Μετά την εξάρθρωση του κυκλώματος που αποτελούσαν 380 επιχειρήσεις- «φαντάσματα» και δημιούργησαν 43 εκατ. ευρώ οφειλών προς το δημόσιο, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) επεκτείνει το προηγμένο μοντέλο ανίχνευσης επιχειρηματικών συσχετίσεων.
Το σύστημα αυτό, που ανέπτυξε για την υπόθεση, ανοίγει τον δρόμο για έναν νέο τρόπο ελέγχου επιχειρήσεων που αλλάζουν συχνά ΑΦΜ και υπευθύνους, παρακάμπτοντας τις παραδοσιακές διαδικασίες.
Στην καρδιά του συστήματος βρίσκεται ο μαθηματικός αλγόριθμος Jaccard similarity index, ο οποίος υπολογίζει πόσο «μοιάζουν» διαφορετικά σύνολα δεδομένων. Αυτό επιτρέπει την ανακάλυψη επαναλαμβανόμενων μοτίβων, κινήσεων και σχέσεων που δεν γίνονται ορατές με τον παραδοσιακό έλεγχο, οδηγώντας τις έρευνες στα σημεία όπου παλαιότερα οι έλεγχοι δεν μπορούσαν να φτάσουν.
Για δεκαετίες, η αγορά γνώριζε πως ορισμένοι επιχειρηματίες «έστηναν» εταιρείες, τις φόρτωναν με χρέη, τις έκλειναν και στη θέση τους άνοιγαν άλλες. Τα ΑΦΜ και οι υπεύθυνοι άλλαζαν, αλλά η δραστηριότητα συνεχιζόταν αδιάλειπτα. Οι παραδοσιακοί έλεγχοι δεν μπορούσαν να αποκαλύψουν τα ολόκληρα κυκλώματα: το δημόσιο έχανε έσοδα, ενώ οι «αχυράνθρωποι» και τα νέα ΑΦΜ συνέχιζαν τη δραστηριότητα.
Το νέο εργαλείο της ΑΑΔΕ αλλάζει το πλαίσιο: αντί να ελέγχεται κάθε εταιρεία ξεχωριστά, ο αλγόριθμος εντοπίζει μοτίβα που συνδέουν πολλαπλές επιχειρήσεις, κοινά φυσικά πρόσωπα, διευθύνσεις ή ΑΦΜ.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στα λεγόμενα «ΑΦΜ μίας χρήσης», συχνά συνδεδεμένα με αλλοδαπούς ή ανύπαρκτα πρόσωπα, τα οποία χρησιμοποιούνται για να «φορτώσουν» χρέη και να εξαφανιστούν, αφήνοντας τον κύκλο να συνεχίζεται.
Η λειτουργία του δείκτη Jaccard περιλαμβάνει:
-
Καταγραφή προσώπων ανά εταιρεία και επαναλήψεις σε διαφορετικά σχήματα
-
Εντοπισμό ΑΦΜ που διαδέχονται άλλα
-
Ταυτοποίηση κοινών ή γειτνιάζουσων διευθύνσεων
-
Συσχέτιση εταιρειών με κοινά φυσικά πρόσωπα σε θέσεις διαχείρισης ή εκπροσώπησης
Το αποτέλεσμα είναι ένα ψηφιακό «πλέγμα» διασυνδέσεων, ορατό μόνο συνολικά, που αναδεικνύει όλο το κύκλωμα. Έτσι, οι επιτόπιοι έλεγχοι πλέον ενεργοποιούνται αφού τα δεδομένα έχουν αποκαλύψει πλήρως τη δομή των κυκλωμάτων, επιτρέποντας σαρωτικές εφόδους σε όλα τα σημεία ταυτόχρονα και όχι μεμονωμένα.
Η νέα στρατηγική έχει ήδη οδηγήσει στην αποκάλυψη κυκλωμάτων με εκατοντάδες ΑΦΜ «μιας χρήσης» και θέτει τα θεμέλια για έναν μόνιμο, τεχνοκρατικό έλεγχο απάτης με «αχυράνθρωπους», σφραγίζοντας το τέλος μιας δεκαετούς πρακτικής ατιμωρησίας.
