Το έναυσμα της αντίστροφης μέτρησης για την ώρα της κρίσης αναφορικά με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου δόθηκε από τις χθεσινές εξελίξεις, που προδιαγράφουν σκηνικό έντασης στα ελληνοτουρκικά, χωρίς να αποκλείεται και κάποιου είδους θερμό επεισόδιο.
Η ελληνική πλευρά χθες το απόγευμα εξέδωσε NAVTEX, προκειμένου το Abeille Marengo, να αποπλεύσει από το λιμάνι Ηρακλείου όπου βρίσκεται και να ξεκινήσει τις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου. Λίγη ώρα μετά η Άγκυρα απάντησε με αντι-NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι μέρος των εργασιών θα διεξαχθούν εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και δείχνοντας πρόθεση αντιπαράθεσης και όχι μόνο σε διπλωματικό επίπεδο.
Στην Κάσο τα δύσκολα
Όλα θα κριθούν όταν το γαλλικό σκάφος φθάσει για έρευνες στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κάσου και Καρπάθου, που η Τουρκία θεωρεί ότι βρίσκεται μέσα στη ζώνη του παράνομου τουρκολιβικού μνημονίου. Σε ανάλογη περίπτωση το καλοκαίρι του 2024 σταμάτησαν οι έρευνες για το καλώδιο ανοικτά της Κάσου, όταν εμφανίστηκαν δυνάμεις του τουρκικού πολεμικού ναυτικού.
Η ελληνική… υποχώρηση του 2024 είναι σαφές ότι δεν μπορεί να επαναληφθεί στην παρούσα φάση, καθώς αφενός θα σημάνει την παραπομπή στις καλένδες του σημαντικού έργου (έχει εγκριθεί από την Κομισιόν η χρηματοδότησή του, ύψους 680 εκατ. ευρώ) και αφετέρου γιατί η κυβέρνηση θα υποστεί σοβαρό πολιτικό πλήγμα-ήδη πιέζεται από την αντιπολίτευση- και μάλιστα κοντά στην προεκλογικό περίοδο.
«Δεν κάνουμε πίσω»
Είναι ενδεικτικό, ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε: «Σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να κάνουμε πίσω. Είναι ένα στρατηγικής σημασίας ενεργειακό έργο που αίρει την ενεργειακή απομόνωση ενός κράτους – μέλους της Ευρώπης, της Κύπρου, όχι ενός οποιουδήποτε κράτους, της Κύπρου, με την τεράστια σημασία που έχει και για εμάς, και θα προχωρήσει κανονικά».
Άρα αν τουρκικά πολεμικά προσπαθήσουν και πάλι να παρεμποδίσουν τις έρευνες, αυτή τη φορά θα πρέπει να υπάρχει ελληνική απάντηση επί του πεδίου, με τις εξελίξεις να καθίστανται απρόβλεπτες.
Γαλλία και ΗΠΑ
Σημαντικός θεωρείται ο ρόλος της Γαλλίας, καθώς την πόντιση του καλωδίου έχει αναλάβει η γαλλική εταιρεία Nexans. Μόνο που η Γαλλία αντιμετωπίζει σοβαρά εσωτερικά προβλήματα, έχει προεδρικές εκλογές τον Απρίλιο και ο Ε. Μακρόν διανύει το τελευταίο του διάστημα στην προεδρία της χώρας.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι η ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έρχεται σε μια περίοδο που η Ουάσιγκτον, έχει να διαχειριστεί δύο πολέμους, στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, ενώ η αμερικανική ηγεσία έχει κλυδωνιστεί από την ήττα των Ρεπουμπλικάνων στις ενδιάμεσες εκλογές, που έδωσε τον πλήρη έλεγχο του Κογκρέσου στους Δημοκρατικούς.
NAVTEX και αντι-NAVTEX
Χθες (6/11) ο σταθμός Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού εξέδωσε NAVTEX προκειμένου να ξεκινήσουν έρευνες για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.
Το υπουργείο Εξωτερικών αναφορικά με την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI) εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία ανέφερε:
«Ολοκληρώθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης από τις αρμόδιες ελληνικές Αρχές για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), σε συνέχεια σχετικού αιτήματος που υπέβαλε η γαλλική εταιρεία NEXANS, για λογαριασμό της κυρίας του έργου εταιρείας GSI.
Ειδικότερα, κατόπιν θετικής γνωμοδότησης της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), ο Υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε σήμερα, 6 Νοεμβρίου 2026, τη σχετική απόφαση αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου. Ακολούθως, το ερευνητικό πλοίο αιτήθηκε την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για την εκτέλεση των εργασιών, η οποία εκδόθηκε αμέσως».
Στη συνέχεια η Τουρκία προχώρησε στην έκδοση αντι-NAVTEX, αντιδρώντας στην ελληνική αναγγελία για τις έρευνες του Abeille Marengo, στο πλαίσιο του Great Sea Interconnector (GSI).
Με την αντι-NAVTEX 1105/26, η Άγκυρα υποστήριξε ότι μέρος της περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική NAVTEX 1411/26 βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή έχει μονομερώς δηλωθεί στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020 (σ.σ. τουρκολιβυκό μνημόνιο)
Παράλληλα, χαρακτήρισε την ελληνική αναγγελία «μη εξουσιοδοτημένη», δήλωσε ότι δεν έχει χορηγήσει άδεια για τις έρευνες και απαίτησε τον συντονισμό των σχετικών δραστηριοτήτων με τις τουρκικές αρχές.
Μετά την αντι-NAVTEX, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση, με την οποία υποστηρίζει ότι οι προγραμματισμένες έρευνες πραγματοποιούνται σε περιοχή της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και απαιτούν προηγούμενη έγκριση από την Τουρκία.
Γ.Δ.
