Το Ιράν ανακοίνωσε εχθές ότι τα Στενά του Ορμούζ ανοίγουν για τη διέλευση εμπορικών πλοίων κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, όμως λίγες ώρες αργότερα επικράτησε σύγχυση για το αν η κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία είναι πράγματι ελεύθερη χωρίς όρους, καθώς ο ναυτικός αποκλεισμός από πλευράς των ΗΠΑ παραμένει.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Σεγιέντ Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι, στο πλαίσιο της εκεχειρίας στον Λίβανο, η διέλευση όλων των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ είναι «πλήρως ανοιχτή» για όσο διαρκεί η κατάπαυση πυρός.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι τα πλοία θα πρέπει να κινούνται μέσω «συντονισμένης διαδρομής» που έχει οριστεί από τις ιρανικές ναυτιλιακές αρχές.
Η αναφορά αυτή προκάλεσε νέα ερωτήματα στην αγορά για το αν η Τεχεράνη σκοπεύει να επιβάλει ειδικούς όρους, περιορισμούς ή ακόμη και τέλη διέλευσης.
Τραμπ: Ευχαρίστησε το Ιράν και... διατήρησε τον αποκλεισμό
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ χαιρέτισε δημοσίως την ιρανική ανακοίνωση, ευχαριστώντας την Τεχεράνη για το άνοιγμα των Στενών. Την ίδια στιγμή όμως ξεκαθάρισε ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια παραμένει σε πλήρη ισχύ, έως ότου επιτευχθεί συνολική συμφωνία με το Ιράν.
Σε ομιλία του σε εκδήλωση της Turning Point USA στο Φοίνιξ, ο Τραμπ χαρακτήρισε την ημέρα «μεγάλη και λαμπρή για τον κόσμο», επιμένοντας ότι τα Στενά είναι πλέον ανοιχτά για πλήρη εμπορική δραστηριότητα.
Το ιρανικό κοινοβούλιο: Η αισιόδοξη εκδοχή του Αμερικανού προέδρου αμφισβητήθηκε άμεσα από τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ. Σε ανάρτησή του τόνισε ότι όσο συνεχίζεται ο αμερικανικός αποκλεισμός, τα Στενά του Ορμούζ δεν θα παραμείνουν ανοιχτά. Η παρέμβαση αυτή ανέδειξε τις εσωτερικές αντιφάσεις στην ιρανική στάση και ενίσχυσε την αβεβαιότητα γύρω από το πραγματικό καθεστώς ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Δεξαμενόπλοια έκαναν αναστροφή: Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης πλοίων Kpler, αρκετά δεξαμενόπλοια και φορτηγά πλοία επιχείρησαν να εξέλθουν από τα Στενά την Παρασκευή, αλλά τελικά ανέστρεψαν πορεία. Αναλυτές εκτιμούν ότι δεν είχαν λάβει την απαραίτητη έγκριση για ασφαλή διέλευση. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι, παρά τις επίσημες δηλώσεις, η εμπορική ναυτιλία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει επιχειρησιακούς και πολιτικούς περιορισμούς.
Τι λένε οι Φρουροί της Επανάστασης: Το πρακτορείο Tasnim, που θεωρείται προσκείμενο στους Φρουρούς της Επανάστασης, περιέγραψε την εξέλιξη ως «μερικό άνοιγμα» των Στενών. Σύμφωνα με το δημοσίευμα:
- τα εμπορικά πλοία πρέπει να συντονίζονται με τις ιρανικές δυνάμεις
- δεν επιτρέπεται η διέλευση πλοίων ή φορτίων που συνδέονται με εχθρικές χώρες
- τα Στενά θα κλείσουν ξανά αν συνεχιστεί ο αμερικανικός αποκλεισμός
Πρόκειται ουσιαστικά για καθεστώς περιορισμένης λειτουργίας και όχι για πλήρη αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Οι τιμές του πετρελαίου: Η αγορά πετρελαίου αντέδρασε άμεσα στις ενδείξεις αποκλιμάκωσης. Οι τιμές του αργού υποχώρησαν πάνω από 10% την Παρασκευή, πέφτοντας κάτω από τα 90 δολάρια το βαρέλι. Οι επενδυτές φαίνεται να προεξοφλούν ότι η μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς πετρελαίου στην ιστορία ίσως αρχίζει να υποχωρεί, αν και το ρίσκο παραμένει υψηλό.
Η εύθραυστη εκεχειρία
Ισραήλ και Λίβανος συμφώνησαν την Πέμπτη σε εκεχειρία διάρκειας 10 ημερών.
Η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στον Λίβανο κατά της Χεζμπολάχ –στενού συμμάχου του Ιράν– αποτέλεσε βασικό αγκάθι στις συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ο Τραμπ είχε ήδη αποδεχθεί στις 7 Απριλίου εκεχειρία δύο εβδομάδων με αντάλλαγμα το πλήρες άνοιγμα των Στενών, όμως η συμφωνία δεν εφαρμόστηκε ουσιαστικά λόγω διαφωνιών για τους όρους.
Οι επαφές του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς με τον Γκαλιμπάφ στο Πακιστάν το προηγούμενο Σαββατοκύριακο δεν κατέληξαν σε μόνιμη συμφωνία λήξης της σύγκρουσης.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι νέος γύρος συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν ενδέχεται να πραγματοποιηθεί ξανά αυτό το Σαββατοκύριακο στο Πακιστάν.
Τι σημαίνει για τις αγορές
Παρά την πτώση του πετρελαίου, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει ρευστή. Αν η διέλευση αποκατασταθεί πλήρως, οι τιμές ενέργειας ενδέχεται να αποκλιμακωθούν περαιτέρω. Αν όμως επανέλθουν αποκλεισμοί ή στρατιωτική ένταση, ο κόσμος μπορεί να βρεθεί μπροστά σε νέο ενεργειακό σοκ.
Προς το παρόν, η αγορά ακούει τις δηλώσεις, αλλά παρακολουθεί κυρίως τα πλοία.
