Σοβαρό κώδωνα κινδύνου για τις προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας κρούει ο απερχόμενος επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ιντερμίτ Γκιλ. Η στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν απειλεί να πυροδοτήσει άνοδο του πληθωρισμού έως και το 4,5%, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες σε νέες αυξήσεις επιτοκίων, ενώ παράλληλα απειλεί να συρρικνώσει την παγκόσμια ανάπτυξη στο 1,3% για το 2026 (έναντι 2,9% που διαμορφώθηκε την προηγούμενη χρονιά).
Όπως ανέφερε ο κ. Γκιλ σε δηλώσεις του στο Reuters, το χειρότερο από τα τρία σενάρια που εξέταζε ο οργανισμός τον Ιούνιο —αυτό που προέβλεπε διάρκεια εχθροπραξιών για τουλάχιστον έξι μήνες— έχει ήδη ξεκινήσει να επιβεβαιώνεται.
Πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα και επισιτιστική κρίση
Η παράταση των πολεμικών συρράξεων και οι καταστροφές σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της περιοχής εκτιμάται ότι θα προκαλέσουν αλυσιδωτές παρενέργειες. Ειδικότερα, ενδέχεται να οξυνθεί η επισιτιστική ανασφάλεια εξαιτίας των εμποδίων στη διακίνηση ηλίου, θείου και λιπασμάτων, που είναι απαραίτητα για τον αγροτικό τομέα.
Ήδη παρατηρούνται οι πρώτοι κραδασμοί:
-
Κράτη με σοβαρά προβλήματα ρευστότητας αιτούνται την ενίσχυση των δανειακών τους προγραμμάτων από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
-
Το Πακιστάν ζήτησε επισήμως από την αμερικανική κυβέρνηση γραμμή σταθεροποίησης συναλλάγματος 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Διογκούμενο χρέος και «αργό ναυάγιο» για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Ιουνίου, 32 χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος (ποσοστό 40% του συνόλου) βρίσκονται σε κρίση χρέους ή αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο. Ο αριθμός αυτός αναμένεται να διογκωθεί αν αυξηθεί το κόστος δανεισμού.
Είναι ένα αργά εξελισσόμενο ναυάγιο.
Ο Ιντερμίτ Γκιλ εξήγησε ότι ακόμα και οι χώρες που θα αποφύγουν τη χρεοκοπία θα αναγκάζονται να διοχετεύουν περισσότερους πόρους στην εξυπηρέτηση των δανείων, σε βάρος κρίσιμων τομέων όπως η υγεία, η παιδεία και οι υποδομές.
Τα στοιχεία δείχνουν σημαντική επιδείνωση των δεικτών:
-
Ο μέσος λόγος χρέους προς ΑΕΠ στις αναπτυσσόμενες και αναδυόμενες οικονομίες διαμορφώθηκε στο 74% το 2025 (από 50%-55% πριν την πανδημία).
-
Στις φτωχότερες χώρες, ο ίδιος δείκτης εκτινάχθηκε στο 67% (από 40% την προπανδημική περίοδο).
Παρά τις προσπάθειες της ομάδας των G20 για αναδιάρθρωση των χρεών, οι διαδικασίες προχωρούν με αργούς ρυθμούς. Την ίδια στιγμή, οι μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη —ΗΠΑ, Κίνα και Ινδία— επιδεικνύουν προς το παρόν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις επιπτώσεις της σύγκρουσης.
