Παρά την αυξανόμενη στρατιωτική και οικονομική πίεση, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν δείχνει διατεθειμένος να συνθηκολογήσει στην Ουκρανία. Η ρωσική προέλαση έχει επιβραδυνθεί, το κόστος έχει διογκωθεί, drones πλήττουν υποδομές και επιχειρήσεις εντός της Ρωσίας και η κοινωνική ανησυχία εντείνεται. Ωστόσο, το Κρεμλίνο συνεχίζει να θεωρεί ότι η Ουκρανία βρίσκεται σε δυσχερέστερη θέση και τελικά θα καταρρεύσει.
Η εκτίμηση αυτή βρίσκεται πίσω από την απόφαση της Μόσχας να συνεχίσει τις επιχειρήσεις, παρά την επιδείνωση των συνθηκών. Ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ μετέφερε αυτή την εβδομάδα στη Μόσχα μια ιδιαίτερα δυσοίωνη εκτίμηση για τη ρωσική στρατιωτική και οικονομική κατάσταση και κάλεσε τη ρωσική ηγεσία να διαπραγματευτεί. Ωστόσο, το Κρεμλίνο δεν έχει δώσει μέχρι στιγμής ενδείξεις ότι προτίθεται να επανεκκινήσει άμεσα τις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Κεντρικό στοιχείο της ρωσικής στρατηγικής είναι η πεποίθηση ότι η Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρότερες και πιο άμεσες αδυναμίες. Τα αποθέματα στρατιωτών και η διαθέσιμη χρηματοδότηση περιορίζονται, ενώ οι ελλείψεις στην αντιαεροπορική άμυνα αφήνουν όλο και μεγαλύτερο μέρος της ουκρανικής επικράτειας εκτεθειμένο στους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους. Παράλληλα, η εξάντληση των αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων στη Δύση, μετά και τις ανάγκες από τον πόλεμο στο Ιράν, περιορίζει τη δυνατότητα των συμμάχων του Κιέβου να ενισχύσουν την άμυνά του.
Η Ρωσία ποντάρει στον χρόνο
Η Ρωσία παράγει κάθε μήνα δεκάδες βαλλιστικούς πυραύλους. Η Ουκρανία δεν διαθέτει αντίστοιχη δυνατότητα. Σύμφωνα με ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών η Μόσχα αναζητά επιπλέον πυραυλικές δυνατότητες στη Βόρεια Κορέα. Η ανισορροπία αυτή ενδέχεται να ενισχύει την πεποίθηση του Πούτιν ότι η Ρωσία αποκτά κρίσιμο πλεονέκτημα, παρά τις δυσκολίες στο εσωτερικό της χώρας. Στο πλαίσιο αυτό, η Μόσχα φαίνεται να προετοιμάζεται για μια νέα έντονη εκστρατεία τον χειμώνα, με στόχο τις πολιτικές και στρατιωτικές υποδομές της Ουκρανίας.
Η εικόνα στο πεδίο της μάχης, πάντως, απέχει από την ταχεία προέλαση που καταγραφόταν το 2025. Από την 1η Ιουνίου, η καθαρή εδαφική κερδισμένη έκταση της Ρωσίας ανέρχεται σε μόλις περίπου 68 τετραγωνικά μίλια, καθώς οι ρωσικές δυνάμεις συγκεντρώνουν την προσπάθειά τους στην πιο οχυρωμένη περιοχή του μετώπου, στο ανατολικό Ντονέτσκ. Την ίδια ώρα, η Ουκρανία αναπτύσσει δικούς της βαλλιστικούς πυραύλους και επιδιώκει να αυξήσει την ικανότητά της να πλήττει στόχους βαθιά μέσα στη Ρωσία.
