Νέα βάρη σε χιλιάδες νοικοκυριά, που εξυπηρετούν στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, προσθέτουν οι δύο αυξήσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Οι τραπεζικές διοικήσεις, μπροστά στην προοπτική νέας αύξησης τον Οκτώβριο, αρχίζουν να εξετάζουν επαναφορά του «παγώματος» επιτοκίων για συνεπείς δανειολήπτες, μέτρο που εφαρμόσθηκε το 2023.
Η τελευταία απόφαση της ΕΚΤ διαμόρφωσε το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2,50%. Πρόκειται για τη δεύτερη κατά σειρά αύξηση στον τρέχοντα κύκλο, η οποία ανέβασε αθροιστικά το βασικό επιτόκιο από το 2% στο 2,50%. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, τα οποία ακολουθούν τις διακυμάνσεις του διατραπεζικού επιτοκίου (Euribor), να αναπροσαρμόζονται προς τα πάνω, «φουσκώνοντας» το μηνιαίο κόστος εξυπηρέτησης.
Η κατάσταση θα γίνει ακόμη πιο δύσκολη τον Οκτώβριο, εάν, όπως προεξοφλούν οι αγορές, η ΕΚΤ προχωρήσει σε τρίτη αύξηση των επιτοκίων της. Η έντονη αβεβαιότητα για τις τιμές της ενέργειας, λόγω του πολέμου στον Περσικό, αφήνει ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα και για επιπλέον αυξήσεις μετά τον Οκτώβριο.
Η οικονομική επιβάρυνση
Οι επιβαρύνσεις των δανειοληπτών μπορεί να μην είναι τόσο μεγάλες ώστε ανατρέπουν τον οικογενειακό προϋπολογισμό, είναι όμως έντονα αισθητές, σε μια περίοδο που οι οικογένειες μετρούν και το τελευταίο ευρώ των δαπανών τους.
Για δανειολήπτη με υπόλοιπο στεγαστικού δανείου 100.000 ευρώ και υπολειπόμενη διάρκεια 15 ετών, εάν το τελικό επιτόκιο (Euribor + τραπεζικό περιθώριο) πριν τις δύο αυξήσεις της ΕΚΤ βρισκόταν στο 4,00%, η μηνιαία δόση ανερχόταν στα 739,69€.
Με την ενσωμάτωση των δύο διαδοχικών αυξήσεων που προσθέτουν συνολικά 0,50% (ανεβάζοντας το τελικό επιτόκιο στο 4,50%), η νέα του δόση σκαρφαλώνει στα 764,99€. Έτσι, η επιβάρυνση ανέρχεται σε 25,30€ επιπλέον κάθε μήνα.
Το «πάγωμα» του 2023: Πώς θωράκισε 500.000 δανειολήπτες
Στις τραπεζικές διοικήσεις επικρατεί έντονος προβληματισμός για αυτές τις πρόσθετες επιβαρύνσεις των δανειοληπτών. Οι σκέψεις πλέον στρέφονται στο επιτυχημένο μοντέλο που εφαρμόστηκε την άνοιξη του 2023, προκειμένου να μετριαστεί η πίεση προς τους δανειολήπτες και να αποφευχθεί ένα νέο κύμα «κόκκινων» δανείων.
Το προηγούμενο Πρόγραμμα Ανταμοιβής Συνεπών Δανειοληπτών θωράκισε περίπου 500.000 δανειολήπτες από τις τότε αυξήσεις της ΕΚΤ. Το χαρτοφυλάκιο αυτών των ενήμερων στεγαστικών δανείων υπολογίζεται ότι προσέγγιζε τα 20 δισ. ευρώ.
Στόχος του μέτρου ήταν να μειώσει τα τρέχοντα επιτόκια και να προσφέρει ταυτόχρονη προστασία από μελλοντικές ανόδους στα επιτόκια αναφοράς.
Ο εκτοκισμός γινόταν με βάση το διατραπεζικό επιτόκιο (Euribor) όπως είχε διαμορφωθεί στις 31 Μαρτίου 2023, μειωμένο κατά 20 μονάδες βάσης (0,20%). Αυτό το ποσοστό κρατήθηκε σταθερό για μία 12μηνη περίοδο (εκτός αν το επιτόκιο υποχωρούσε χαμηλότερα).
Για δάνεια συνδεδεμένα με το Euribor 1 μήνα, το επιτόκιο «πάγωσε» στο 2,70%, ενώ για το Euribor 3 μηνών διαμορφώθηκε μεταξύ 2,83% και 2,85%.
Οι δικαιούχοι δανειολήπτες εντάχθηκαν αυτόματα στο πρόγραμμα, χωρίς να απαιτείται καμία ενέργεια ή υποβολή αίτησης από την πλευρά τους. Το κόστος για αυτήν την επιδότηση του επιτοκίου το ανέλαβαν οι τράπεζες.
