Επιπλέον κόστος που αγγίζει τα 41 δισ. ευρώ κατέβαλαν τέσσερις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες για την προμήθεια ορυκτών καυσίμων, καθώς η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και η κρίση στα Στενά του Ορμούζ πυροδότησαν ράλι στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Σύμφωνα με έκθεση του Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) που επικαλείται το Euronews, η Ολλανδία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία περιλαμβάνονται στη δεκάδα των κρατών με τη μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση.
Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο έγκειται στο γεγονός ότι το επιπλέον αυτό κόστος καταβλήθηκε για την ίδια ακριβώς ποσότητα ενέργειας, υπογραμμίζοντας την ευπάθεια της Ευρώπης στις διακυμάνσεις της αγοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παγκόσμιος αντίκτυπος και εκτόξευση τιμών στα καύσιμα
Η κρίση επηρέασε την παγκόσμια οικονομία, καθώς από τις 170 χώρες που εξέτασε η έρευνα, οι 134 πλήρωσαν για το ντίζελ υψηλότερες τιμές από τις εκτιμήσεις που υπήρχαν πριν από το ξέσπασμα του πολέμου κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο επιπλέον λογαριασμός για τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων ξεπέρασε τα 282 δισ. ευρώ, με τα 140 δισ. ευρώ να αφορούν αποκλειστικά το πετρέλαιο.
Οι μεταβολές στις τιμές των καυσίμων διαμορφώθηκαν ως εξής:
-
Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG): Αύξηση 60% στις αγορές του Ατλαντικού και 75% στον Ειρηνικό.
-
Διυλισμένα προϊόντα (Ντίζελ & Βενζίνη): Ανατίμηση κατά 59% μετά την έναρξη των εχθροπραξιών.
Ο πρόσθετος λογαριασμός των 41 δισ. ευρώ για τις τέσσερις ευρωπαϊκές οικονομίες δεν συνοδεύτηκε από αύξηση των εισαγόμενων ποσοτήτων, αποτυπώνοντας την έκθεση της Ευρώπης στις διεθνείς τιμές.
Στροφή σε ΗΠΑ και Νορβηγία – Οι κίνδυνοι από το ακριβό ντίζελ
Προκειμένου να αναπληρώσει τις απώλειες προμηθειών από τη Μέση Ανατολή, η Ευρωπαϊκή Ένωση αύξησε τις εισαγωγές από τις ΗΠΑ και τη Νορβηγία, οι οποίες αναδείχθηκαν κατά το πρώτο τρίμηνο στους κύριους προμηθευτές της ΕΕ σε πετρελαιοειδή και LNG.
Ωστόσο, η αλματώδης αύξηση της τιμής του ντίζελ συνιστά σοβαρή απειλή για την ευρωπαϊκή οικονομία. Καθώς αποτελεί το βασικό καύσιμο στις εμπορευματικές μεταφορές, τη γεωργία και τη βιομηχανία, το αυξημένο κόστος απειλεί να συμπαρασύρει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα και να μετακυλιστεί στις τελικές τιμές των προϊόντων.
Ανάχωμα από τις ΑΠΕ και πιέσεις για νέα στρατηγική
Στον αντίποδα, οι επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση περιόρισαν τις απώλειες. Η νέα παραγωγική δυναμικότητα καθαρής ενέργειας που εγκαταστάθηκε στην ΕΕ από το 2020 γλίτωσε την Ευρώπη από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων ύψους 36 δισ. ευρώ κατά τους πρώτους πέντε μήνες της κρίσης, καθώς κάθε κιλοβατώρα από ΑΠΕ αντικατέστησε ακριβές εισαγωγές πετρελαίου, αερίου ή άνθρακα.
Στην Ισπανία, αν και οι ανανεώσιμες πηγές συγκράτησαν την επιβάρυνση κατά αρκετά δισεκατομμύρια, η εξάρτηση των μεταφορών, της αεροπορίας και της βιομηχανίας από το πετρέλαιο άφησε επιπλέον κόστος 181 ευρώ ανά κάτοικο.
Περισσότερες από 100 ευρωπαϊκές και διεθνείς οργανώσεις ζητούν την εκπόνηση ανεξάρτητης έκθεσης στα πρότυπα της έκθεσης Ντράγκι για την ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Ενόψει της ομιλίας της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την Κατάσταση της Ένωσης στις 16 Σεπτεμβρίου, περισσότεροι από 100 φορείς ζητούν την παρουσίαση σχεδίου σταδιακής απεξάρτησης. Παράλληλα, προτείνουν τη σύνταξη έκθεσης που θα καθορίζει την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης με ταυτόχρονη προστασία καταναλωτών, εργαζομένων και βιομηχανίας.
