Η απουσία σύγκλισης ανάμεσα στη αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας και τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου (μισθοί, αγοραστική δύναμη), είναι μια παγιωμένη «συνθήκη» των τελευταίων ετών.
Η διαρκής επιβεβαίωση αυτής, από εκθέσεις-αναλύσεις εγχώριων και διεθνών φορέων, καταδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος το οποίο «καθρεπτίζεται» στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και δεν καμουφλάρεται από τις πομπώδεις ανακοινώσεις για τα μακροοικονομικά επιτεύγματα.
Προφανώς το αφήγημα της ισχυρής οικονομίας και της αναπτυξιακής πορείας δεν αμφισβητείται, όμως αποτελεί τη μία όψη του νομίσματος. Η «άνθιση» των αριθμών δεν αντικατοπτρίζεται στην τσέπη των πολιτών, οι οποίοι υστερούν μισθολογικά σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ σε όρους αγοραστικής δύναμης βρίσκονται στον πάτο της Ε.Ε.
Για κάθε… θριαμβολογία που αφορά για παράδειγμα την αύξηση των μισθών (ονομαστικών) ή τη σημαντική αύξηση του κατώτατου μισθού και των τριετιών, υπάρχει το ακράδαντο επιχείρημα που βασίζεται σε επίσημα και αδιαμφισβήτητα στοιχεία, για τη «βύθιση» των πραγματικών μισθών από το 2009 έως και τις ημέρες μας. Κύριος υπονομευτής των φιλότιμων προσπαθειών για βελτίωση της αγοραστικής δύναμης είναι προφανώς η ακρίβεια, στα σούπερ μάρκετ, στην ενέργεια, στη στέγαση, στα καύσιμα.
Ιδιαίτερα στη μετα-μνημονιακή περίοδο, παρά τους σχετικά υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης του ονομαστικού ΑΕΠ, οι μισθωτοί στη χώρα μας δεν βίωσαν ουσιαστική αύξηση της αγοραστικής τους δύναμης. Συγκριτικά μάλιστα με το 2021 δηλαδή το έτος έναρξης της πληθωριστικής κρίσης, ο μέσος ετήσιος πραγματικός μισθός στην Ελλάδα το 2025 ήταν χαμηλότερος κατά 1,3%, στοιχείο που δείχνει τη σημαντική επίπτωση που είχε ο πληθωρισμός στο πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων.
Τα καμπανάκια για την κατανάλωση
Το κόστος διαβίωσης έχει εκτοξευθεί και προφανώς απομυζεί «εν ριπή οφθαλμού» εισοδήματα και φυσικά τη δυνατότητα για περαιτέρω κατανάλωση.
Τα σημάδια για κάμψη στην ιδιωτική κατανάλωση, στην οποία στηρίζεται υπέρμετρα η ελληνική οικονομική μεγέθυνση, είναι εμφανή και αποτελούν απόρροια της ακρίβειας. Η πτώση των εσόδων από τον ΕΦΚ το πεντάμηνο, που αναδεικνύει εν πολλοίς τη μείωση της κατανάλωσης στα καύσιμα (περιορισμός μετακινήσεων) είναι ένα ασφαλές και συνάμα ανησυχητικό δείγμα που πρέπει να απασχολήσει το οικονομικό επιτελείο.
Σε κάθε περίπτωση, η διατήρηση υψηλών ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης αποτελεί αναμφίβολα θετική εξέλιξη για τη χώρα. Ωστόσο, η πραγματική επιτυχία μιας οικονομικής πολιτικής δεν κρίνεται μόνο από τους δείκτες του ΑΕΠ, τις επενδύσεις ή τις δημοσιονομικές επιδόσεις, αλλά κυρίως από το κατά πόσο οι πολίτες αισθάνονται ότι βελτιώνεται η καθημερινότητά τους.
Όσο οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν υπό πίεση και η ακρίβεια απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος, η αναπτυξιακή πορεία θα εξακολουθεί να αφήνει ένα σημαντικό κοινωνικό αποτύπωμα δυσαρέσκειας. Ενόψει, μάλιστα, της επερχόμενης εκλογικής περιόδου που εισερχόμαστε, θα αποτελέσει καταλυτικό παράγοντα για τις επιλογές των ψηφοφόρων.
Νώντας Βλάχος
