Για χρόνια, οι αγορές αντιμετώπιζαν τη γαλλική οικονομία ως το απόλυτο καταφύγιο σταθερότητας στην καρδιά της Ευρωζώνης. Ωστόσο, η πραγματικότητα αυτή έχει ανατραπεί πλήρως. Οι μαζικές ρευστοποιήσεις στις διεθνείς αγορές χρέους πλήττουν τη χώρα σφοδρότερα από το αναμενόμενο, τροφοδοτούμενες από τη μη επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων —με το έλλειμμα να απομακρύνεται από το προβλεπόμενο 5%— και τον βαθύ πολιτικό κατακερματισμό.
Η απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου εκτινάχθηκε άνω της μίας ποσοστιαίας μονάδας από τον Ιούνιο, αγγίζοντας το 4,9%, στα υψηλότερα επίπεδα από το 2002. Παράλληλα, το spread (το περιθώριο απόδοσης έναντι του γερμανικού Bund) έχει υπερδιπλασιαστεί από τον Μάιο, φτάνοντας τις 141 μονάδες βάσης, με αναλυτές, όπως ο Andrzej Szczepaniak της Nomura, να προειδοποιούν ότι το ασφάλιστρο κινδύνου μπορεί να φτάσει τις 200 μονάδες βάσης έως τα τέλη του 2027. Στο ίδιο κλίμα, η Bank of America ανέδειξε τη Γαλλία ως τη λιγότερο προτιμώμενη αγορά για τους διαχειριστές κεφαλαίων, ενώ το ευρώ υποχωρεί στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 16 μηνών έναντι του δολαρίου.
Η πολιτική αστάθεια και το φάντασμα των εκλογών του 2027
Η προσπάθεια της κυβέρνησης να παρουσιάσει έναν αυστηρό προϋπολογισμό με φιλόδοξες περικοπές συναντά σφοδρές αντιδράσεις από ένα διχασμένο κοινοβούλιο, απειλώντας την ίδια την επιβίωση του κυβερνητικού σχήματος. Η κατάσταση επιδεινώνεται από τις κοινωνικές εντάσεις, όπως οι πρόσφατες φοιτητικές διαδηλώσεις και συγκρούσεις με την αστυνομία για την κακή κατάσταση των σχολικών υποδομών.
Ο πολιτικός ορίζοντας παραμένει θολός ενόψει των προεδρικών εκλογών του Μαΐου, όπου οι ψηφοφόροι θα κληθούν να επιλέξουν διάδοχο στη δεκαετή διακυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πιθανή αναμέτρηση στον δεύτερο γύρο μεταξύ της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν και του υποψηφίου της άκρας αριστεράς Ζαν-Lικ Μελανσόν. Από την πλευρά της, η Λεπέν αφήνει να εννοηθεί ότι ίσως αποφύγει την ανατροπή του προϋπολογισμού προκειμένου να διαχειριστεί την επόμενη μέρα, έχοντας εξαγγείλει δαπανηρές πολιτικές (όπως μείωση φόρων στα καύσιμα) και σχέδιο δημοψηφίσματος για «χρυσό κανόνα» στα ελλείματα, παρά τις ασαφείς προθέσεις της για περικοπές 125 δισ. ευρώ.
Κίνδυνοι μετάδοσης στην Ευρωζώνη και συγκρίσεις με το παρελθόν
Με τον δείκτη χρέους να πλησιάζει το 120% του ΑΕΠ —σχεδόν διπλάσιο από αυτό της Γερμανίας— ορισμένοι επενδυτές επαναφέρουν στη μνήμη τους τις σκοτεινές μέρες της ελληνικής κρίσης χρέους. Το κόστος εξυπηρέτησης του γαλλικού χρέους ξεπερνά πλέον τις κρατικές δαπάνες για την άμυνα και την παιδεία.
Ο αντίκτυπος ξεπερνά τα σύνορα της χώρας. Ειδικοί, όπως η Michala Marcussen της Societe Generale, προειδοποιούν ότι η αποδυνάμωση της Γαλλίας περιορίζει τα περιθώρια χάραξης της ευρωπαϊκής ατζέντας, σε μια περίοδο που η Γερμανία αντιμετωπίζει τις δικές της πιέσεις και η ήπειρος βρίσκεται αντιμέτωπη με ενεργειακά προβλήματα και γεωπολιτικές συγκρούσεις.
Θεσμικοί επενδυτές, όπως η Credit Agricole Assurances (που διατηρεί χαρτοφυλάκιο ομολόγων αξίας 61 δισ. ευρώ), προχωρούν σε διαφοροποίηση ενεργητικού για να θωρακιστούν, ενώ οι αναλυτές συγκλίνουν στο ότι ο επόμενος ένοικος των Ηλυσίων Πεδίων θα κληθεί να διαχειριστεί μια οριακή δημοσιονομική τροχιά.