με απλά λόγια: το πέρασμα παραμένει σημαντικό, αλλά όχι αναντικατάστατο.
Εκεί που ο κίνδυνος παραμένει υψηλός
Όμως, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το αργό πετρέλαιο. Από την περιοχή διέρχονται επίσης:
- καύσιμα αεροπορίας
- λιπάσματα
- πετροχημικά προϊόντα
- υγροποιημένο φυσικό αέριο
- ακόμη και ήλιο, κρίσιμο για τη βιομηχανία ημιαγωγών
Ακόμη κι αν η κυκλοφορία αποκατασταθεί σύντομα, οι εφοδιαστικές αλυσίδες ενδέχεται να χρειαστούν μήνες για να επιστρέψουν στην κανονικότητα.
Τι σημαίνει για τους επενδυτές
Η εικόνα δείχνει ότι οι αγορές ίσως υπερτιμούν τη σημασία των Στενών του Ορμούζ ως μοναδικού παράγοντα κινδύνου. Πολλοί επενδυτές στρέφονται πλέον σε εταιρείες που ενισχύουν την ενεργειακή αυτάρκεια των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως οι GE Vernova στις ενεργειακές υποδομές, ONEOK,, Kinder Morgan, Quanta Services, Texas Pacific Land.
Τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν νευραλγικό γεωπολιτικό σημείο και κάθε αναταραχή εκεί επηρεάζει άμεσα το κλίμα στις αγορές. Όμως ο κόσμος της ενέργειας έχει αλλάξει. Νέοι αγωγοί, νέες διαδρομές και αυξημένη παραγωγή εκτός Μέσης Ανατολής έχουν περιορίσει τον απόλυτο έλεγχο που ασκούσε κάποτε το Ορμούζ στις τιμές.
Η αγορά ίσως συνεχίσει να κοιτάζει τον χάρτη. Οι πιο ψύχραιμοι επενδυτές, όμως, κοιτούν ήδη πέρα από αυτόν.
