Η φορολόγηση των πλουσιότερων Αμερικανών κερδίζει πολιτικό έδαφος, παρά την πιθανή αποτυχία του αμφιλεγόμενου φόρου δισεκατομμυριούχων στην Καλιφόρνια. Τα αποτελέσματα των ψηφοφοριών σε τουλάχιστον δέκα πολιτείες αναδεικνύουν τη διάθεση για επιβάρυνση των υψηλών εισοδημάτων, αλλά και την παράλληλη απαίτηση για ελάφρυνση των νοικοκυριών.
Οι ψηφοφόροι στις ενδιάμεσες εκλογές έκριναν μια σειρά από φορολογικές πρωτοβουλίες, με το αποτέλεσμα να αποτυπώνει την εξής εικόνα: από τη μία πλευρά, μέτρα που αυξάνουν τη φορολόγηση των εύπορων και, από την άλλη, παρεμβάσεις για τη συγκράτηση της φορολογικής επιβάρυνσης των μεσαίων και χαμηλότερων εισοδημάτων. Όπως επισήμανε το Tax Foundation στην αποτίμησή του, οι ανησυχίες για το κόστος ζωής εκφράστηκαν, τουλάχιστον εν μέρει, μέσα από την κάλπη για τη φορολογική πολιτική.
Στην Καλιφόρνια, η πρόταση για εφάπαξ φόρο περιουσίας 5% σε δισεκατομμυριούχους με περιουσιακά στοιχεία άνω του 1 δισ. δολαρίων φαίνεται να οδεύει προς απόρριψη. Με περίπου το 60% των ψήφων καταμετρημένο, η Πρόταση 40 συγκέντρωνε μόλις 45% υποστήριξη, σύμφωνα με το Associated Press. Τα έσοδα θα κατευθύνονταν σε προγράμματα υγείας, επισιτιστικής βοήθειας και εκπαίδευσης.
Η εκστρατεία κατά της πρότασης στηρίχθηκε από ισχυρούς παράγοντες του τεχνολογικού κλάδου και της επιχειρηματικής κοινότητας. Ο συνιδρυτής της Google, Σεργκέι Μπριν, συνεισέφερε 100 εκατ. δολάρια στην πρωτοβουλία Building a Better California, στο πλαίσιο μιας συνολικής προσπάθειας περίπου 300 εκατ. δολαρίων για την αποτροπή της έγκρισης του μέτρου. Ο επικεφαλής της Y Combinator, Γκάρι Ταν, χαιρέτισε την επικείμενη απόρριψή του, υποστηρίζοντας ότι ένας τέτοιος φόρος θα έπληττε την επιχειρηματικότητα και την τεχνολογική ανάπτυξη στην πολιτεία.
Ωστόσο, η πιθανή ήττα του φόρου περιουσίας δεν σημαίνει ότι οι ψηφοφόροι απέρριψαν συνολικά την υψηλότερη φορολόγηση των εύπορων. Στην ίδια την Καλιφόρνια εγκρίθηκε ξεχωριστό μέτρο που διατηρεί μόνιμα αυξημένους φορολογικούς συντελεστές για εισοδήματα άνω των 250.000 δολαρίων, οι οποίοι είχαν θεσπιστεί το 2012 για τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης. Στην πολιτεία της Ουάσιγκτον, οι ψηφοφόροι απέρριψαν με ποσοστό 58% την πρόταση κατάργησης του νέου συντελεστή 9,9% για ετήσια εισοδήματα άνω του 1 εκατ. δολαρίων, ενώ στο Κολοράντο προηγείται οριακά πρωτοβουλία για αυξημένη φορολόγηση εισοδημάτων άνω των 500.000 δολαρίων, με ανώτατο συντελεστή 8,4%.
