Το υψηλό κόστος δανεισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποτελεί παροδική διαταραχή, αλλά διαμορφώνεται ως μόνιμο χαρακτηριστικό της αμερικανικής οικονομίας για το υπόλοιπο της δεκαετίας. Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα πρόσφατης έρευνας της Wall Street Journal, στην οποία συμμετείχαν 71 οικονομικοί αναλυτές (διενεργήθηκε από τις 2 έως τις 7 Οκτωβρίου).
Ενώ ορισμένοι παράγοντες —όπως η προσαρμογή των επιχειρήσεων στους δασμούς ή οι πρόσκαιρες ανατιμήσεις στο πετρέλαιο λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν— θεωρούνται προσωρινοί, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι αποδόσεις των αμερικανικών τίτλων θα παραμείνουν καθηλωμένες σε επίπεδα που αγγίζουν υψηλά 25ετίας.
Νέες, ανοδικές προβλέψεις για το 10ετές ομόλογο
Οι αναλυτές αναθεώρησαν αισθητά προς τα πάνω τις εκτιμήσεις τους για το αμερικανικό 10ετές ομόλογο αναφοράς:
-
Τέλος 2026: Αναμένεται στο 5,1%, έναντι 4,4% που προβλεπόταν στην έρευνα του Ιουλίου.
-
Μέσα 2027: Προβλέπεται στο 4,96% (από 4,3%).
-
Τέλος 2027: Εκτιμάται στο 4,78% (από 4,26%).
Οι τίτλοι του αμερικανικού Δημοσίου καθορίζουν τη βάση για τις τιμολογήσεις σε όλο το φάσμα της οικονομίας. Η διατήρησή τους σε αυτά τα επίπεδα μεταφράζεται σε ακριβότερα στεγαστικά δάνεια και αυξημένες δαπάνες χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις.
Πίεση στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό
Οι υψηλές αποδόσεις επιβαρύνουν δραματικά τα δημόσια οικονομικά των ΗΠΑ, καθώς οι τόκοι εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους έχουν ήδη ξεπεράσει τις στρατιωτικές δαπάνες της χώρας.
Η εικόνα αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις εκτιμήσεις των κρατικών φορέων:
-
Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) είχε προβλέψει τον Φεβρουάριο ότι η απόδοση του 10ετούς δεν θα ξεπερνούσε το 4,3% μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
-
Το Γραφείο Διαχείρισης και Προϋπολογισμού του Λευκού Οίκου (OMB) εμφανίζεται ακόμη πιο αισιόδοξο, εκτιμώντας υποχώρηση κοντά στο 3,5%.
Οι κινητήριες δυνάμεις της αγοράς και η Fed
Η μεταβολή στις προσδοκίες οφείλεται στον συνδυασμό βελτιωμένων προοπτικών ανάπτυξης, νέων πληθωριστικών πιέσεων και εντονότερων ανησυχιών για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας.
Ο Άλεν Σινάι, πρόεδρος της Decision Economics, κάνει λόγο για θεμελιώδη αλλαγή δεδομένων στη σταθερή εισοδηματική αγορά. Όπως σημειώνει, παρά την πρώτη αύξηση επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) τον περασμένο μήνα (την πρώτη μετά από τρία χρόνια), η κεντρική τράπεζα παραμένει πίσω από τις εξελίξεις. Ο Σινάι εκτιμά ότι θα απαιτηθούν περισσότερες της μίας αυξήσεις επιτοκίων και προβλέπει ότι η απόδοση του 10ετούς μπορεί να πλησιάσει το 6% το επόμενο έτος, παραμένοντας άνω του 5% έως το τέλος της δεκαετίας.
Από την πλευρά της, η ίδια η Fed στις προβλέψεις του Σεπτεμβρίου έδειξε ότι το βασικό της επιτόκιο (federal funds rate) θα υπερβεί το 4% φέτος και θα διατηρηθεί πάνω από αυτό το όριο έως το 2027.
