Η αμφισβήτηση της εκλογικής ήττας του Ντόναλντ Τραμπ το 2020 συνεχίζει να καθορίζει τη στάση του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, καθώς η κυβέρνηση εντείνει τις κινήσεις της γύρω από τη διεξαγωγή των φετινών ενδιάμεσων εκλογών. Η άρνηση κορυφαίων στελεχών να αναγνωρίσουν ευθέως το αποτέλεσμα εκείνης της αναμέτρησης, συνδέεται με μια νέα, πιο παρεμβατική προσέγγιση απέναντι στις εκλογικές αρχές των πολιτειών.
Ένα κοινό χαρακτηριστικό διακρίνει την ηγετική ομάδα του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ: κανένα από τα βασικά στελέχη της δεν έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι ο Τραμπ έχασε τις εκλογές του 2020. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Τοντ Μπλανς, η προκάτοχός του Παμ Μπόντι, ο διευθυντής του FBI Κας Πατέλ και η επικεφαλής της Διεύθυνσης Πολιτικών Δικαιωμάτων Χαρμίτ Ντίλον έχουν αποφύγει να δώσουν σαφείς απαντήσεις σε σχετικές ερωτήσεις του Κογκρέσου. Περιορίζονται στην επισήμανση ότι η νίκη του Τζο Μπάιντεν είχε πιστοποιηθεί νόμιμα.
Ανάλογη στάση είχε τηρήσει και ο Εμίλ Μποβ, πρώην συνεργάτης του Μπλανς, κατά τη διαδικασία επικύρωσης του διορισμού του σε ομοσπονδιακή δικαστική θέση το 2025. Σε γραπτές απαντήσεις του προς τη Γερουσία υποστήριξε ότι δεν ήταν σκόπιμο να εκφράσει άποψη για τις εκλογές του 2020, καθώς το ζήτημα παρέμενε, όπως το χαρακτήρισε, μια «πολιτική διαμάχη».
Η αποφυγή μιας ευθείας αναγνώρισης της ήττας του Τραμπ έχει πλέον γίνει συνηθισμένη πρακτική για στελέχη που επιδιώκουν να μην έρθουν σε αντίθεση με τον πρόεδρο. Ωστόσο, σύμφωνα με τους New York Times, η στάση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη πολιτική παρακαταθήκη: την αντίληψη ότι η εκλογική νοθεία είναι τόσο εκτεταμένη, ώστε να δικαιολογεί δυναμική παρέμβαση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Η παραδοχή αυτή αμφισβητείται από εκλογικούς αξιωματούχους των πολιτειών και αναλύσεις ειδικών.
Η Κάρεν Μπρίνσον Μπελ, πρώην εκτελεστική διευθύντρια του Εκλογικού Συμβουλίου της Βόρειας Καρολίνας, εκτιμά ότι η σημερινή προσέγγιση του υπουργείου Δικαιοσύνης διαφοροποιείται ουσιαστικά από εκείνη προηγούμενων κυβερνήσεων, είτε Ρεπουμπλικανών είτε Δημοκρατικών. Ως ενδείξεις επικαλείται την προσπάθεια περιορισμού της επιστολικής ψήφου, την αποτυχημένη διεκδίκηση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων ψηφοφόρων από τις πολιτείες και τις απειλές προς τοπικούς εκλογικούς αξιωματούχους. Κατά την ίδια, οι πρωτοβουλίες αυτές έχουν τις ρίζες τους στην πολιτική αμφισβήτησης του αποτελέσματος του 2020.
Ο Τραμπ έχει οικοδομήσει ένα ισχυρό πολιτικό κίνημα, συσπειρώνοντας τους υποστηρικτές του γύρω από τις προσωπικές του καταγγελίες, μεταξύ των οποίων και οι διαψευσμένοι ισχυρισμοί περί συνωμοσίας για την αλλοίωση του εκλογικού αποτελέσματος. Παράλληλα, εξακολουθεί να συνδέει ανοιχτά εκείνη την αναμέτρηση με τις φετινές ενδιάμεσες εκλογές.
Χαρακτηριστική ήταν η αντίδρασή του μετά την πρόσφατη απόφαση ομοσπονδιακού δικαστηρίου, που απέρριψε αίτημα του υπουργείου Δικαιοσύνης να σταματήσει η καταμέτρηση 20.000 επιστολικών ψήφων στην Καλιφόρνια, με την αιτιολογία ότι ενδέχεται να περιλαμβάνονται παράνομες ψήφοι μη Αμερικανών πολιτών. Τέτοια περιστατικά, ωστόσο, είναι εξαιρετικά σπάνια. Ο Τραμπ κατηγόρησε το δικαστήριο ότι αρνήθηκε να αντιμετωπίσει την εκλογική νοθεία, παραλληλίζοντας την υπόθεση με τις δικές του ανεπιτυχείς προσπάθειες ανατροπής του αποτελέσματος του 2020, τις οποίες είχε απορρίψει το Ανώτατο Δικαστήριο.
Η γραμμή της κυβέρνησης και οι αντιδράσεις
Ο ίδιος ο Μπλανς είχε δηλώσει την άνοιξη στο Fox News ότι υπάρχουν «πολλά στοιχεία» πως οι εκλογές του 2020 ήταν νοθευμένες. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι είναι πολύ δύσκολο να παρουσιαστούν αποδείξεις που να μπορούν να σταθούν στο δικαστήριο, επειδή όσοι εμπλέκονται σε παρατυπίες είναι, όπως υποστήριξε, πολύ καλοί στο να τις αποκρύπτουν.
Εκπρόσωπος του υπουργείου Δικαιοσύνης απέρριψε την εκτίμηση ότι οι κινήσεις στην Καλιφόρνια, καθώς και η προσπάθεια προληπτικής αμφισβήτησης του αποτελέσματος των εκλογών για τη Γερουσία στην Αλάσκα, συνδέονται με εκκρεμότητες από το 2020. Υποστήριξε ότι η υπηρεσία επικεντρώνεται στην εφαρμογή της ομοσπονδιακής νομοθεσίας ενόψει του 2026 και ότι η διερεύνηση υποθέσεων ψήφου από μη Αμερικανούς πολίτες αποτελεί αρμοδιότητά της, όχι παρέμβαση στις εκλογικές διαδικασίες των πολιτειών.
Η κριτική, πάντως, δεν προέρχεται μόνο από την πλευρά των Δημοκρατικών, που θεωρούν ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης υπερβαίνει τον θεσμικό του ρόλο. Στους κόλπους της δεξιάς υπάρχουν φωνές που υποστηρίζουν ότι ο Μπλανς και η ομάδα του δεν προχωρούν αρκετά μακριά. Ο Στίβεν Μπάνον, πρώην σύμβουλος του Τραμπ και σταθερός υποστηρικτής του ισχυρισμού ότι οι εκλογές του 2020 εκλάπησαν, υποστηρίζει ότι οι πρόσφατες κινήσεις του υπουργείου αποσκοπούν κυρίως στο να ικανοποιήσουν τον πρόεδρο και όχι να αποκαλύψουν την ευρείας κλίμακας συνωμοσία που ο ίδιος ισχυρίζεται ότι υπήρξε.
Το ανησυχητικό είναι ότι όλη αυτή η αναταραχή δεν περιορίζεται στην πολιτική αντιπαράθεση για το παρελθόν. Η αμφισβήτηση του 2020 εξακολουθεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση των ΗΠΑ αντιμετωπίζει τις εκλογικές διαδικασίες.
