Το Ιράν επιχειρεί να κερδίσει χρόνο και να μεταφέρει το πεδίο της σύγκρουσης από τη στρατιωτική ένταση στη διπλωματία, προτείνοντας στις ΗΠΑ ένα παράθυρο 30 ημερών διαπραγματεύσεων με στόχο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και τη σταδιακή αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Axios, που επικαλείται αμερικανό αξιωματούχο και πηγές με γνώση των επαφών, η Τεχεράνη παρέδωσε μέσω Πακιστανών διαμεσολαβητών ένα νέο σχέδιο 14 σημείων προς την Ουάσιγκτον, στο οποίο προβλέπεται προθεσμία ενός μήνα για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την άρση του αμερικανικού θαλάσσιου αποκλεισμού και την ουσιαστική παύση των εχθροπραξιών.
Η πρόταση αυτή αφήνει σε δεύτερο χρόνο το πιο δύσκολο ζήτημα, δηλαδή το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Όπως αναφέρεται, μόνο μετά την επίτευξη συμφωνίας για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τη λήξη της πολεμικής πίεσης θα ξεκινούσε δεύτερη φάση συνομιλιών διάρκειας ακόμη ενός μήνα για το πυρηνικό πρόγραμμα, τον εμπλουτισμό ουρανίου και τις αμερικανικές απαιτήσεις περί περιορισμού ή αναστολής του.
Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται επιφυλακτική, καθώς η άρση του αποκλεισμού θεωρείται από τον Ντόναλντ Τραμπ βασικό μοχλό πίεσης προς την ιρανική ηγεσία. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι η ναυτική πίεση είναι πιο αποτελεσματική ακόμη και από αεροπορικά πλήγματα, ενώ ξεκαθάρισε πως δεν προτίθεται να άρει τον αποκλεισμό χωρίς σαφή δέσμευση ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Παράλληλα, σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ επρόκειτο να συγκαλέσει σύσκεψη στην Situation Room με την ομάδα εθνικής ασφάλειας για τα επόμενα βήματα.
Το παρασκήνιο δείχνει ότι στην ίδια την ιρανική ηγεσία δεν υπάρχει πλήρης συναίννεση για το ποιες πυρηνικές παραχωρήσεις μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί φέρεται να μετέφερε στους διαμεσολαβητές από Πακιστάν, Τουρκία, Αίγυπτο και Κατάρ ότι η Τεχεράνη προτιμά πρώτα μια συμφωνία για τη σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο και έπειτα τις πιο δύσκολες πυρηνικές δεσμεύσεις.
Η σημασία των Στενών του Ορμούζ παραμένει καθοριστική, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών πετρελαίου. Κάθε παρατεταμένη ένταση στην περιοχή προκαλεί αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, αυξάνει το κόστος μεταφοράς και ενισχύει τον φόβο για νέο πληθωριστικό κύμα παγκοσμίως.
Η νέα ιρανική πρόταση δείχνει ότι, παρά τη στρατιωτική πίεση και τις αμερικανικές απειλές για νέα πλήγματα, η Τεχεράνη επιδιώκει έναν ελεγχόμενο συμβιβασμό. Το ερώτημα πλέον είναι αν η Ουάσιγκτον θα δεχθεί να μεταθέσει τη σύγκρουση από το πεδίο της ισχύος στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης ή αν θα επιλέξει περαιτέρω κλιμάκωση.
