Τράπεζες

Stress test... στους τραπεζίτες: Οι νέες οδηγίες της ΕΚΤ


Ποια είναι τα τέσσερα προσόντα που πρέπει να έχει ένα μέλος δ.σ. τράπεζας - Μηχανισμός παρακολούθησης από τον SSM

Σε διαρκές... stress test υποβάλλει πλέον τους τραπεζίτες ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός (SSM) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αξιολογώντας συνεχώς την καταλληλότητά τους ("it & proper") με βάση όλες τις νέες πληροφορίες που συγκεντρώνονται και καταγράφονται σε ειδική ψηφιακή βάση δεδομένων. Παράλληλα, ο SSM κωδικοποιεί τα τέσσερα βασικά προσόντα που πρέπει να έχουν οι τραπεζίτες στην Ευρώπη.

Οι τράπεζες, όπως σημειώνεται σε σχετικό άρθρο στο ενημερωτικό δελτίο του SSM, λειτουργούν υπό συνθήκες που αλλάζουν διαρκώς, και το ίδιο ισχύει για τα διοικητικά τους συμβούλια. Τα μέλη των Δ.Σ. και τα στελέχη σε καίριες θέσεις υποχρεούνται να πληρούν τα πρότυπα καταλληλότητας ("fit and proper") τόσο κατά τον χρόνο του διορισμού τους όσο και καθ' όλη τη διάρκεια της θητείας τους.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και οι εθνικές εποπτικές αρχές παρακολουθούν στενά τη συμμόρφωση με αυτά τα πρότυπα, εδραιώνοντας μια αυστηρή διαδικασία διαρκούς επαναξιολόγησης.

Τα προσόντα των τραπεζιτών

Τα τυπικά προσόντα θεωρούνται μεν απαραίτητα, αλλά δεν επαρκούν από μόνα τους. Αντλώντας διδάγματα από πρόσφατες τραπεζικές αστοχίες και βασιζόμενη στις Κατευθυντήριες Γραμμές των EBA και ESMA που περιλαμβάνουν 16 επιμέρους δεξιότητες, η ΕΚΤ έχει κωδικοποιήσει τέσσερα βασικά σύνολα προσόντων που κρίνονται καθοριστικά για τη συνετή τραπεζική ηγεσία:

  1. Επικοινωνία: Το μέλος πρέπει να μεταφέρει περίπλοκα μηνύματα με σαφήνεια (προφορικά και γραπτά), να διαχειρίζεται δύσκολες συζητήσεις και να ακούει ενεργά, διασφαλίζοντας ότι όλες οι απόψεις ακούγονται στο τραπέζι του Δ.Σ.
  2. Συνεχής Μάθηση: Απαιτείται επιθυμία για διαρκή επαγγελματική εξέλιξη και απόκτηση νέων γνώσεων, σε συνδυασμό με την απαραίτητη ταπεινότητα να αναγνωρίζει κανείς τα όρια της δικής του εμπειρίας.
  3. Ευθυκρισία: Το στέλεχος πρέπει να λαμβάνει ισορροπημένες και ανεξάρτητες αποφάσεις προς το βέλτιστο συμφέρον του ιδρύματος, βασιζόμενο στη στρατηγική διορατικότητα, την τεχνική εξειδίκευση και την επαγγελματική του αυτοπεποίθηση.
  4. Νοοτροπία Αμφισβήτησης: Επιβάλλεται η επίδειξη ανθεκτικότητας υπό πίεση και το θάρρος να αμφισβητείται η «ομαδική σκέψη». Ένα κατάλληλο μέλος οφείλει να λειτουργεί ακόμα και ως η «μοναχική φωνή» που θα μιλήσει ανοιχτά όταν το απαιτούν οι συνθήκες.

Τι πρέπει να μαθαίνει ο SSM

Η αξιολόγηση της καταλληλότητας δεν είναι μια εφάπαξ διαδικασία. Όταν οι τράπεζες λαμβάνουν γνώση για νέα, σχετικά γεγονότα που ενδέχεται να επηρεάσουν την καταλληλότητα ενός κεντρικού στελέχους, πρέπει να αξιολογούν αμέσως τον αντίκτυπο και να ενημερώνουν την εποπτική αρχή χωρίς καθυστέρηση.

Τι συνιστά «νέο γεγονός»; Μεταξύ άλλων, οι ανησυχίες για την επαγγελματική διαγωγή, οι νομικές διαδικασίες, οι ρυθμιστικές κυρώσεις, οι συγκρούσεις συμφερόντων, ή οι αλλαγές ρόλων.

Επίσης, θα πρέπει να καταγράφονται τα εταιρικά γεγονότα. Ένα σχετικό γεγονός μπορεί να αφορά τη δομή της ίδιας της τράπεζας. Για παράδειγμα, μια εξαγορά μπορεί να καταστήσει το ίδρυμα πιο περίπλοκο, υποχρεώνοντας τα μέλη του Δ.Σ. να διαθέσουν περισσότερο χρόνο στα καθήκοντά τους.

Σύμφωνα με τις οδηγίες, οι τράπεζες οφείλουν να δρουν άμεσα πριν καν αποφανθεί ο επόπτης. Σε περίπτωση, για παράδειγμα, μιας νέας σύγκρουσης συμφερόντων, η τράπεζα μπορεί να ζητήσει από το μέλος να απέχει από τις ψηφοφορίες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ιδρύματα επιλύουν τα ζητήματα εσωτερικά και δεν απαιτείται νέα απόφαση από την ΕΚΤ.

Ο νέος μηχανισμός αναφορών

Από τις 31 Ιουλίου 2026, οι τράπεζες πρέπει να κοινοποιούν τα σημαντικά νέα γεγονότα μέσω της πύλης "SSM Portal", η οποία σταδιακά θα ενσωματώσει και τα εθνικά συστήματα, αποτελώντας τη μοναδική πύλη ειδοποιήσεων για τις εποπτευόμενες τράπεζες.

Μόλις η ΕΚΤ λάβει μια ειδοποίηση, ελέγχει εάν οι πληροφορίες είναι όντως νέες, τεκμηριωμένες και σχετικές με την καταλληλότητα. Εάν απαιτείται, μπορεί να ζητήσει από την τράπεζα επιπλέον στοιχεία ή τη διεξαγωγή εσωτερικής αυτοαξιολόγησης. Η διαδικασία μπορεί να οδηγήσει στο κλείσιμο της υπόθεσης, στην επιβολή νέων όρων, ή –στις πιο σοβαρές περιπτώσεις– στην απόφαση ότι το άτομο κρίνεται πλέον ακατάλληλο να διατηρήσει τη θέση του.

Ετικέτες SSM
Ακολουθήστε το Sofokleousin.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις