Σοκ στην Ευρώπη και πολιτικό σεισμό σε παγκόσμιο επίπεδο προκαλεί το αποτέλεσμα των εκλογών στο γερμανικό ομόσπονδο κρατίδιο Σαξονία-Ανχαλτ. Ογδόντα χρόνια μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και την ολοκληρωτική ήττα του ναζισμού που αιματοκύλησε την Ευρώπη, ένα ακροδεξιό κόμμα με πολλούς φιλοναζιστές στις τάξεις του βρίσκεται προ των πυλών της εξουσίας με τη λαϊκή ψήφο.
- Το ακροδεξιό κόμμα AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία) συγκεντρώνει στις τοπικές εκλογές 44,5% πριν ολοκληρωθεί η καταμέτρηση των ψήφων και χρειάζεται μόλις μισή έως μία μονάδα επιπλέον για να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία εδρών στη Βουλή του κρατιδίου.
Εν μέσω δύο ανοιχτών πολέμων που επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία κι ενώ στις δυτικές κοινωνίες συντελούνται τεκτονικές αλλαγές, η διογκούμενη λαϊκή δυσφορία εκφράζεται με αμφισβήτηση των παραδοσιακών δημοκρατικών πολιτικών δυνάμεων και με στροφή των ψηφοφόρων προς τον ακροδεξιό αντισυστημισμό και λαϊκισμό.
Ντόμινο στην Ευρώπη
Είναι ένα "καμπανάκι κινδύνου" για όλη την Ευρώπη, που βλέπει την ακροδεξιά να επελαύνει και να αναβιώνουν "φαντάσματο" του παρελθόντος, που φαινόταν ότι έχουν θαφτεί οριστικά στα έγκατα της ιστορικής μνήμης
Ο εκλογικός θρίαμβος της AfD στη Σαξονία αλλάζει άρδην το κλίμα, τις ισορροπίες και τις προοπτικές όχι μόνο στη Γερμανία, αλλά σε όλη της Ευρώπη. Είναι το πρώτο μεγάλο βήμα για την κατάληψη της εξουσίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο από τους επιγόνους του ναζισμού και τους ακροδεξιούς λαϊκιστές συμμάχους τους.
Τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου θα κάνουν το παν για να αποτρέψουν την επικράτηση της ακροδεξιάς στις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές, αλλά τίποτε δεν φαίνεται ικανό να ανακόψει το “ποτάμι που φουσκώνει”. Οι εξελίξεις στη Γερμανία θα επηρεάσουν ασφαλώς τη διαμόρφωση του πολιτικού χάρτη σε όλη της Ευρώπη- ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Μ. Βρετανία κλπ, όπου ακροδεξιοί πολιτικοί σχηματισμοί κερδίζουν έδαφος.
Σημειώνεται ότι η AfD έχει ακραίες αντιμεταναστευτικές απόψεις, είναι υπέρ της συνεννόησης με τη Ρωσία, και αντιτίθεται στην μαζική παροχή οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Σε πολλά θέματα εκφράζει αντιευρωπαϊκές απόψεις. Εχει ακόμη την αμέριστη υποστήριξη του Τραμπ και του επιτελείου του, καθώς και του μεγιστάνα Ιλον Μασκ.
Διεργασίες και συνεργασίες
Η εκλογική νίκη του – την οποία πιθανότατα θα ακολουθήσουν κι άλλες σε τοπικό και ομοσπονδιακό επίπεδο θα αναγκάσει προφανώς τα τρία ή τέσσερα μεγάλα κόμματα του “συστήματος” (Χριστιανοδημοκράτες, Σοσιαλδημοκράτες, Φιλελεύθερους και Πράσινους) να συνεργαστούν για τη συγκρότηση κυβερνήσεων συνεργασίας σε περιφερειακό και σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στη Γαλλία η άνοδος της AfD θα δώσει “αέρα” στην Λεπέν που προβάλλει ήδη ως φαβορί στις επόμενες προεδρικές εκλογές. Εντονες ανησυχίες επικρατούν στις Βρυξέλλες, όπου οι συσχετισμοί αλλάζουν – όπως και οι βασικές κατευθύνσεις και πολιτικές.
Τα ποσοστά, οι συσχετισμοί και τα παρεπόμενα
Η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κατέγραψε έναν εκλογικό θρίαμβο ιστορικών διαστάσεων στη Σαξονία-Άνχαλτ, συγκεντρώνοντας περίπου 44,5% των ψήφων, σύμφωνα με τις προβολές του ARD. Αφήνει πολύ πίσω της το CDU του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, που περιορίστηκε περίπου στο 18,5%.
