Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει μεγάλο μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ δημιουργεί ανατροπή στο διεθνές εμπόριο, πυροδοτώντας νέους κινδύνους για ευρωπαϊκές και ελληνικές επιχειρήσεις που εξάγουν στην αμερικανική αγορά.
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε παράνομους τους γενικευμένους «ανταποδοτικούς» δασμούς που είχαν επιβληθεί σχεδόν σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα στις ΗΠΑ, ανατρέποντας έναν βασικό πυλώνα της εμπορικής πολιτικής του Τραμπ. Η απόφαση αφήνει εκτός δασμούς σε ορισμένους τομείς όπως τα αυτοκίνητα, ο χάλυβας, το αλουμίνιο και τα φαρμακευτικά προϊόντα, διατηρώντας ένα επίπεδο εμπορικής έντασης.
Παρά τη νομική νίκη για πολλές επιχειρήσεις, η απόφαση φέρνει νέες αβεβαιότητες. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ήδη την επιβολή ενός «παγκόσμιου δασμού» 10% για 150 ημέρες και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νομικών διαφορών για επιστροφή δασμών που εισπράχθηκαν το 2025, δηλώνοντας ότι η διαμάχη μπορεί να συνεχιστεί για πέντε χρόνια.
Επιπτώσεις για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις
Ευρωπαϊκές ενώσεις παραγωγών κρασιού, χημικών προϊόντων, φαρμακευτικών και καλλυντικών προειδοποιούν για νέο γύρο αβεβαιότητας. Ο Πάολο Καστελέτι, γενικός γραμματέας του ιταλικού συνδέσμου οινοπαραγωγών UIV, τόνισε ότι η απόφαση μπορεί να προκαλέσει «πάγωμα παραγγελιών και αναβολή επενδύσεων», παρά τη βραχυπρόθεσμη ανακούφιση.
Οι εξαγωγές ιταλικών κρασιών προς τις ΗΠΑ ξεπερνούν τα 1,9 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 25% των συνολικών εξαγωγών της Ιταλίας. Στην Ιρλανδία, οι παραγωγοί ουίσκι παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις, προκειμένου να προσαρμόσουν στρατηγικά τις παραδόσεις τους στην αμερικανική αγορά. Η γαλλική ένωση καλλυντικών FEBEA σημειώνει ότι θα παρακολουθεί στενά πιθανές νέες κινήσεις των ΗΠΑ πριν λάβει αποφάσεις.
Σοβαρό πλήγμα για τις ελληνικές εξαγωγές
Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι οι ελληνικές αγροδιατροφικές επιχειρήσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 31% των ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ. Προϊόντα όπως ελαιόλαδο, φέτα, επιτραπέζιες ελιές, κρασί και κομπόστα ροδάκινου αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος, μειωμένη ζήτηση και χαμηλότερη ανταγωνιστικότητα. Οι προσπάθειες των ελληνικών εταιρειών και των διανομέων τους να απορροφήσουν μέρος των δασμών περιορίζουν μόνο εν μέρει τις ζημίες.
Η κατάσταση έχει άμεσο αντίκτυπο στην κερδοφορία και τη βιωσιμότητα των εξαγωγικών επιχειρήσεων και καθιστά κρίσιμη τη στενή παρακολούθηση των εξελίξεων, την προσαρμογή της στρατηγικής πωλήσεων και τον σχεδιασμό μέτρων μετριασμού κινδύνου για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας.
Μακροπρόθεσμες προκλήσεις και στρατηγικές αντιμετώπισης
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου δεν αποτελεί οριστική λύση, αλλά μια ακόμη ανατροπή σε μια μακρά και πολύπλοκη ιστορία δασμών. Οι επιχειρήσεις πρέπει να προετοιμαστούν για πιθανή επιβολή νέων δασμών με διαφορετική νομική βάση, καθώς η πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα παραμένει υψηλή.
Ο Στιβ Οβάρα, της King & Spalding, επισημαίνει ότι οι βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις θα είναι κυρίως αυξημένη αβεβαιότητα και πιθανό πάγωμα παραγγελιών. Ο Βόλφγκανγκ Γκρόσε Εντρουπ, CEO του γερμανικού λόμπι χημικών VCI, προσθέτει ότι η απόφαση σηματοδοτεί έναν νέο γύρο αβεβαιότητας, με την πιθανότητα νέων δασμών ανά πάσα στιγμή.
Η στρατηγική παρακολούθηση, η αναπροσαρμογή τιμών και η διαχείριση της αλυσίδας εφοδιασμού θεωρούνται κρίσιμα εργαλεία για την προστασία των επιχειρήσεων από τις συνεχείς ανατροπές στη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ.
