Την έναρξη ενός νέου γύρου παραχωρήσεων για τον εντοπισμό κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη του Ισραήλ ανακοίνωσε ο υπουργός Ενέργειας και Υποδομών της χώρας, Ελι Κοέν. Η διαγωνιστική διαδικασία, η οποία είχε παγώσει για μήνες εξαιτίας των περιφερειακών συγκρούσεων, θα εξελιχθεί σε τρεις διακριτές φάσεις και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα σε έναν χρόνο.
Η εκκίνηση του διαγωνισμού κατέστη δυνατή χάρη σε μια συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, η οποία, σύμφωνα με τον κ. Κοέν, διαμόρφωσε την κατάλληλη χρονική συγκυρία και μπορεί να προσελκύσει περισσότερους ξένους επενδυτές. Στη διαδικασία επιτρέπεται και η συμμετοχή του ενεργειακού κολοσσού Chevron –ο οποίος ήδη διαχειρίζεται τα υφιστάμενα μεγάλα κοιτάσματα της χώρας– υπό την προϋπόθεση ότι θα υποβάλει προσφορά ως μέλος κοινοπραξίας.
Η υφιστάμενη παραγωγή και οι εξαγωγές
Αυτή τη στιγμή, η εγχώρια κατανάλωση του Ισραήλ ανέρχεται σε 14 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, ποσότητα που καλύπτεται από θαλάσσια κοιτάσματα στη λεκάνη Λεβάντε της Ανατολικής Μεσογείου, με κυριότερο το Ταμάρ. Άλλα 14 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα διοχετεύονται σε εξαγωγές, κυρίως προς την Αίγυπτο και την Ιορδανία.
Οι εξαγωγές αυτές προέρχονται κατά βάση από το γειτονικό κοίτασμα Λεβιάθαν, το οποίο βρίσκεται 130 χιλιόμετρα ανοιχτά των ακτών και διαθέτει αποθέματα περίπου 600 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων. Σημειώνεται ότι τον Δεκέμβριο εγκρίθηκε μια συμφωνία ύψους 35 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την προμήθεια 130 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου στην Αίγυπτο με ορίζοντα υλοποίησης έως το 2040.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, ο Ελι Κοέν υπογράμμισε τη σημασία αυτών των συνεργασιών:
«Ο τομέας του φυσικού αερίου έχει αποδείξει την οικονομική του βιωσιμότητα. Οι εξαγωγές προς την Αίγυπτο και την Ιορδανία βοηθούν στην προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας.»
Το νομικό πλαίσιο και οι προσδοκίες για νέα κοιτάσματα
Η ισραηλινή νομοθεσία θέτει σαφείς περιορισμούς στη διαχείριση των πόρων. Συγκεκριμένα, τα πρώτα 50 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου που ανακαλύπτονται προορίζονται υποχρεωτικά για την εγχώρια αγορά, ενώ η υπόλοιπη ποσότητα μοιράζεται ανάμεσα στις ανάγκες της χώρας και τις εξαγωγές.
Η στρατηγική σημασία του κλάδου στη διπλωματική σκακιέρα παραμένει υψηλή, με το υπουργείο να εκτιμά ότι εκατοντάδες επιπλέον δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα που δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί βρίσκονται στη θάλασσα. Ο Ισραηλινός Επίτροπος Πετρελαίου, Σεν Μπαρ Γιόσεφ, εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι:
«Υπάρχουν έως και 400 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου που δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί.»
Το ενδιαφέρον της Ευρώπης και προηγούμενες άδειες
Σύμφωνα με τον κ. Μπαρ Γιόσεφ, η Ευρώπη εξακολουθεί να δείχνει ενδιαφέρον για το φυσικό αέριο του Ισραήλ, ωστόσο η υλοποίηση εξαγωγών προσκρούει στην απουσία σχετικού αγωγού. Παράλληλα, το Ισραήλ δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή επαρκή πλεονάζοντα αποθέματα για να τροφοδοτήσει την ευρωπαϊκή αγορά, μια πραγματικότητα που θα μπορούσε να ανατραπεί εάν οι νέες έρευνες αποδώσουν μεγάλα ευρήματα.
Η κινητικότητα στην ισραηλινή ΑΟΖ δεν είναι καινούργια. Κατά το προηγούμενο έτος, το Ισραήλ είχε ήδη παραχωρήσει άδειες εξερεύνησης στα ύδατά του στην BP, στην εθνική εταιρεία πετρελαίου του Αζερμπαϊτζάν Socar, καθώς και στην εγχώρια επιχείρηση NewMed Energy.
