Η εμπορική επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ με δασμούς απορρόφησε μεγάλο μέρος της διπλωματικής ενέργειας των συμμάχων των ΗΠΑ το προηγούμενο έτος. Τώρα, ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ βλέπει μια αυξανόμενη ροή ξένων ηγετών να καταφθάνει στο Πεκίνο, αναζητώντας αποκατάσταση σχέσεων με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.
Την αρχή έκανε αυτόν τον μήνα ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας Λι Τζε-Μιούνγκ, ο οποίος πραγματοποίησε την πρώτη προεδρική επίσκεψη στη Κίνα από το 2019, σηματοδοτώντας σαφή βελτίωση των διμερών σχέσεων. Λίγες ημέρες αργότερα ακολούθησε ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, κλείνοντας ένα σχεδόν δεκαετές κενό στις απευθείας επαφές κορυφής μεταξύ Οτάβας και Πεκίνου.
Στο ίδιο μοτίβο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ αναμένεται να επισκεφθεί σύντομα την κινεζική πρωτεύουσα, στην πρώτη τέτοια επίσκεψη από το 2018, με στόχο την τόνωση των επιχειρηματικών σχέσεων. Τον επόμενο μήνα αναμένεται και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Η «παρέλαση» αυτή έρχεται λίγους μήνες μετά τη συμφωνία ανακωχής στον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας, που μείωσε τις εντάσεις μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη. Ο Σι και ο Τραμπ έχουν προγραμματίσει τέσσερις συναντήσεις μέσα στο έτος, με μια σύνοδο τον Απρίλιο να καθιστά πιθανό τον Αμερικανό πρόεδρο τον πέμπτο ηγέτη χώρας της Ομάδας των Επτά που θα επισκεφθεί την Κίνα μέσα σε έξι μήνες - εκτός αν οι νέες απειλές για δασμούς τινάξουν ξανά στον αέρα την εύθραυστη ισορροπία.
Όπως το θέτει ο Νιλ Τόμας από το Ινστιτούτο Πολιτικής Ασίας:
Ο Τραμπ προκαλεί διπλωματικό «φόβο αποκλεισμού» στη Δύση. Η προσέγγισή του ωθεί τους ηγέτες να σπεύσουν προς τον Σι, ώστε να μη μείνουν στο περιθώριο των αμερικανοκινεζικών διεργασιών
Ενδεικτικό της μετατόπισης είναι και το άνοιγμα της κυβέρνησης Τραμπ στο ενδεχόμενο να επιτρέψει στην Nvidia την πώληση πιο προηγμένων ημιαγωγών στην Κίνα, αν και οι πλέον εξελιγμένες τεχνολογίες παραμένουν εκτός. Πρόκειται για σαφή απόκλιση από τη γραμμή της προηγούμενης αμερικανικής κυβέρνησης, η οποία είχε κινητοποιήσει συμμάχους για τον περιορισμό της κινεζικής πρόσβασης σε κρίσιμες τεχνολογίες.
Ο Σι αξιοποιεί ταυτόχρονα την ευκαιρία για να απομονώσει την Ιαπωνία. Δηλώσεις της πρωθυπουργού της χώρας Σαναέ Τακαΐτσι περί ενδεχόμενης στρατιωτικής παρέμβασης σε περίπτωση κινεζικής κίνησης κατά της Ταϊβάν έχουν εξοργίσει το Πεκίνο. Σε μια προσεκτικά σκηνοθετημένη κίνηση, το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε περιορισμούς σε ιαπωνικές εξαγωγές κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Νοτιοκορεάτη προέδρου.
Το Πεκίνο επιδιώκει να εμφανιστεί ως προβλέψιμη, αν και όχι πάντα εύκολη, μεγάλη δύναμη. Παράλληλα, δοκιμάζει τα όρια της δυνατότητάς του να απομονώσει την Ιαπωνία στο ζήτημα της Ταϊβάν, σχολιάζουν αναλυτές.
Οι σπάνιες γαίες
Ιδιαίτερο βάρος στις φετινές επισκέψεις έχουν και οι σπάνιες γαίες. Στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας του περασμένου Οκτωβρίου, η Κίνα είχε δεχθεί να αναστείλει για έναν χρόνο αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών, όπου κυριαρχεί παγκοσμίως. Οι δυτικές κυβερνήσεις σπεύδουν τώρα να διασφαλίσουν την πρόσβασή τους σε αυτά τα υλικά.
Οι ανησυχίες είναι διάχυτες. Υπουργοί Οικονομικών της G7 συναντήθηκαν πρόσφατα στην Ουάσινγκτον για να εξετάσουν τρόπους αντιμετώπισης της εξάρτησης από την Κίνα στις εφοδιαστικές αλυσίδες κρίσιμων ορυκτών.
Παρά τους φόβους για πλημμύρα των αγορών από κινεζικές εξαγωγές - με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να μιλά για ζήτημα «ζωής ή θανάτου» για τη βιομηχανία της Ευρώπης - η πλειονότητα των κυβερνήσεων επιλέγει τον πραγματισμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Αυστραλία, που έδωσε προτεραιότητα στην αποκατάσταση του εμπορίου, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα τις εντάσεις ασφαλείας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει πλέον την αντικατάσταση των δασμών στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα με ελάχιστες τιμές, επιχειρώντας να κλείσει ένα μέτωπο που προκάλεσε κινεζικά αντίποινα σε ευρωπαϊκά προϊόντα.
Για τον Σι, ο οποίος αναζητά νέες πηγές ανάπτυξης για την κινεζική οικονομία, η συγκυρία είναι ευνοϊκή. Καθώς ο ίδιος ταξιδεύει λιγότερο στο εξωτερικό, η «διπλωματία εντός έδρας» λειτουργεί υπέρ του.
Εν κατακλείδι, τη στιγμή που οι ΗΠΑ εμφανίζονται επιθετικές και απρόβλεπτες, πολλοί ηγέτες καταλήγουν ότι πρέπει τουλάχιστον να διατηρούν καλές σχέσεις με την Κίνα.
Για το Πεκίνο, αυτό ισοδυναμεί με στρατηγικό κέρδος.
Α.Ν