Πληθωρισμός, πετρέλαιο και η επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Οι εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη δεν παρουσιάζουν θεαματικές αλλαγές:
-
Το αμερικανικό αργό πετρέλαιο αναμένεται στα 88 δολάρια/βαρέλι στο τέλος του έτους (από 91,85 δολάρια) και κάτω από τα 80 δολάρια έως τον Ιούλιο.
-
Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (CPI) προβλέπεται στο 3,5% τον Δεκέμβριο, στο 2,6% τον επόμενο Ιούνιο και στο 2,3% στο τέλος του 2027.
-
Ο δείκτης PCE (που παρακολουθεί η Fed) αναμένεται να υποχωρήσει από το 3,5% φέτος στο 2,4% έως το 2027.
Ο Καρλ Τάνενμπαουμ, επικεφαλής οικονομολόγος της Northern Trust, υπογραμμίζει ότι οι υψηλές αποδόσεις δεν καθορίζονται μόνο από τον πληθωρισμό. Ακόμη κι αν οι πιέσεις από τον πόλεμο στο Ιράν υποχωρήσουν, το ογκώδες δημόσιο χρέος και οι αυξημένες κεφαλαιακές ανάγκες για την ανάπτυξη υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) θα κρατούν ψηλά το κόστος δανεισμού. Ο ίδιος βλέπει το 10ετές κοντά στο 5,2% έως το 2028 και στο 5% το 2029.
Αναβάθμιση της ανάπτυξης και σταθερή αγορά εργασίας
Οι οικονομολόγοι αναθεώρησαν ανοδικά την πρόβλεψη για την αύξηση του ΑΕΠ των ΗΠΑ το 2026 στο 2,4% (από 2,1% τον Ιούλιο), εξαιτίας της ισχυρής επίδοσης στο δεύτερο τρίμηνο και ενδείξεων για ετήσιο ρυθμό άνω του 3% στο τρίτο τρίμηνο. Για το υπόλοιπο της δεκαετίας, η ανάπτυξη εκτιμάται μεταξύ 2,1% και 2,2%.
Παράλληλα:
-
Η ανεργία αναμένεται να παραμείνει σταθερή κοντά στο 4,2% έως το 2029 (όσο και τον Σεπτέμβριο).
-
Η πιθανότητα εκδήλωσης ύφεσης στους επόμενους 12 μήνες υποχώρησε ελαφρώς στο 24% (από 25%).
Η αντίθετη άποψη: Ο κίνδυνος στις θέσεις γραφείου
Υπάρχει και η αντίθετη ανάγνωση. Ο Ρατζίβ Ντάουαν (Georgia State University) προειδοποιεί ότι η αμερικανική αγορά εργασίας παρουσιάζει δομική ευθραυστότητα. Παρότι δημιουργούνται κατά μέσο όρο 66.000 θέσεις εργασίας μηνιαίως το τελευταίο εξάμηνο, ελάχιστες αφορούν υψηλόμισθους τομείς όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και η τεχνολογία.
Κατά τον ίδιο, μια αποδυνάμωση στις θέσεις γραφείου θα υποχρεώσει τη Fed να αλλάξει πλεύση και να προχωρήσει σε νέες μειώσεις επιτοκίων, πιέζοντας τις αποδόσεις προς τα κάτω.
Οι ενδιάμεσες εκλογές και η αξιολόγηση του Κέβιν Γουόρς
Ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του επόμενου μήνα στις ΗΠΑ, το 48% των αναλυτών εκτιμά ότι οι πληθωριστικοί κίνδυνοι θα είναι αυξημένοι εάν οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, καθώς θα άνοιγε ο δρόμος για νέες φορολογικές περικοπές και δαπάνες. Μόλις το 10% βλέπει μεγαλύτερο πληθωριστικό κίνδυνο σε ενδεχόμενη επικράτηση των Δημοκρατικών.
Όσον αφορά την αξιολόγηση του Κέβιν Γουόρς, ο οποίος ανέλαβε την προεδρία της Fed τον Μάιο:
-
Το 36% θεωρεί ότι είναι νωρίς για συμπεράσματα.
-
Το 31% του βάζει βαθμό Β.
-
Το 20% τον αξιολογεί με C.
-
Το 9% του δίνει βαθμολογία Α.
