Το τεράστιο ποσό των 100 δισ. στερλίνων θα χρειαστεί να βρει η Βρετανία προκειμένου να συγκρατήσει το δημόσιο χρέος της σε μια βιώσιμη τροχιά. Σύμφωνα με την 50ετή ετήσια αξιολόγηση που δημοσιοποίησε το Γραφείο Ευθύνης Προϋπολογισμού (OBR), η απλή διατήρηση του χρέους στο τρέχον επίπεδο του 95% του ΑΕΠ απαιτεί φορολογικές αυξήσεις και περικοπές δαπανών που ισοδυναμούν με τα συνολικά φετινά έσοδα από τον φόρο εταιρειών στην ηπειρωτική χώρα, τα οποία υπολογίζονται σε 101,4 δισ. στερλίνες.
Το OBR, ως ένας ανεξάρτητος εποπτικός φορέας με πλήρη δικαιοδοσία, εκπονεί πενταετείς προβλέψεις που συνοδεύουν τον προϋπολογισμό του υπουργού Οικονομικών για να ελέγχεται αν η κυβέρνηση συμβαδίζει με τους δημοσιονομικούς κανόνες που η ίδια έχει θέσει.
Ανησυχία στις αγορές και πολιτική αντιπαράθεση
Η δημοσιονομική εικόνα της χώρας προκαλεί τριγμούς στις χρηματοπιστωτικές αγορές, οι οποίες είχαν θορυβηθεί πριν από έναν χρόνο από σχόλια του Μπέρναμ, ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι η Βρετανία δεν πρέπει να «εξαρτάται» από τις αγορές (ωστόσο στην πορεία ανασκεύασε). Επιπλέον, οι επενδυτές εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο ανάληψης του υπουργείου Οικονομικών από τον Εντ Μίλιμπαντ.
Η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών περιγράφεται ανάγλυφα στην έκθεση του OBR:
«Τα δημόσια οικονομικά του Ηνωμένου Βασιλείου βρίσκονται επί του παρόντος σε μια δύσκολη θέση σε σχέση με την ιστορία και με άλλες παρόμοιες χώρες, με το δημόσιο χρέος να έχει αυξηθεί κατά ένα από τα μεγαλύτερα μερίδια του ΑΕΠ από οποιαδήποτε προηγμένη οικονομία τις τελευταίες δύο δεκαετίες»
Ταυτοχρόνως, ο ίδιος ο φορέας έχει μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής σύγκρουσης. Πολλοί Βρετανοί νομοθέτες τον κατηγορούν ότι οι προβλέψεις του εγκλωβίζουν τη δημοκρατική διαδικασία και την κυβερνητική πολιτική. Το OBR απαντά ότι κινείται αυστηρά εντός των αρμοδιοτήτων του, συμπληρώνοντας μάλιστα πως οι πενταετείς εκτιμήσεις του τείνουν συνήθως να είναι υπερβολικά αισιόδοξες.
Οι απειλές για τα ταμεία: Γήρανση, άμυνα και ηλεκτροκίνηση
Σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις, το δημόσιο χρέος της Βρετανίας απειλείται με εκτόξευση στο 300% του ΑΕΠ έως το έτος 2075-76. Οι βασικοί παράγοντες που ασκούν ασφυκτική πίεση είναι:
-
Το διαρκώς αυξανόμενο κόστος της γήρανσης του πληθυσμού.
-
Οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες.
-
Η μείωση των εισπράξεων από τους φόρους καυσίμων, καθώς οι καταναλωτές στρέφονται μαζικά στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Γιατί η αύξηση του πληθυσμού δεν αποτελεί λύση;
Η ηγεσία του OBR ξεκαθαρίζει ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να ξεπεραστεί μέσω της πληθυσμιακής μεγέθυνσης.
«Αυτό δεν στέκει»
Αυτό δήλωσε κατηγορηματικά ο επικεφαλής αναλυτής προβλέψεων του OBR, Ντέιβιντ Μάιλς. Σε ένα εναλλακτικό σενάριο, όπου ο γηγενής πληθυσμός παραμένει σταθερός (με περισσότερες γεννήσεις και λιγότερους θανάτους) και η μετανάστευση προσθέτει 9 εκατομμύρια πολίτες στα σημερινά περίπου 70 εκατομμύρια μέχρι το 2075-76, το χρέος διογκώνεται ακόμη περισσότερο.
Το OBR εξηγεί ότι αυτό συμβαίνει διότι αρχικά καταγράφονται υψηλές δαπάνες για την παιδεία λόγω των γεννήσεων και, ακολούθως, από τη δεκαετία του 2050 και μετά, προκύπτουν τεράστια έξοδα για την υγεία και τις κρατικές συντάξεις, καθώς μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού μετακινείται στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες. Συνεπώς, η διατήρηση ενός διευρυμένου πληθυσμού δεν αποσυμφορεί τα δημόσια οικονομικά, με το OBR να καταθέτει σειρά προτάσεων για τον περιορισμό του βάρους.
