Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα οδηγούνται τα κόστη θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου, καθώς η μαζική στροφή των supertankers (VLCC) προς τη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει οξεία έλλειψη διαθέσιμων πλοίων στις υπόλοιπες διεθνείς ναυτιλιακές διαδρομές. Οι εφοπλιστές σπεύδουν να εκμεταλλευτούν τα εξαιρετικά υψηλά τέλη που προσφέρονται για τις διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ, παρά τους αυξημένους κινδύνους και τις συνεχιζόμενες επιθέσεις κατά εμπορικών σκαφών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακών δεδομένων Signal Ocean, πάνω από το 40% του παγκόσμιου στόλου των περίπου 850 πολύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων βρίσκονται αυτή τη στιγμή εντός του Περσικού Κόλπου ή σε απόσταση μόλις δύο ημερών πλεύσης. Παράλληλα, ο αριθμός των κενών VLCC που κατευθύνονται προς τους λιμένες του Ατλαντικού έχει υποδιπλασιαστεί μέσα σε έναν μόλις μήνα.
Η κατάσταση επιβαρύνεται από την πρακτική του «shuttling trade». Πρόκειται για ένα αναποτελεσματικό σύστημα μεταφόρτωσης φορτίων από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship) εκτός του Ορμούζ —όπως στον Κόλπο του Ομάν ή στα ανοικτά της δυτικής Ινδίας— για λογαριασμό εταιρειών που αποφεύγουν τη διέλευση από την επικίνδυνη ζώνη. Όπως επισημαίνει ο αναλυτής ναύλων της Signal Ocean, Γεώργιος Σακελλαρίου, η διαδικασία αυτή δεσμεύει σημαντική χωρητικότητα και επιτείνει την έλλειψη προσφοράς.
Ναύλα-ρεκόρ και εκτόξευση τιμών έως και 540%
Η αύξηση της ζήτησης σε συνδυασμό με την περιορισμένη διαθεσιμότητα έχει εκτινάξει το κόστος μεταφοράς:
-
Στη διαδρομή από τον Περσικό Κόλπο προς την Ανατολική Ασία (διάρκειας περίπου τριών εβδομάδων), οι τιμές των supertankers άγγιξαν το ιστορικό ρεκόρ των 1,4 εκατομμυρίων δολαρίων την ημέρα. Η αύξηση αυτή αγγίζει το 540% σε σύγκριση με την προπολεμική περίοδο, τη στιγμή που το πετρέλαιο τύπου Brent αυξήθηκε κατά 40%.
-
Για το δρομολόγιο από τον Κόλπο των ΗΠΑ προς την Ιαπωνία, καταγράφηκε προσφορά για ναύλο-ρεκόρ ύψους 82 εκατομμυρίων δολαρίων (ξεπερνώντας τα 40 δολάρια ανά βαρέλι), σημειώνοντας άνοδο άνω του 50% μέσα σε τρεις εβδομάδες.
Ντόμινο επιπτώσεων στα μικρότερα δεξαμενόπλοια
Η έλλειψη των υπερδεξαμενόπλοιων υποχρεώνει τους παραγωγούς εκτός Μέσης Ανατολής —ιδίως στην Αμερική, όπου η παραγωγή παραμένει υψηλή— να στρέφονται σε μικρότερα πλοία τύπου Suezmax και Aframax.
Η αλλαγή αυτή ακυρώνει τα οφέλη των οικονομιών κλίμακας και συμπαρασύρει προς τα πάνω τις τιμές και σε αυτές τις κατηγορίες. Όπως σημειώνει η ναυτιλιακή μεσιτική εταιρεία Fearnleys, οι συμφωνίες για τις φορτώσεις Νοεμβρίου από τις ΗΠΑ προς την Ασία γίνονται πλέον κατά βάση με μικρότερα σκάφη, χωρίς να υπάρχει κανένα σημείο ανάσχεσης των ανατιμήσεων στη ναυλαγορά.
