ΟΒασίλης Ψάλτης, CEO του Ομίλου Alpha Bank, στο πλαίσιο του Delphi Economic Forum XI ανέδειξε με έμφαση ότι ο κατακερματισμός της ευρωπαϊκής χρηματοοικονομικής αγοράς κοστίζει στην Ευρώπη το μέλλον της.
Όπως τόνισε, περίπου €300 δισ. ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων κατευθύνονται κάθε χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που υπονομεύει τη δυνατότητα της ΕΕ να χρηματοδοτήσει τους στόχους της πράσινης μετάβασης, της ψηφιοποίησης και της στρατηγικής αυτονομίας.
Μιλώντας στο πάνελ «Navigating the Future of European Economic Growth», μαζί με τον Herman Van Rompuy, πρώην Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, και τη Μαρία Δεμερτζή, Καθηγήτρια Οικονομικής Πολιτικής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο, ο κ. Ψάλτης παρουσίασε μία ισχυρή παρέμβαση για την κατάσταση του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τη συνεργασία Alpha Bank – UniCredit, που, όπως είπε, αποδεικνύει στην πράξη ότι η ενοποίηση λειτουργεί.
Το διευρυνόμενο χάσμα Ευρώπης – ΗΠΑ
Ο CEO της Alpha Bank συνέδεσε τον τραπεζικό κατακερματισμό με τη διαφορά ανάπτυξης μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, χαρακτηρίζοντάς την δομική και ολοένα αυξανόμενη. Όπως ανέφερε, «το 2006, έξι από τις δέκα μεγαλύτερες τράπεζες στον κόσμο ήταν ευρωπαϊκές. Σήμερα, μόνο πέντε βρίσκονται στις είκοσι μεγαλύτερες». Κατά τον ίδιο, αυτή η εξέλιξη είναι αποτέλεσμα ρυθμιστικών επιλογών που προτίμησαν την εθνική ανθεκτικότητα έναντι της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Παρουσιάζοντας συγκριτικά στοιχεία, σημείωσε ότι «μεταξύ 2008 και 2023, το ΑΕΠ των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 87%, ενώ της ΕΕ μόλις κατά 13,5%». Με τους σημερινούς ρυθμούς, «η Ευρώπη θα χρειαστεί 43 χρόνια για να διπλασιάσει την παραγωγικότητά της, όταν οι ΗΠΑ θα το πετύχουν σε 20». Ο κ. Ψάλτης έθεσε το ερώτημα: «Πώς ακριβώς σχεδιάζει η Ευρώπη να κλείσει αυτό το χάσμα;»
Οι πυλώνες της ενοποίησης και το κοινό έλλειμμα
Ο κ. Ψάλτης εξήγησε ότι η ευρωπαϊκή χρηματοοικονομική ενοποίηση στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: την Τραπεζική Ένωση, την Ένωση Κεφαλαιαγορών και την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, την οποία έχει θέσει στο επίκεντρο η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen. Οι πυλώνες αυτοί, όπως είπε, πρέπει να λειτουργήσουν συντονισμένα ώστε οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις να κατευθυνθούν ξανά στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Υπογράμμισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται περίπου 700 δισ. ευρώ ετησίως σε νέες επενδύσεις για να καλύψει τους στόχους της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, ποσό που οι τράπεζες δεν μπορούν να καλύψουν μόνες τους. Την ίδια στιγμή, τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά αποταμιεύουν 1,4 τρισ. ευρώ ετησίως, εκ των οποίων περίπου 300 δισ. φεύγουν εκτός Ευρώπης. «Αυτό δεν είναι αποτυχία των αποταμιευτών», τόνισε, «είναι αποτυχία της χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής».
Ρυθμιστικά και πολιτικά εμπόδια
Αναφερόμενος στα εμπόδια για την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης, ο CEO της Alpha Bank σημείωσε ότι περίπου €475 δισ. κεφαλαίων και ρευστότητας παραμένουν εγκλωβισμένα σε εθνικές θυγατρικές, περιορίζοντας τη διασυνοριακή ανάπτυξη.
Παράλληλα, επισήμανε το υψηλό ρυθμιστικό κόστος: «Μία τραπεζική συγχώνευση στην ΕΕ απαιτεί κατά μέσο όρο 285 ημέρες, έναντι 219 στις ΗΠΑ και μόλις 85 στην Ελβετία».
Ο κ. Ψάλτης αναφέρθηκε και στην πολιτική διάσταση, σημειώνοντας ότι «οι ίδιες κυβερνήσεις που υπερασπίζονται τη δημιουργία εθνικών τραπεζικών πρωταθλητών, αντιδρούν όταν προτείνεται μια συναλλαγή ευρωπαϊκής εμβέλειας». Όπως είπε, «αυτό το ένστικτο, αν και πολιτικά κατανοητό, δεν υπηρετεί την αρχή της ευρωπαϊκής ενοποίησης».
Η συνεργασία Alpha Bank – UniCredit ως πρότυπο
Στη συνέχεια, ο κ. Ψάλτης παρουσίασε τη συνεργασία Alpha Bank – UniCredit ως παράδειγμα επιτυχημένης ενοποίησης. «Πριν από τρία χρόνια συμφωνήσαμε μια ευρεία συνεργασία που περιλάμβανε την απόκτηση μεριδίου 9%, καθιστώντας την UniCredit μέτοχο αναφοράς στην Alpha Bank», ανέφερε.
Η συνεργασία αυτή, όπως είπε, προσφέρει πρόσβαση στην τεχνογνωσία, την τεχνολογία και τα δίκτυα της UniCredit, δίνοντας στις ελληνικές επιχειρήσεις δυνατότητα εξαγωγών σε 13 χώρες και στα νοικοκυριά πρόσβαση σε προϊόντα πρώτης κατηγορίας.
«Αυτή η συνεργασία έκανε την Alpha Bank ισχυρότερο, πιο ανθεκτικό και πιο ευρωπαϊκό ίδρυμα», τόνισε. «Η ικανότητά μας να χρηματοδοτούμε την ελληνική και την ευρωπαϊκή οικονομία είναι σήμερα μεγαλύτερη από ποτέ».
Απόφαση, όχι συζήτηση
Απαντώντας σε ερώτηση του συντονιστή του πάνελ, δημοσιογράφου Απόστολου Μαγγηριάδη, ο κ. Ψάλτης κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να προχωρήσουν από τη συζήτηση στη δράση: «Ολοκληρώστε την τραπεζική ένωση και ενεργοποιήστε την Ένωση Κεφαλαιαγορών. Όχι ως φιλοδοξία, αλλά ως πολιτική απόφαση».
Αναφερόμενος στις δηλώσεις της Προέδρου von der Leyen για την ανάγκη μιας Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, σημείωσε ότι «η προθεσμία είναι πιεστική». Όπως είπε, χωρίς τραπεζικό τομέα ικανό να χρηματοδοτεί σε ευρωπαϊκή κλίμακα, «η πράσινη μετάβαση εξαρτάται από δημόσιο χρήμα που τα κράτη δεν διαθέτουν, ενώ η στρατηγική αυτονομία μένει σύνθημα χωρίς οικονομικό υπόβαθρο».
Κλείνοντας, ο CEO της Alpha Bank υπογράμμισε: «Στην Alpha Bank είμαστε απόδειξη ότι η τραπεζική ενοποίηση λειτουργεί. Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη θα αποφασίσει να επεκτείνει αυτή την αρχή σε όλη τη χρηματοοικονομική της αρχιτεκτονική ή αν θα συνεχίσει να συζητά, όταν η ευκαιρία θα έχει χαθεί».