Η τάση αυτή καταγράφεται και σε άλλες πολιτείες. Το Ινστιτούτο Φορολογίας και Οικονομικής Πολιτικής (ITEP), με προοδευτικό προσανατολισμό, εκτιμά ότι σε τρεις από τις τέσσερις σχετικές περιπτώσεις οι ψηφοφόροι στήριξαν τη φορολόγηση των πλουσίων. Παράλληλα, στη Βόρεια Καρολίνα εγκρίθηκε συνταγματική τροποποίηση που περιορίζει μόνιμα στο 3,5% τον συντελεστή φόρου εισοδήματος, ενώ προβλέφθηκαν και περιορισμοί στους τοπικούς φόρους ακίνητης περιουσίας. Η Αϊόβα και η Γιούτα ενέκριναν επίσης μέτρα που δυσκολεύουν μελλοντικές αυξήσεις φόρων.
Στη Φλόριντα, οι ψηφοφόροι ενέκριναν με ποσοστό 62% σταδιακή αύξηση της απαλλαγής από τον φόρο κατοικίας κατά 250.000 δολάρια, εξαιρουμένων των φόρων που χρηματοδοτούν τα δημόσια σχολεία. Το Tax Foundation προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η απώλεια εσόδων μπορεί να πιέσει τους δήμους και τις τοπικές αρχές να αυξήσουν τους συντελεστές για τα ακίνητα που παραμένουν στη φορολογική βάση ή να αναζητήσουν άλλες πηγές εσόδων. Σε Μασαχουσέτη, Οκλαχόμα και Ουαϊόμινγκ απορρίφθηκαν, αντίθετα, προτάσεις που θα άλλαζαν το υφιστάμενο φορολογικό πλαίσιο.
Πέρα από τις πολιτειακές κάλπες, η συζήτηση για τη φορολόγηση του μεγάλου πλούτου μεταφέρεται πλέον σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Οι Δημοκρατικοί, ενισχυμένοι από τις εκλογικές τους επιδόσεις, επαναφέρουν προτάσεις για υψηλότερους φόρους στους δισεκατομμυριούχους και στα υψηλά εισοδήματα, εντάσσοντάς τες στην ευρύτερη ατζέντα για την αντιμετώπιση του κόστους ζωής. Ο βουλευτής Ρο Κάνα και ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς έχουν παρουσιάσει νομοσχέδιο που προβλέπει ετήσιο φόρο 5% για περιουσίες άνω του 1 δισ. δολαρίων, σε αντίθεση με την εφάπαξ επιβάρυνση που προτάθηκε στην Καλιφόρνια.
Ξεχωριστή πρόταση έχει καταθέσει ο γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν, με προοδευτική πρόσθετη φορολόγηση εισοδημάτων άνω του 1 εκατ. δολαρίων. Οι συντελεστές θα ξεκινούν από 5% και θα φτάνουν το 12% για ετήσια εισοδήματα άνω των 5 εκατ. δολαρίων, ενώ ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής εισοδήματος θα αυξανόταν από 37% σε 49%. Παράλληλα, ο ανώτατος συντελεστής για τα κεφαλαιακά κέρδη θα ανέβαινε από 23,8% σε 35,8%, με φορολογικές ελαφρύνσεις για τα χαμηλότερα εισοδήματα.
Η πολιτική δυναμική, πάντως, δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε νομοθετικές αλλαγές. Οι Δημοκρατικοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τάσσεται υπέρ των φορολογικών μειώσεων, αλλά και με την αδυναμία τους να υπερβούν εύκολα τις διαδικαστικές προϋποθέσεις στη Γερουσία. Επιπλέον, στο εσωτερικό του κόμματος υπάρχουν μετριοπαθείς γερουσιαστές που εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι σε μεγάλες φορολογικές αυξήσεις. Όπως εκτιμούν αναλυτές, οι προτάσεις για υψηλότερη φορολόγηση επιχειρήσεων και εύπορων νοικοκυριών είναι πιθανό να αποτελέσουν κεντρικό πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης το 2027, χωρίς όμως να μπορούν εύκολα να υλοποιηθούν όσο ο Τραμπ διατηρεί το δικαίωμα άσκησης βέτο.