Η Αριστερά (Die Linke), και οι Πράσινοι ασφυκτιούν γύρω από το 10%, οι Σοσιαλδημοκράτες καταποντίζονται 8%, ενώ το μεγάλο στοίχημα είναι εάν θα καταφέρει να εισέλθει στην τοπική Βουλή η αριστερόστροφη και φιλορωσική "Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ" (.
Δεν πρόκειται απλώς για μία ακόμη εκλογική επιτυχία ενός κόμματος της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς.Πρόκειται για πολιτικό σεισμό.Και το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν η AfD μπορεί να γίνει πρώτη δύναμη σε ένα γερμανικό κρατίδιο. Αυτό το πέτυχε ήδη. Το ερώτημα είναι πόσο κοντά βρίσκεται στο επόμενο βήμα: στη διεκδίκηση της εξουσίας σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Εκεί βρίσκεται η μεγάλη πολιτική σημασία της κάλπης.
«Τείχος» απέναντι στην AfD
Για δεκαετίες, το γερμανικό πολιτικό σύστημα θεωρούσε σχεδόν αυτονόητο ότι ένα κόμμα της άκρας Δεξιάς μπορεί να έχει ισχυρή εκλογική παρουσία, αλλά δεν μπορεί να πλησιάσει πραγματικά την εξουσία.
Αυτό το δεδομένο αλλάζει.
Η AfD δεν βρίσκεται πλέον στο περιθώριο. Βρίσκεται στην κορυφή, έχοντας συγκεντρώσει ποσοστό που την καθιστά αδιαμφισβήτητα ηγετική πολιτική δύναμη. Και το γεγονός ότι το CDU κατέρρευσε περίπου στο μισό της προηγούμενης επίδοσής του κάνει το αποτέλεσμα ακόμη πιο δραματικό.
Βεβαίως, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: η πρώτη θέση δεν σημαίνει αυτομάτως και κυβέρνηση.
Με τα σημερινά δεδομένα, η AfD φαίνεται να βρίσκεται κοντά στην απόλυτη πλειοψηφία. Αν δεν την εξασφαλίσει, δύσκολα θα βρεθεί στην κυβέρνηση. Τα υπόλοιπα κόμματα εξακολουθούν να αποκλείουν τη συνεργασία μαζί της. Η τελική σύνθεση του κοινοβουλίου, επομένως, θα κρίνει αν η AfD μπορεί να κυβερνήσει ή αν θα χρειαστεί να αναζητηθεί ένας περίπλοκος κυβερνητικός συνασπισμός χωρίς αυτήν.
Όμως αυτή η θεσμική δυσκολία δεν μειώνει τη σημασία της κάλπης.Την κάνει, ίσως, ακόμη μεγαλύτερη.
Γιατί αν όλα τα υπόλοιπα κόμματα υποχρεώνονται να συσπειρωθούν για να εμποδίσουν το πρώτο κόμμα να κυβερνήσει, τότε το πολιτικό σύστημα εισέρχεται σε μια νέα εποχή: την εποχή των κυβερνήσεων που συγκροτούνται πρωτίστως για να ανακόψουν την Ακροδεξιά.
Το μεγάλο πρόβλημα για το «δημοκρατικό τόξο»
Οι Χριστιανοδημοκράτες, οι Σοσιαλδημοκράτες, οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι –όπου παραμένουν κοινοβουλευτικά παρόντες– βρίσκονται πλέον μπροστά σε ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα.
- Αν σκληρύνουν ακόμη περισσότερο τη στάση τους απέναντι στη μετανάστευση, την ασφάλεια και την οικονομία, κινδυνεύουν να νομιμοποιήσουν πολιτικά την ατζέντα της AfD.
- Αν δεν το κάνουν, κινδυνεύουν να χάσουν ακόμη περισσότερους ψηφοφόρους προς τα δεξιά.
Και αν επιλέξουν μεγάλους κυβερνητικούς συνασπισμούς μεταξύ τους, προκειμένου να αποκλείσουν την AfD, υπάρχει ένας ακόμη κίνδυνος: να ενισχύσουν την εικόνα που καλλιεργεί η ίδια η AfD, ότι τα παραδοσιακά κόμματα αποτελούν ένα ενιαίο «σύστημα» που φοβάται να παραδώσει την εξουσία στους ψηφοφόρους.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Όσο περισσότερο τα παραδοσιακά κόμματα συσπειρώνονται για να ανακόψουν την AfD, τόσο περισσότερο εκείνη μπορεί να παρουσιάζεται ως η μοναδική πραγματική αντιπολίτευση απέναντι στο «κατεστημένο». Και όσο η AfD μεγαλώνει, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αγνοηθεί.
