Πρόσθετα περιθώρια δημοσιονομικών κινήσεων, με συγκεκριμένους όρους και σαφή όρια, διαμορφώνονται για την Ελλάδα και την Ιταλία-που επίσης κατέθεσε παρόμοιο αίτημα- μετά τη χθεσινή συνεδρίαση του Eurogroup. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει θετικά τη δυνατότητα αξιοποίησης της ρήτρας διαφυγής για επιλέξιμες δαπάνες, δίνοντας στην Αθήνα ένα σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των ενεργειακών πιέσεων, χωρίς να τίθεται υπό αμφισβήτηση η δημοσιονομική πορεία της χώρας.
Το μήνυμα από τις Βρυξέλλες είναι ότι υπάρχει περιθώριο ευελιξίας, αλλά όχι χωρίς προϋποθέσεις. Η Ελλάδα μπορεί να διεκδικήσει πρόσθετο χώρο για συγκεκριμένες παρεμβάσεις, εφόσον αυτές εντάσσονται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και πληρούν τα κριτήρια που έχουν τεθεί. Δεν πρόκειται για μια οριζόντια εξαίρεση από τους δημοσιονομικούς κανόνες, αλλά για μια στοχευμένη δυνατότητα που μπορεί να αξιοποιηθεί προς όφελος της οικονομίας και των πολιτών.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή αβεβαιότητα αναζωπυρώνει τις πληθωριστικές πιέσεις και ενισχύει την ανάγκη στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Για την Αθήνα διαμορφωθεί ένα περιθώριο παρέμβασης που θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά εάν οι ενεργειακές πιέσεις επιμείνουν.
Θετικό κλίμα, αλλά όχι λευκή επιταγή
Η συζήτηση στο Eurogroup έδειξε ότι οι ελληνικές θέσεις για μεγαλύτερα περιθώρια αντίδρασης απέναντι στην ενεργειακή κρίση βρίσκουν υποστηρικτές, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ομοφωνία για μια γενικευμένη χαλάρωση των κανόνων. Ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι ορισμένοι υπουργοί αντιμετώπισαν θετικά τις προτάσεις της Ελλάδας και της Ιταλίας, ενώ άλλοι διατύπωσαν επιφυλάξεις.
Η στάση αυτή αφήνει περιθώριο για συνέχιση της συζήτησης και εξειδίκευση των δυνατοτήτων που μπορούν να αξιοποιηθούν. Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι να τεκμηριώσει ποιες παρεμβάσεις μπορούν να ενταχθούν στο διαθέσιμο πλαίσιο και να αξιοποιήσει τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις με τρόπο που να εξυπηρετεί τις ανάγκες της οικονομίας.
Το επόμενο βήμα είναι να αποσαφηνιστεί ποιες δαπάνες μπορούν να καλυφθούν από τη ρήτρα και ποιο πρόσθετο περιθώριο μπορεί να δημιουργηθεί για την ελληνική οικονομία. Η δυνατότητα αυτή ενδιαφέρει ιδιαίτερα σε περίπτωση νέας ανόδου των τιμών των καυσίμων, καθώς και για παρεμβάσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και περιορίζουν τις επιπτώσεις της κρίσης.
