Σε μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές και βιομηχανικές αναδιαρθρώσεις στην Ευρώπη προχωρά η Πολωνία, με στόχο να δημιουργήσει τον μεγαλύτερο χερσαίο στρατό της ηπείρου και ταυτόχρονα να περιορίσει την εξάρτησή της από προμηθευτές εκτός Ευρώπης.
Η Βαρσοβία δεν περιορίζεται πλέον στην αγορά μεγάλων οπλικών συστημάτων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νότια Κορέα, αλλά επιχειρεί να μετατρέψει την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών σε μοχλό ανάπτυξης της δικής της αμυντικής βιομηχανίας. Παράλληλα, ενισχύει τις συνεργασίες με εταιρείες από την Τσεχία, τη Σλοβακία, την Ουγγαρία, την Εσθονία και άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.
Οι δαπάνες της Πολωνίας για αμυντικές προμήθειες από εγχώριες εταιρείες και κοινοπραξίες με επιχειρήσεις της Κεντρικής Ευρώπης έχουν σχεδόν τετραπλασιαστεί από το 2022. Μόνο το 2025 έφτασαν τα 30,4 δισ. ζλότι, περίπου 8,15 δισ. δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της πολωνικής Υπηρεσίας Εξοπλισμών που ανέλυσε το Reuters.
Στα 53 δισ. ευρώ οι αμυντικές δαπάνες
Η Πολωνία αναμένεται να δαπανήσει το 2026 περίπου 53 δισ. ευρώ για βασικές αμυντικές ανάγκες, έναντι περίπου 44 δισ. ευρώ το 2025. Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 4,7% του ΑΕΠ, κατατάσσοντας τη χώρα μεταξύ των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό της οικονομίας τους.
Η αύξηση δεν αφορά μόνο τις αγορές οπλικών συστημάτων. Η Βαρσοβία θέλει να αποκτήσει μεγαλύτερη παραγωγική δυνατότητα στο εσωτερικό της χώρας, ιδιαίτερα σε κατηγορίες εξοπλισμού που καταναλώνονται γρήγορα σε μία σύγχρονη σύγκρουση.
Έτσι, δίπλα στα αμερικανικά Patriot, Abrams και F-35, αυξάνεται η έμφαση σε drones, πυρομαχικά, πυραύλους και τεθωρακισμένα οχήματα, δηλαδή σε συστήματα που απαιτούν μεγάλες ποσότητες και συνεχή αναπλήρωση.
Η επιλογή αυτή συνδέεται άμεσα με τα διδάγματα του πολέμου στην Ουκρανία, όπου η κατανάλωση πυρομαχικών και drones έχει αποδείξει ότι ακόμη και οι μεγαλύτερες ένοπλες δυνάμεις μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα εφοδιασμού.
Συνεργασία με την Κεντρική Ευρώπη
Κεντρικό στοιχείο της νέας στρατηγικής είναι η μεταφορά παραγωγικής δραστηριότητας στην Πολωνία από εταιρείες της ευρύτερης περιοχής.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η τσεχική CSG, η οποία έχει προχωρήσει σε σειρά συμφωνιών με πολωνικές αμυντικές επιχειρήσεις. Οι συνεργασίες περιλαμβάνουν μεταφορά τεχνολογίας, παραγωγή προωθητικών υλών, αλλά και αύξηση της παραγωγής drones, πυραύλων, πυρομαχικών και τεθωρακισμένων οχημάτων.
Τον Αύγουστο η CSG υπέγραψε συμφωνία άνω των 100 εκατ. ευρώ με την πολωνική Dezamet για εξαρτήματα πυρομαχικών πυροβολικού των 155 χιλιοστών, ενώ ξεχωριστή συμφωνία ύψους 150 εκατ. ευρώ αφορά εξοπλισμό οχημάτων μάχης με τη Huta Stalowa Wola.
Παράλληλα, η πολωνική Grupa Niewiadow δημιουργεί νέα γραμμή παραγωγής πυρομαχικών 155 χιλιοστών σε συνεργασία με την KNDS Ammo France, με στόχο η παραγωγή να φτάσει τις 180.000 οβίδες ετησίως από το 2027.
Η PGZ έχει επίσης ανακοινώσει συνεργασία με την εσθονική Frankenburg Technologies για την παραγωγή στην Πολωνία συστημάτων αεράμυνας εξαιρετικά μικρού βεληνεκούς.
«Αν θέλεις να πουλήσεις στην Πολωνία, πρέπει να επενδύσεις στην Πολωνία»
Η νέα πολιτική της Βαρσοβίας μεταφράζεται ουσιαστικά σε μία απαίτηση προς τις ξένες αμυντικές εταιρείες: η πρόσβαση στην πολωνική αγορά θα πρέπει να συνοδεύεται από επενδύσεις, μεταφορά τεχνογνωσίας και παραγωγή μέσα στη χώρα.
Η Πολωνία επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να δημιουργήσει μια πιο ανθεκτική αλυσίδα εφοδιασμού, περιορίζοντας την έκθεσή της σε μακρινές αγορές και σε πιθανές καθυστερήσεις στις παραδόσεις.
Η γερμανική Rheinmetall, μάλιστα, έχει ήδη αποφασίσει να αυξήσει την παραγωγική της παρουσία στην Πολωνία και να αναπτύξει περιφερειακό κέντρο συντήρησης και επισκευής χερσαίων οπλικών συστημάτων. Η αυξημένη πολωνική ζήτηση αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για την επένδυση.
Πάνω από 220.000 στρατιωτικοί
Την ίδια στιγμή, η ενίσχυση της βιομηχανικής βάσης συνοδεύεται από ταχεία αύξηση του ανθρώπινου δυναμικού των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο αριθμός των Πολωνών στρατιωτικών έχει ξεπεράσει πλέον τους 220.000, ενώ το ΔΝΤ καταγράφει ότι η δύναμη του πολωνικού στρατού αυξήθηκε από περίπου 116.200 το 2020 σε 233.800 το 2025, καθιστώντας την Πολωνία τη χώρα με τον μεγαλύτερο μόνιμο στρατό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Βαρσοβία βρίσκεται έτσι στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής προσπάθειας για ενίσχυση της αμυντικής παραγωγής. Η εμπειρία της Ουκρανίας έχει οδηγήσει πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επανεξετάσουν τα αποθέματα, τις παραγωγικές δυνατότητες και τις αλυσίδες εφοδιασμού τους.
Για την Πολωνία, όμως, το ζήτημα έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η χώρα συνορεύει με την Ουκρανία και θεωρεί τη Ρωσία άμεση και μακροπρόθεσμη απειλή. Γι' αυτό και η στρατιωτική ενίσχυση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως πρόγραμμα εξοπλισμών, αλλά ως μακροχρόνια επένδυση στην εθνική ασφάλεια και στην εγχώρια βιομηχανική βάση.
Στο πλαίσιο αυτό, η Πολωνία έχει προτείνει ακόμη και την από κοινού παραγωγή πυραύλων για το σύστημα Patriot με την Ουκρανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιδιώκοντας να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στην ευρωπαϊκή αμυντική παραγωγή.
Η στρατηγική της Βαρσοβίας σηματοδοτεί, επομένως, μια ευρύτερη αλλαγή στην ευρωπαϊκή άμυνα: από την απλή αγορά όπλων από μεγάλους διεθνείς προμηθευτές, στην ανάπτυξη περιφερειακών παραγωγικών δυνατοτήτων, κοινών γραμμών παραγωγής και μεγαλύτερης αυτονομίας στις κρίσιμες αμυντικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
