Σε άλλη μια υπόθεση που προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για σύγκρουση συμφερόντων και τα όρια της προεδρικής εξουσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο εξωδικαστικού συμβιβασμού στη δικαστική διαμάχη του Αμερικανού προέδρου με την αμερικανική φορολογική υπηρεσία (Internal Revenue Service, IRS).
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται οι New York Times, στο υπουργείο Δικαιοσύνης βρίσκονται σε εξέλιξη εσωτερικές συζητήσεις για πιθανή διευθέτηση της αγωγής που έχει καταθέσει ο Τραμπ εναντίον της IRS, διεκδικώντας τουλάχιστον 10 δισ. δολάρια σε αποζημιώσεις λόγω της διαρροής φορολογικών του στοιχείων κατά την πρώτη του θητεία.
Ανάμεσα στα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνεται ακόμη και η διακοπή φορολογικών ελέγχων εις βάρος του ίδιου, μελών της οικογένειάς του και επιχειρήσεων του ομίλου Trump, μια πιθανότητα που θα μπορούσε να προκαλέσει θεσμική θύελλα στην Ουάσιγκτον.
Η υπόθεση αφορά τη διαρροή φορολογικών δηλώσεων του Τραμπ προς τους New York Times και το ProPublica από πρώην εξωτερικό συνεργάτη της IRS.
Ο πρώην συνεργάτης της υπηρεσίας καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης πέντε ετών για τη διαρροή στοιχείων που αφορούσαν όχι μόνο τον Τραμπ, αλλά και χιλιάδες εύπορους Αμερικανούς φορολογουμένους.
Η οικογένεια Τραμπ υποστηρίζει ότι η IRS απέτυχε να προστατεύσει τα προσωπικά φορολογικά δεδομένα της και ζητεί τεράστια αποζημίωση από το αμερικανικό Δημόσιο.
Ένας πρόεδρος απέναντι στο ίδιο του το Κράτος
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή ο ίδιος ο Τραμπ, ως πρόεδρος, εποπτεύει ουσιαστικά τον ομοσπονδιακό μηχανισμό που καλείται να υπερασπιστεί το κράτος απέναντι στις αξιώσεις του.
Αυτό έχει οδηγήσει τη δικαστή Κάθλιν Γουίλιαμς να ζητήσει εξηγήσεις τόσο από τους προσωπικούς δικηγόρους του Τραμπ, όσο και από το υπουργείο Δικαιοσύνης, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχει πραγματική νομική αντιπαράθεση ή εάν πρόκειται ουσιαστικά για μια ελεγχόμενη διαδικασία ανάμεσα σε δύο πλευρές που τελικά υπηρετούν το ίδιο πολιτικό κέντρο εξουσίας.
Η δικαστής έχει μάλιστα ορίσει ανεξάρτητους νομικούς παρατηρητές, ώστε να αξιολογήσουν κατά πόσο η αγωγή διαθέτει πραγματική νομική βάση.
Το πιο αμφιλεγόμενο σημείο: οι φορολογικοί έλεγχοι
Το πολιτικά πιο εκρηκτικό στοιχείο των διαπραγματεύσεων αφορά την πιθανότητα περιορισμού ή εγκατάλειψης φορολογικών ελέγχων εις βάρος του Τραμπ και των επιχειρήσεών του. Βάσει αμερικανικών κανόνων, οι φορολογικές δηλώσεις του προέδρου και του αντιπροέδρου υπόκεινται υποχρεωτικά σε ετήσιο έλεγχο από την IRS.
Οι αποκαλύψεις των προηγούμενων ετών είχαν δείξει ότι ο Τραμπ κατέβαλε ελάχιστο ή και μηδενικό ομοσπονδιακό φόρο εισοδήματος σε ορισμένες περιόδους, ενώ δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ενδεχόμενη αρνητική κατάληξη φορολογικών ελέγχων θα μπορούσε να του κοστίσει πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια.
Παρότι ο αμερικανικός νόμος απαγορεύει στον πρόεδρο να παρεμβαίνει άμεσα σε συγκεκριμένους φορολογικούς ελέγχους, οι επικριτές του Τραμπ εκτιμούν ότι μια συμφωνία που θα οδηγούσε σε έμμεση προστασία του από ελέγχους, θα συνιστούσε σοβαρό πλήγμα στην ανεξαρτησία των θεσμών.
Η υπόθεση εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική του Τραμπ να χρησιμοποιεί το κράτος, τα δικαστήρια και το υπουργείο Δικαιοσύνης για να αναμετρηθεί με όσους θεωρεί υπεύθυνους για πολιτικές ή προσωπικές επιθέσεις εναντίον του.
Παράλληλα, αναδεικνύει ένα από τα βασικά ερωτήματα της δεύτερης θητείας του: μέχρι ποιο σημείο μπορεί ένας πρόεδρος να αξιοποιεί την κρατική εξουσία προς όφελος προσωπικών, πολιτικών ή επιχειρηματικών συμφερόντων χωρίς να παραβιάζει τις θεσμικές ισορροπίες.
Αν υπάρξει τελικά συμβιβασμός πριν το δικαστήριο αποφανθεί επί της νομιμότητας της αγωγής, η κίνηση ενδέχεται να θεωρηθεί ακόμη ένα παράδειγμα της όλο και πιο θολής γραμμής ανάμεσα στην προσωπική ατζέντα του Τραμπ και τη λειτουργία του αμερικανικού κράτους.
