Σε μια εκτενή συνέντευξη στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» και τον δημοσιογράφο Μαρίνο Γκασιάμη, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, παρουσίασε το συνολικό στρατηγικό σχέδιο αναβάθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο εκσυγχρονισμός της αμυντικής αρχιτεκτονικής, οι τεχνολογικές τομές της «Ατζέντας 2030», η θωράκιση έναντι των εξωτερικών προκλήσεων, καθώς και οι πολιτικές εξελίξεις.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και η αρχιτεκτονική του αντιαεροπορικού θόλου
Ως βασικό στοιχείο της αποτρεπτικής ισχύος προβάλλει η υλοποίηση της «Ασπίδας του Αχιλλέα», του προηγμένου αντιαεροπορικού και αντι-drone θόλου που βρίσκεται ήδη σε τροχιά εφαρμογής με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης 34 μηνών. Ο υπουργός τόνισε ότι η αξία του εγχειρήματος δεν έγκειται στην απλή αγορά μεμονωμένων όπλων από το ράφι, αλλά στη συνολική διασύνδεσή τους.
Η αρχιτεκτονική συνδέει τα νέα συστήματα με τα υφιστάμενα, δημιουργώντας επάλληλες ζώνες προστασίας πάνω από την ελληνική επικράτεια. Στην εξωτερική ζώνη τοποθετείται το David's Sling για την αναχαίτιση τακτικών βαλλιστικών πυραύλων και πυραύλων Κρουζ μεγάλου βεληνεκούς. Στη μεσαία ζώνη εντάσσεται το Barak MX, ενώ στη μικρή και μέση ζώνη το Spyder, με τα δύο τελευταία να αντικαθιστούν παλαιότερα συστήματα.
Ως «εγκέφαλος» του συνόλου λειτουργεί το εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου, το οποίο διασυνδέει τα Patriot, τα μαχητικά αεροσκάφη, τις ναυτικές μονάδες και τους αισθητήρες των τριών Κλάδων, φτάνοντας μέχρι τη διόπτρα στο κράνος του οπλίτη. Με τον τρόπο αυτό, οι Ένοπλες Δυνάμεις περνούν από το παλαιότερο C4I στο ολοκληρωμένο περιβάλλον C5ISRT, δηλαδή σε ένα σύστημα Διοίκησης, Ελέγχου, Επικοινωνιών, Υπολογιστών, Κυβερνοχώρου, Πληροφοριών, Επιτήρησης, Αναγνώρισης και Στοχοποίησης.
Στο κομμάτι της αντι-drone θωράκισης, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε εγχώριες λύσεις, όπως το σύστημα «Κένταυρος» που επιχειρεί ήδη στις φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ παράλληλα φορητά αντι-drone συστήματα ελληνικής κατασκευής εισέρχονται σε φάση μαζικής παραγωγής.
Εξοπλιστικές προτεραιότητες και «Ατζέντα 2030»
Ο σχεδιασμός του Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) αναμορφώνεται με βάση τα διδάγματα των σύγχρονων συγκρούσεων στον Καύκασο, την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, όπου μέσα χαμηλού κόστους όπως τα drones και τα υποβρύχια μη επανδρωμένα συστήματα προκαλούν ζημιές δισεκατομμυρίων.
Πρώτος άξονας είναι η στενή σύνδεση των εξοπλισμών με τη νέα Δομή Δυνάμεων. Η Γ΄ φάση περιλαμβάνει την κατάργηση 56 μονάδων και 126 δομών, εξοικονομώντας 530 εκατομμύρια ευρώ σε βάθος πενταετίας και επιπλέον 600 εκατομμύρια από υλικό μειωμένης επιχειρησιακής αξίας, με τους πόρους να ανακατανέμονται στις αμοιβές του προσωπικού.
