Την πεποίθησή του ότι η Τουρκία θα επιστρέψει στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35 εξέφρασε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αποκαλύπτοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει «θετική βούληση» για το θέμα. Η Άγκυρα, όπως είπε, περιμένει πλέον συγκεκριμένες κινήσεις από την Ουάσινγκτον.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του από τη Νέα Υόρκη, όπου συμμετείχε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι συζήτησε με τον Αμερικανό ομόλογό του την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
«Ο πρόεδρος Τραμπ εξέφρασε μια θετική βούληση σχετικά με την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Άγκυρα περιμένει αυτή η στάση να μετατραπεί πλέον σε «συγκεκριμένα βήματα».
Από την «έξοδο» του 2019 στην προσπάθεια επιστροφής
Η Τουρκία συμμετείχε αρχικά στο πρόγραμμα F-35, όμως απομακρύνθηκε το 2019 μετά την απόφαση της Άγκυρας να αποκτήσει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400.
Η αγορά των S-400 αποτέλεσε βασικό σημείο σύγκρουσης με την Ουάσινγκτον και οδήγησε στην επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Η αμερικανική νομοθεσία εξακολουθεί να συνδέει το ζήτημα με την απόκτηση του ρωσικού συστήματος.
Η επιστροφή στο πρόγραμμα F-35 αποτελεί έκτοτε βασικό αίτημα της Άγκυρας, η οποία επιδιώκει την ενίσχυση και τον εκσυγχρονισμό της πολεμικής της αεροπορίας.
Το «ναι» του Τραμπ δεν σημαίνει ακόμη επιστροφή
Παρά τις δηλώσεις Ερντογάν, η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί.
Τον Ιούλιο, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών είχε ενημερώσει το Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν πληρούσε ακόμη τις νομικές προϋποθέσεις για να επιστρέψει στο πρόγραμμα F-35. Η Ουάσινγκτον είχε επισημάνει ότι δεν μπορούν να μεταφερθούν F-35 στην Τουρκία εάν δεν ικανοποιηθούν οι σχετικές απαιτήσεις της αμερικανικής νομοθεσίας.
Αμερικανοί βουλευτές έχουν επίσης υποστηρίξει ότι το ζήτημα των S-400 παραμένει το βασικό εμπόδιο για την επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
Έτσι, η σημερινή δήλωση του Ερντογάν δείχνει ότι υπάρχει πολιτική κινητικότητα, αλλά δεν συνιστά από μόνη της οριστική απόφαση της Ουάσινγκτον για την επιστροφή της Άγκυρας στα F-35.
Παράλληλα προχωρούν τα Eurofighter
Την ίδια ώρα, η Τουρκία δεν έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια ενίσχυσης της αεροπορικής της ισχύος μέσω άλλων δυτικών μαχητικών.
Ο Ερντογάν δήλωσε ότι συνεχίζονται οι συνομιλίες με τη Βρετανία για την προμήθεια Eurofighter Typhoon, ενώ η Άγκυρα εξακολουθεί να αναπτύσσει και το εγχώριο πρόγραμμα μαχητικού KAAN.
Τον Ιούνιο, η κυβέρνηση Τραμπ είχε επίσης προχωρήσει προς την πώληση δεκάδων κινητήρων αεροσκαφών στην Τουρκία, σε μια κίνηση που θεωρήθηκε ένδειξη βελτίωσης των αμυντικών σχέσεων των δύο χωρών.
Νέα δεδομένα και με τη Σαουδική Αραβία
Η συζήτηση για τα F-35 έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία στην περιοχή, καθώς η Ουάσινγκτον ενέκρινε πρόσφατα πιθανή πώληση 48 F-35 στη Σαουδική Αραβία, σε συμφωνία ύψους περίπου 24,3 δισ. δολαρίων, η οποία εξακολουθεί να υπόκειται στη διαδικασία έγκρισης από το Κογκρέσο.
Για την Τουρκία, επομένως, το ζήτημα παραμένει ανοιχτό. Ο Ερντογάν δηλώνει ότι έχει λάβει από τον Τραμπ θετικό μήνυμα και περιμένει πλέον «συγκεκριμένα βήματα». Το αν αυτή η πολιτική βούληση μπορεί να ξεπεράσει τα νομικά και στρατηγικά εμπόδια που συνδέονται με τους S-400 είναι το επόμενο κρίσιμο στάδιο της διαπραγμάτευσης.
