Σημαντική αύξηση των επιστροφών Ελλήνων που ζούσαν και εργάζονταν στο εξωτερικό καταγράφει η μελέτη OECD Diaspora Review Greece, η οποία εκπονήθηκε από τον ΟΟΣΑ σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ).
Η έρευνα παρουσιάστηκε σήμερα σε εκδήλωση που διοργάνωσαν η Γενική Γραμματεία Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης και το ΕΚΤ.
Η μελέτη αποτυπώνει μια σταδιακή αντιστροφή των μεταναστευτικών ροών των τελευταίων ετών, καταγράφοντας ότι ολοένα και περισσότεροι Έλληνες επιλέγουν να επιστρέψουν στη χώρα.
Παράλληλα, παρουσιάζει μια συνολική εικόνα της ελληνικής διασποράς στις χώρες του ΟΟΣΑ, αναλύοντας τα δημογραφικά, εκπαιδευτικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά των Ελλήνων του εξωτερικού, τις τάσεις της μετανάστευσης, την ένταξή τους στις αγορές εργασίας, καθώς και τις προοπτικές επαναπατρισμού.
Τα βασικά ευρήματα
Σύμφωνα με τη μελέτη:
- Από το 2021 καταγράφεται σταθερή αύξηση των επαναπατρισμών.
- Το 2023 αποτέλεσε σημείο καμπής, καθώς για πρώτη φορά μετά την οικονομική κρίση του 2009 το ισοζύγιο μετατράπηκε από brain drain σε brain gain.
- Την περίοδο 2023-2024 αναχώρησαν από την Ελλάδα περίπου 69.000 πολίτες, ενώ επέστρεψαν 98.000.
- Έξι στους δέκα Έλληνες που μετανάστευσαν την περίοδο 2010-2025 έχουν ήδη επιστρέψει.
- Η Ελλάδα κατατάσσεται τέταρτη μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ ως προς τις επιστροφές πολιτών της.
- Οι περισσότεροι επαναπατρισθέντες είναι νεότερης ηλικίας και διαθέτουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο.
- Το 93% της ελληνικής διασποράς ζει σε μόλις 12 χώρες του ΟΟΣΑ, με κυριότερους προορισμούς τη Γερμανία, τις ΗΠΑ, την Αυστραλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τον Καναδά.
- Η μετανάστευση των τελευταίων ετών παρουσιάζει μεγαλύτερη συγκέντρωση εντός Ευρώπης.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι η επιστροφή εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού προϋποθέτει πολιτικές που ενισχύουν την αξιοκρατία, την εργασιακή επανένταξη, την επιχειρηματικότητα και τη δημιουργία ανταγωνιστικών συνθηκών εργασίας. Παράλληλα, προτείνει τη δημιουργία μόνιμου διακυβερνητικού μηχανισμού για τη διασύνδεση της Ελλάδας με τη διασπορά και την υποστήριξη όσων επιθυμούν να επιστρέψουν.
Οι δηλώσεις των υπουργών
Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος ανέφερε ότι η αύξηση των επαναπατρισμών αντανακλά τη βελτίωση των συνθηκών στη χώρα, υποστηρίζοντας πως η Ελλάδα είναι σήμερα ισχυρότερη οικονομικά και θεσμικά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Επισήμανε ακόμη ότι οι μεταρρυθμίσεις, τα φορολογικά κίνητρα και πρωτοβουλίες όπως το ReBrain Greece συμβάλλουν στη δημιουργία προϋποθέσεων επιστροφής των Ελλήνων του εξωτερικού.
Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως χαρακτήρισε την επιστροφή του ελληνικού ανθρώπινου δυναμικού ζήτημα στρατηγικής σημασίας, σημειώνοντας ότι από το 2019 έως το 2025 δημιουργήθηκαν περισσότερες από 563.000 νέες θέσεις εργασίας, ενώ η ανεργία μειώθηκε σημαντικά. Όπως ανέφερε, την τελευταία 15ετία έχουν επιστρέψει στη χώρα περίπου 473.000 Έλληνες.
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Λοβέρδος τόνισε ότι η τάση επαναπατρισμού αποκτά πλέον σταθερά χαρακτηριστικά και υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης ισχυρών δεσμών με τον απόδημο ελληνισμό, ώστε να διευκολύνεται η επιστροφή όσων το επιθυμούν.
Η μελέτη του ΟΟΣΑ και του ΕΚΤ φιλοδοξεί να αποτελέσει εργαλείο για τον σχεδιασμό πολιτικών που θα ενισχύσουν τη σύνδεση της Ελλάδας με τη διασπορά, θα προσελκύσουν εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και θα στηρίξουν τη συνέχιση της θετικής τάσης επαναπατρισμού.