Δεύτερος άξονας είναι η διαστημική παρουσία. Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η χώρα αποκτά εθνικό έλεγχο επικοινωνιών και αστερισμό δορυφόρων, ο οποίος περιλαμβάνει γεωστατικό δορυφόρο στρατιωτικών προδιαγραφών, τρεις δορυφόρους μέσης τροχιάς μέσω IRIS και δορυφόρους ραντάρ σε συνεργασία με την Πολωνία. Μάλιστα, τα εγκαίνια της Διοίκησης Διαστήματος προγραμματίζονται για τον Δεκέμβριο.
Τρίτος άξονας είναι η ιεράρχηση των προγραμμάτων. Πέραν της «Ασπίδας του Αχιλλέα», προτεραιότητα δίνεται στα μαχητικά F-35 με πρώτη παράδοση το 2028, στον εκσυγχρονισμό 83 F-16 σε Viper, στην παραλαβή επιπλέον φρεγατών FDI εντός του 2026, στην απόκτηση φρεγατών FREMM τύπου Bergamini, ναρκοθηρευτικών, μεταγωγικών C-390, πυραύλων για ελικόπτερα Apache, συστημάτων V-BAT και HERON, καθώς και υποβρύχιων πλατφορμών.
Τέταρτος άξονας είναι η εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Θεσμοθετείται ως κανόνας η συμμετοχή του εγχώριου οικοσυστήματος καινοτομίας σε ποσοστό τουλάχιστον 25%, με στόχο την ανάπτυξη αυτόνομης σχεδιαστικής και παραγωγικής ικανότητας με εξαγωγικό προσανατολισμό.
Στο πεδίο της θαλάσσιας ρομποτικής, ο κ. Δένδιας αναφέρθηκε στη στρατηγική συνεργασία του ΕΛΚΑΚ με το MIT Sea Grant Program στη Βοστώνη, καθώς και στις προμήθειες μη επανδρωμένων σκαφών τύπου Corsair και υποβρύχιων οχημάτων ειδικών επιχειρήσεων που θα κατασκευαστούν στον Σκαραμαγκά. Στόχος παραμένει η Ελλάδα να αναδειχθεί πρωτοπόρος στην Ευρώπη στην ανάπτυξη αυτόνομων πλατφορμών έως το 2030, δίνοντας παράλληλα μεγάλη έμφαση στην Κυβερνοάμυνα.
Γεωπολιτικά μέτωπα: Τουρκολιβυκό, «Γαλάζια Πατρίδα» και ηλεκτρική διασύνδεση
Αναφερόμενος στις εξωτερικές προκλήσεις, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βεγγάζη δεν μεταβάλλει το νομικό του καθεστώς ούτε του προσδίδει νομιμότητα, καθώς παραμένει παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο. Προειδοποίησε παράλληλα για τους κινδύνους από τη διείσδυση της Άγκυρας στην περιοχή, αντιπαραβάλλοντας τη νόμιμη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας - Αιγύπτου.
Σχετικά με το ιδεολόγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το χαρακτήρισε προσέγγιση που συναγωνίζεται σε παραλογισμό το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ξεκαθάρισε με σαφήνεια ότι η Ελλάδα είναι αδύνατον να αποδεχθεί ακρωτηριασμό εθνικής κυριαρχίας ή απεμπόληση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Όσον αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, σημείωσε ότι το έργο δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Άμυνας, πέραν της διαδικασίας έκδοσης NAVTEX από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού.
Πολιτικές εξελίξεις, αυτοδυναμία και εσωκομματικά
Απαντώντας σε ερωτήσεις πολιτικού περιεχομένου, ο κ. Δένδιας απέρριψε την ύπαρξη ποσοτικού «πήχη» για τις εκλογές, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η αυτοδυναμία αποτελεί προγραμματική θέση της Νέας Δημοκρατίας και καθαρό αίτημα προς τον ελληνικό λαό.
Παράλληλα, χαρακτήρισε πρόωρη κάθε συζήτηση για μετεκλογικές συνεργασίες, εκτιμώντας ότι μια τέτοια συζήτηση υπονομεύει την πολιτική πρόταση του κόμματος. Τέλος, για τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά επανέλαβε τη θέση ότι, ως πρώην πρωθυπουργός, νομιμοποιείται και δικαιούται να έχει τις απόψεις του.
