Στο επίκεντρο των οικονομικών δονήσεων που προκαλεί η πολεμική αναμέτρηση ΗΠΑ και Ιράν βρίσκεται το Ιράκ, καταγράφοντας απώλειες που αγγίζουν τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια. Τη δραματική αυτή αποτίμηση παρουσίασε ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Φουάντ Χουσέιν, κατά τη διάρκεια επίσημης συνάντησής του στη Ρώμη με τον Ιταλό ομόλογό του.
Η ρίζα του προβλήματος εστράφη στον αποκλεισμό της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ από την πλευρά του Ιράν —μια θαλάσσια αρτηρία καθοριστικής σημασίας για την παγκόσμια ενεργειακή αλυσίδα.
Πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών στα τέλη Φεβρουαρίου, η παραγωγή του Ιράκ (μέλους του ΟΠΕΚ) διαμορφωνόταν στα 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, με τα 3,5 εκατομμύρια να κατευθύνονται προς εξαγωγή, κυρίως από τα νότια λιμάνια μέσω των Στενών.
Η αδυναμία διέλευσης από το πέρασμα αυτό υποχρέωσε τις αρχές να αναστείλουν τη λειτουργία στα περισσότερα κοιτάσματα, καθώς οι εγχώριες αποθηκευτικές υποδομές αποδείχθηκαν ανεπαρκείς. Για τη μερική διοχέτευση της παραγωγής, η χώρα κατέφυγε σε εναλλακτικές αλλά περιορισμένες οδούς:
-
Μέσω Συρίας: Με τη χρήση βυτιοφόρων οχημάτων.
-
Μέσω Τουρκίας: Με αξιοποίηση του υφιστάμενου αγωγού.
Ανάκαμψη-σταγόνα στον ωκεανό και ασφυξία στον κρατικό προϋπολογισμό
Μετά την κατακόρυφη πτώση, τα στοιχεία του υπουργείου Πετρελαίου έδειξαν μια ήπια ανάκαμψη των εξαγωγών στα 2,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα για το διάστημα 1-21 Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, η προσαρμογή αυτή απέχει από την κάλυψη του κενού, σε μια χώρα όπου οι πωλήσεις αργού καλύπτουν το 90% των δημοσίων εσόδων.
Παράλληλα, τα παρεπόμενα της κρίσης αποτυπώνονται έντονα στο εγχώριο μέτωπο:
-
Συναλλαγματικά διαθέσιμα: Κατέγραψαν μείωση κατά 20 δισεκατομμύρια δολάρια, περιορίζοντας την ικανότητα της χώρας να χρηματοδοτεί εισαγωγές.
-
Τιμές καταναλωτή: Σημείωσαν αλματώδη άνοδο, επιβαρύνοντας το κόστος διαβίωσης.
-
Νομισματική πολιτική: Η κεντρική τράπεζα του Ιράκ προχώρησε την περασμένη εβδομάδα σε αύξηση της επίσημης ισοτιμίας του δολαρίου, τροποποιώντας τη για πρώτη φορά έπειτα από τρία και πλέον χρόνια.
Κοινωνικός αντίκτυπος και το στοίχημα του 2037
Η εξάρτηση από το ξένο συνάλλαγμα είναι ζωτικής σημασίας για τη Βαγδάτη, καθώς μέσω αυτού εξασφαλίζεται η σταθερότητα του ιρακινού δηναρίου και η καταβολή μισθών και συντάξεων. Το μέτρο αυτό αφορά άμεσα το 20% των 46 εκατομμυρίων κατοίκων της χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) κατέταξε αυτή την εβδομάδα το Ιράκ ανάμεσα στα κράτη που υπέστησαν το ισχυρότερο σοκ από τις διαταραχές στις εμπορικές μεταφορές.
Απέναντι σε αυτό το αδιέξοδο, η ιρακινή κυβέρνηση θέτει ως στρατηγική προτεραιότητα την αποδέσμευση από το πετρέλαιο, σχεδιάζοντας την αύξηση των μη πετρελαϊκών εσόδων από το 10% στο 45% έως το 2037.