Για τη ρωσική κοινωνία, η εικόνα έχει επίσης αλλάξει αισθητά μέσα σε έναν χρόνο. Το 2025 υπήρχαν προσδοκίες ότι οι επαφές του Κρεμλίνου με την κυβέρνηση Τραμπ θα μπορούσαν να οδηγήσουν σύντομα στο τέλος του πολέμου, ενώ η οικονομία εξακολουθούσε να λειτουργεί σχετικά ομαλά. Σήμερα, οι ελλείψεις καυσίμων, οι επανειλημμένες επιθέσεις σε αποθήκες των μεγάλων εταιρειών ηλεκτρονικού εμπορίου και οι συχνές διακοπές του διαδικτύου δημιουργούν ένα διαφορετικό περιβάλλον. Παράλληλα, οι υψηλότεροι φόροι που επιβλήθηκαν για τη χρηματοδότηση των αυξανόμενων πολεμικών δαπανών επιβαρύνουν τις οικονομικές προοπτικές.
Αυξάνεται η εσωτερική πίεση
Η κοινωνική διάθεση έχει αρχίσει να μεταβάλλεται. Δημοσκόπηση του ανεξάρτητου Levada Center έδειξε ότι το ποσοστό των Ρώσων που δηλώνουν υποστήριξη στις ενέργειες του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία, έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη της εισβολής. Παράλληλα, οι Ρώσοι αποσύρουν μετρητά από τις τράπεζες, καθώς οι διακοπές στο διαδίκτυο δυσκολεύουν τις ηλεκτρονικές πληρωμές και οι φορολογικές επιβαρύνσεις ενισχύουν την τάση για συναλλαγές εκτός τραπεζικού συστήματος.
Στο εσωτερικό της ρωσικής ελίτ εμφανίζονται επίσης περιορισμένα σημάδια ανησυχίας. Ο επικεφαλής της Sberbank Χέρμαν Γκρεφ έχει δηλώσει ότι οι Ρώσοι επιθυμούν να τελειώσει ο πόλεμος το συντομότερο δυνατό, ενώ ο δήμαρχος της Μόσχας Σεργκέι Σομπιάνιν προειδοποίησε ότι η πλήρης μετατροπή της οικονομίας σε πολεμική βάση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στη χώρα. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της κρατικής αναπτυξιακής τράπεζας VEB, Αντρέι Κλεπάτς, απομακρύνθηκε από τη θέση του, αφού προειδοποίησε ότι η Ρωσία χάνει έδαφος τεχνολογικά και οικονομικά εξαιτίας του πολέμου και ότι η προσδοκία πως η Ουκρανία θα καταρρεύσει δεν επιβεβαιώνεται.
Παρά τις πιέσεις, ο Πούτιν επιχειρεί να διατηρήσει τον έλεγχο του εσωτερικού μετώπου και να παρουσιάσει την επιδείνωση ως συνέπεια της ρωσικής επιτυχίας. Ενόψει των κοινοβουλευτικών εκλογών, η καταστολή της πολιτικής διαφωνίας εντείνεται, ενώ το Ανώτατο Δικαστήριο απέκλεισε από την εκλογική διαδικασία το κόμμα Γιάμπλοκο, καθώς η αντιπολεμική του θέση είχε αρχίσει να αποκτά μεγαλύτερη απήχηση.
Ο Ρώσος πρόεδρος εξακολουθεί έτσι να επενδύει στην αντοχή και στην πεποίθηση ότι η Ουκρανία θα λυγίσει πρώτη. Οι κινήσεις του τελευταίου διαστήματος, από επισκέψεις σε αμφισβητούμενες περιοχές και ιστορικούς συμβολισμούς, έως τις δημόσιες εκκλήσεις για «ενότητα» και συνέχιση της πολεμικής προσπάθειας, δείχνουν ότι δεν προετοιμάζει την κοινή γνώμη για άμεσο συμβιβασμό. Αντίθετα, το Κρεμλίνο φαίνεται να θεωρεί ότι ο χειμώνας μπορεί να προσφέρει μια νέα ευκαιρία να αυξηθεί η πίεση στην Ουκρανία και να μετατοπιστούν οι ισορροπίες υπέρ της Ρωσίας.
Original Photo by Don Fontijn on Unsplash
