Εν μέσω αναζωπύρωσης των ανησυχιών για περαιτέρω κλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης, μετά το «ναυάγιο» των διαπραγματεύσεων ΗΠΑ-Ιράν, η Κομισιόν ετοιμάζει ένα σχέδιο δράσης για το ενεργειακό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να κοινοποιήσει στις 22 Απριλίου ένα πλέγμα προτάσεων με κεντρικό πυρήνα τη μείωση των φόρων στην ενέργεια και των τελών του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, με διττό στόχο: να μετριάσει τον αντίκτυπο της ραγδαίας ανόδου των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και να ενισχύσει την υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών.
Σύμφωνα με «πηγές» της Ε.Ε που μίλησαν στο Bloomberg, η Κομισιόν εξετάζει τρόπους μείωσης της φορολογίας στην ηλεκτρική ενέργεια, καταργώντας ορισμένες επιβαρύνσεις και διασφαλίζοντας ότι η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται ευνοϊκότερα από τα ορυκτά καύσιμα. Το σχέδιο προτάσεων της Επιτροπής αναμένεται να «πατήσει» πάνω σ’ αυτό που είχε προτείνει και το 2022,
Οι συστάσεις για εξοικονόμηση ενέργειας και στήριξη καθαρών τεχνολογιών στο έγγραφο της επόμενης εβδομάδας, αναμένεται να βασιστούν σε σχέδιο που είχε προτείνει η ΕΕ το 2022, όταν η μείωση των ρωσικών προμηθειών είχε εκτοξεύσει τις τιμές φυσικού αερίου σε ιστορικά υψηλά.
Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές η Επιτροπή δεν αναμένεται να προτείνει στόχους μείωσης ζήτησης, όπως αυτοί που είχαν συζητηθεί πριν από τέσσερα χρόνια, ενώ εκτός πλάνου είναι και η θέσπιση ανώτατου ορίου τιμών στο φυσικό αέριο. Θυμίζουμε πως κατά την κρίση του 2022, η Ένωση είχε θεσπίσει πλαφόν στα 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα για τις τιμές αναφοράς, αλλά αυτό δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ.
Το σχέδιο που θα ανακοινωθεί την επόμενη εβδομάδα, ενδέχεται να περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές για έκτακτους φόρους στα υπερκέρδη, αλλά δεν θα τους προτείνει ως πανευρωπαϊκό εργαλείο, λόγω αποκλινουσών απόψεων μεταξύ των κρατών-μελών.
Εντονη ανησυχία
Το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν έχει εντείνει τις ανησυχίες για επίμονα υψηλές τιμές ενέργειας. Η «σύνδεση» της ΕΕ από ενεργειακές προμήθειες της Μέσης Ανατολής είναι περιορισμένη, ωστόσο η μεγάλη εξάρτησή της από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων την καθιστά ευάλωτη σε παγκόσμιους κλυδωνισμούς τιμών.
Οι τιμές ενέργειας έχουν βρεθεί στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας της ΕΕ, λόγω ανησυχιών για τη φθίνουσα ανταγωνιστικότητα της περιοχής σε σύγκριση με την Κίνα και τις ΗΠΑ. Το σχέδιο της Επιτροπής θα παρουσιαστεί μία ημέρα πριν από μια άτυπη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ, οι οποίοι νωρίτερα φέτος ζήτησαν από το εκτελεστικό όργανο να προτείνει μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία.
Περιορισμένα τα περιθώρια ελιγμών
Η Επιτροπή διαθέτει περιορισμένα περιθώρια ελιγμών, ιδίως καθώς τα περισσότερα κράτη-μέλη εφαρμόζουν εθνικές λύσεις προσαρμοσμένες στις πολιτικές και οικονομικές τους ανάγκες. Αντί για επιθετικές αλλαγές, η «εργαλειοθήκη» της θα στοχεύει σε μια συντονισμένη προσέγγιση που θα αποφεύγει την ενίσχυση του πληθωρισμού και των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συνεχιζόμενη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, 22 κράτη της ΕΕ έχουν υιοθετήσει περισσότερα από 120 μέτρα, συνολικού κόστους άνω των 9 δισ. ευρώ (10,5 δισ. δολάρια), για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ. Αυτό προστίθεται σε επιπλέον κόστος 13 δισ. ευρώ λόγω ακριβότερων εισαγωγών ορυκτών καυσίμων.
