Οικονομική ενίσχυση μαμούθ, ύψους 72 εκατομμυρίων λιρών, έλαβε μέσα σε μόλις 24 ώρες το ακροδεξιό λαϊκιστικό κόμμα ReformUK. Η ένεση ρευστότητας προήλθε από δύο δισεκατομμυριούχους της αγοράς των κρυπτονομισμάτων, τον Κρίστοφερ Χάρμπορν και τον Μπεν Ντέλο, οι οποίοι συνεισέφεραν από 36 εκατομμύρια λίρες ο καθένας. Πρόκειται για τις μεγαλύτερες ιδιωτικές εισφορές που έχουν καταγραφεί ποτέ στη βρετανική πολιτική ιστορία.
Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται σε μια περίοδο που το ReformUK καταγράφει συνεχή άνοδο στις δημοσκοπήσεις, ξεπερνώντας το Συντηρητικό Κόμμα, αλλά και ενώ ο ηγέτης του, Νάιτζελ Φάρατζ, βρίσκεται στο στόχαστρο της Επιτροπής Δεοντολογίας του Κοινοβουλίου και της Μητροπολιτικής Αστυνομίας του Λονδίνου για υποθέσεις παράνομων χρηματοδοτήσεων.
Το προφίλ των δωρητών και οι εκλογικοί σχεδιασμοί
Ο Κρίστοφερ Χάρμπορν είναι το ίδιο πρόσωπο που το 2024 —πριν ο Φάρατζ εκλεγεί βουλευτής— του είχε προσφέρει 5 εκατομμύρια λίρες, κίνηση που αποτέλεσε την αφορμή για την έναρξη της αστυνομικής έρευνας. Παράλληλα, ο Χάρμπορν είχε καταδικαστεί στο παρελθόν για παράνομες οικονομικές πρακτικές στις ΗΠΑ, λαμβάνοντας στη συνέχεια προεδρική χάρη από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Δηλώνοντας «τιμημένος και συγκινημένος», ο Νάιτζελ Φάρατζ υποστήριξε ότι οι δύο επιχειρηματίες αναγνωρίζουν στο ReformUK τη μόνη δύναμη που μπορεί να κερδίσει τις επόμενες γενικές εκλογές, δίνοντας στο κόμμα τη δυνατότητα να αναμετρηθεί με ίσους όρους.
Από την πλευρά του, ο Χάρμπορν ανέφερε ότι δεν προσβλέπει σε ανταλλάγματα αλλά στη διακυβέρνηση της χώρας, σημειώνοντας πως διαθέτει ήδη αρκετό πλούτο και επιθυμεί να τον διαθέσει προς όφελος της Βρετανίας. Το ReformUK ανακοίνωσε ότι με τα κεφάλαια αυτά τίθεται σε πλήρη εκλογική ετοιμότητα, προγραμματίζοντας την πρόσληψη 400 υπευθύνων προεκλογικής εκστρατείας σε περιφέρειες-στόχους.
Θύελλα αντιδράσεων για την «αμερικανοποίηση» της πολιτικής
Οι ογκώδεις δωρεές προκάλεσαν την άμεση αντίδραση του πολιτικού κόσμου και οργανώσεων διαφάνειας:
-
Εργατικό Κόμμα: Η Μπρίτζετ Φίλιπσον τόνισε ότι ο Φάρατζ δεν μπορεί να εξαγοράσει την απαλλαγή του από τις αστυνομικές έρευνες. Παράλληλα, η Μάργκαρετ Χοτζ, μέλος της Βουλής των Λόρδων, δήλωσε «εμβρόντητη», προειδοποιώντας για τον άμεσο κίνδυνο να αλωθεί η δημοκρατία από ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες.
-
Πράσινο Κόμμα: Η Ρέιτσελ Μίλγουορντ κατηγόρησε για ασυνέπεια τον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, ο οποίος, παρά τις αρχικές εξαγγελίες για επιβολή ανώτατου ορίου 100.000 λιρών στις ιδιωτικές δωρεές, δέχεται πιέσεις από συνδικάτα που φοβούνται τον περιορισμό των δικών τους εισφορών προς τους Εργατικούς.
-
Οργανώσεις Διαφάνειας: Ο Ντάνκαν Χέιμς από τη Διεθνή Διαφάνεια προειδοποίησε ότι με τέτοιους ρυθμούς ελάχιστα άτομα θα μπορούν να «εξαγοράσουν» τις εκλογές, ενώ η οργάνωση «Spotlight on Corruption» έκανε λόγο για επικίνδυνη αμερικανοποίηση της πολιτικής ζωής.
Το νομικό πλαίσιο και η απάντηση του κόμματος
Η νομιμότητα των δωρεών κινείται σε γκρίζα ζώνη λόγω του καθεστώς διαμονής των δύο μεγιστάνων. Ο Χάρμπορν κατέχει διπλή υπηκοότητα (βρετανική και Ταϊλάνδης), ενώ ο Ντέλο επέστρεψε πρόσφατα στη Βρετανία από το Χονγκ Κονγκ.
Βάσει του νέου νομοθετικού πλαισίου, οι δωρεές από Βρετανούς που ζουν στο εξωτερικό ή επέστρεψαν στη χώρα τους τελευταίους 12 μήνες περιορίζονται στις 100.000 λίρες ετησίως, με αναδρομική ισχύ από τον Μάρτιο. Σε σχετική ερώτηση για το εάν οι δύο δωρητές πληρούν τις προϋποθέσεις εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους, εκπρόσωπος του ReformUK υποστήριξε ότι όλες οι διαδικασίες συμμορφώνονται πλήρως με τους κανόνες της Εκλογικής Επιτροπής, αποδίδοντας τις επικρίσεις σε προσπάθεια του κατεστημένου να φιμώσει την αντιπολίτευση.
