Σε A3 από A2 υποβάθμισε η Moody’s την πιστοληπτική αξιολόγηση της Πολωνίας, επικαλούμενη τη διαρκή επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας, τα υψηλά ελλείμματα και την ταχεία αύξηση του δημόσιου χρέους. Παράλληλα, ο οίκος αναθεώρησε την προοπτική του rating σε σταθερή από αρνητική, ενώ υποβάθμισε και τη βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση σε Prime-2 (P-2) από P-1.
Η απόφαση της Moody’s αντανακλά, σύμφωνα με τον οίκο, την εκτίμηση ότι η δημοσιονομική ισχύς της Πολωνίας θα συνεχίσει να επιδεινώνεται. Τα υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα έχουν ήδη οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του δημόσιου χρέους, ενώ η άνοδος του κόστους εξυπηρέτησής του επιβαρύνει περαιτέρω τα δημοσιονομικά μεγέθη.
Η Moody’s εκτιμά ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα παραμείνει κοντά στο 7% του ΑΕΠ τόσο το 2026 όσο και το 2027, παρά την ισχυρή ανάπτυξη της πολωνικής οικονομίας. Η δημοσιονομική πίεση συνδέεται μεταξύ άλλων με τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες, το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης, τις υψηλές δημόσιες επενδύσεις και τις συνεχιζόμενες κοινωνικές δαπάνες.
Την ίδια ώρα, το δημόσιο χρέος αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά. Η Moody’s προβλέπει ότι θα ανέλθει στο 68,9% του ΑΕΠ το 2027, από 59,7% του ΑΕΠ το 2025. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε ένα περιβάλλον κατά το οποίο οι αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης και το υψηλότερο κόστος τόκων περιορίζουν τα περιθώρια άσκησης δημοσιονομικής πολιτικής.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο οίκος και στην αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής πολιτικής, η οποία, όπως εκτιμά, έχει εξασθενήσει. Η Moody’s επισημαίνει ότι οι πολωνικές αρχές δεν έχουν καταφέρει να αποκαταστήσουν επαρκή δημοσιονομικά «μαξιλάρια» σε μια περίοδο κατά την οποία οι οικονομικές συνθήκες παραμένουν ευνοϊκές. Παράλληλα, ένα αυξανόμενο μέρος της συσσώρευσης χρέους πραγματοποιείται εκτός του πεδίου εφαρμογής του εθνικού δημοσιονομικού κανόνα.
Η επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών έχει ήδη αποτυπωθεί στα στοιχεία του 2025, όταν το δημοσιονομικό έλλειμμα της Πολωνίας διαμορφώθηκε στο 7,3% του ΑΕΠ, το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για το 2027, το προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει έλλειμμα 7,1% του ΑΕΠ, επίπεδο σχεδόν διπλάσιο από το 3,7% που είχε προηγουμένως τεθεί ως στόχος για το ίδιο έτος.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος ξεπέρασε για πρώτη φορά το 60% του ΑΕΠ κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, υπερβαίνοντας το όριο που προβλέπεται στο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η Moody’s επισημαίνει ακόμη ότι οι πολιτικοί περιορισμοί δυσκολεύουν την εφαρμογή ουσιαστικών μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής. Στην αξιολόγησή της λαμβάνει υπόψη τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση μεταξύ της κυβέρνησης και του προέδρου, καθώς και την προσέγγιση των βουλευτικών εκλογών του Νοεμβρίου 2027, παράγοντες που περιορίζουν τα περιθώρια για μια ταχεία δημοσιονομική εξυγίανση.
Παρά την υποβάθμιση, η Moody’s επέστρεψε την προοπτική του rating σε stable, από negative. Ο οίκος εξακολουθεί να βλέπει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης στην πολωνική οικονομία και εκτιμά ότι το βάρος του δημόσιου χρέους θα σταθεροποιηθεί σε επίπεδα περίπου 70%-75% του ΑΕΠ προς τα τέλη της δεκαετίας.
Με την τελευταία κίνηση, η Moody’s ευθυγραμμίζει ουσιαστικά την αξιολόγηση της Πολωνίας με εκείνη των Fitch και S&P, οι οποίες αξιολογούν τη χώρα στο αντίστοιχο επίπεδο A-. Για τη Moody’s, πρόκειται για την πρώτη υποβάθμιση της Πολωνίας εδώ και 24 χρόνια, ενώ η προηγούμενη φορά που η χώρα είχε βρεθεί σε επίπεδο A3 ήταν το 2002.
Ο υπουργός Οικονομικών της Πολωνίας Andrzej Domański δήλωσε ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την απόφαση «σοβαρά αλλά ψύχραιμα», υπογραμμίζοντας ότι η οικονομία αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς και ότι τα θεμελιώδη μεγέθη της παραμένουν ισχυρά. Παράλληλα, σημείωσε ότι η ενίσχυση των δημόσιων οικονομικών απαιτεί συνεργασία όλων των κρατικών θεσμών.
Η Moody’s, πάντως, αναμένει πραγματική ανάπτυξη 3,7% το 2026 και 3,2% το 2027, μετά από ανάπτυξη 3,6% το 2025. Σύμφωνα με την αξιολόγησή της, η ανάπτυξη θα συνεχίσει να στηρίζεται μεταξύ άλλων στις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα κονδύλια συνοχής, στις αμυντικές δαπάνες, στα έργα υποδομών, στην ιδιωτική κατανάλωση και στις καθαρές εξαγωγές.
