Τον διευρυμένο ρόλο που καλείται να διαδραματίσει το Πράσινο Ταμείο, όχι μόνο ως χρηματοδοτικός μηχανισμός περιβαλλοντικών δράσεων, αλλά και ως μοχλός σύνδεσης της πράσινης με την ψηφιακή μετάβαση, αναδεικνύει, με δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου, Γιάννης Ανδρουλάκης.
Όπως επισημαίνει, το Πράσινο Ταμείο έχει εδραιωθεί ως ένας καίριος χρηματοδοτικός και αναπτυξιακός θεσμός, συμβάλλοντας στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης των δήμων και στην προώθηση της βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης. Ο ετήσιος προϋπολογισμός του ξεπέρασε το 2026 τα 123 εκατ. ευρώ, έχοντας αυξηθεί κατά 20 εκατ. ευρώ την τελευταία τριετία. Παράλληλα, έχει ήδη εξασφαλιστεί αύξηση του προϋπολογισμού του κατά 165 εκατ. ευρώ από την κατανομή των εσόδων των πλειστηριασμών δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου για το 2025.
Σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλάκη, η πράσινη μετάβαση είναι πλέον στενά συνδεδεμένη με την ψηφιακή, καθώς η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και των δεδομένων μπορεί να ενισχύσει τόσο την αποτελεσματικότητα των περιβαλλοντικών πολιτικών όσο και την ορθολογικότερη διαχείριση των διαθέσιμων οικονομικών πόρων.
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο ρόλος του Πράσινου Ταμείου διευρύνεται πέρα από τη χρηματοδότηση περιβαλλοντικών παρεμβάσεων, με στόχο να λειτουργήσει ως μοχλός επιτάχυνσης της σύζευξης πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Η προσπάθεια αυτή ξεκινά από τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ίδιου του φορέα.
Ήδη, η αντικατάσταση του παλαιού και χρονοβόρου συστήματος κατάθεσης και επεξεργασίας των προτάσεων χρηματοδότησης έχει περιορίσει στο μισό τον μέσο χρόνο εξέτασης των φακέλων, ο οποίος διαμορφώνεται πλέον περίπου στον ενάμιση μήνα.
Παράλληλα, το Πράσινο Ταμείο διαθέτει από το περασμένο έτος νέα ιστοσελίδα, η οποία αξιοποιεί εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για την αναζήτηση δεδομένων και την ενίσχυση της διαφάνειας. Έχουν επίσης αναπτυχθεί νέες ψηφιακές πλατφόρμες αιτήσεων για τα χρηματοδοτικά προγράμματα, καθώς και η εφαρμογή χρηματοπιστωτικών συναλλαγών Green Pay, η οποία έχει ήδη αποσπάσει τέσσερα βραβεία αριστείας. Επιπλέον, έχει προχωρήσει η διασύνδεση του φορέα με το Κεντρικό Σύστημα Ηλεκτρονικής Διακίνησης Εγγράφων (ΚΣΗΔΕ).
Όπως τονίζει ο πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου, οι παρεμβάσεις αυτές έχουν επιταχύνει σημαντικά τις συναλλαγές του οργανισμού τόσο με τους δημόσιους φορείς όσο και με τους ιδιώτες.
Ιδιαίτερη θέση στον ψηφιακό μετασχηματισμό καταλαμβάνει ο Διαδραστικός Χάρτης Χρηματοδοτήσεων των Δήμων. Μέσω της σχετικής Γεωπύλης, η οποία είναι προσβάσιμη από την ιστοσελίδα του Πράσινου Ταμείου, παρουσιάζονται διαδραστικοί χάρτες με τη χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS), στους οποίους αποτυπώνονται γεωχωρικά και οικονομικά στοιχεία των προγραμμάτων και των προσκλήσεων που έχουν υλοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη για κάθε δήμο της χώρας.
Από την έξυπνη στάθμευση στην πρόγνωση πλημμυρών με ΑΙ
Η σύνδεση πράσινης και ψηφιακής μετάβασης αποτυπώνεται, σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλάκη, και στα έργα που χρηματοδοτεί το Πράσινο Ταμείο, αρκετά από τα οποία δημιουργούν γέφυρες συνεργασίας ανάμεσα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ParkIn, ένα καινοτόμο ερευνητικό έργο που αποσκοπεί στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και στη βελτίωση του μικροκλίματος των πόλεων μέσω της αποτελεσματικότερης διαχείρισης των θέσεων στάθμευσης. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 199.980 ευρώ, υλοποιείται σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο Κρήτης και εφαρμόζεται πιλοτικά στους δήμους Αγίου Δημητρίου Αττικής και Πλατανιά Χανίων.
Παράλληλα, χρηματοδοτείται με 100.000 ευρώ η ανάπτυξη ψηφιακού συστήματος παρακολούθησης των απειλών για τη βιοποικιλότητα του αστικού και περιαστικού πρασίνου στον Δήμο Θεσσαλονίκης. Το έργο υλοποιείται σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και αξιοποιεί δεδομένα παρατήρησης της Γης και αισθητήρες πεδίου.
Σημαντική εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί επίσης η δημιουργία συστήματος έγκαιρης πρόγνωσης και αποτροπής πλημμυρών στις εκβολές και εκατέρωθεν του Αλφειού ποταμού. Το σύστημα έχει τη δυνατότητα πρόγνωσης έως και επτά ημέρες νωρίτερα και αναπτύχθηκε από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, με προϋπολογισμό 200.000 ευρώ.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η χρηματοδότηση της δημιουργίας Παρατηρητηρίων Κλιματικής Ουδετερότητας στις περιφέρειες της χώρας, με το ύψος της χρηματοδότησης να προσεγγίζει το 1 εκατ. ευρώ ανά περιφέρεια. Ήδη έχουν χρηματοδοτηθεί τρεις περιφέρειες, ενώ σχεδιάζεται η επέκταση της δράσης και στις υπόλοιπες.
«Δύο αλληλένδετες διαστάσεις του ίδιου μετασχηματισμού»
«Υπό την καθοδήγηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στο να ενδυναμώνουμε την ικανότητα των δήμων να επιτύχουν την πράσινη μετάβασή τους», επισημαίνει ο κ. Ανδρουλάκης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Όπως υπογραμμίζει, η ψηφιακή μετάβαση δεν αποτελεί ένα επόμενο στάδιο που θα ακολουθήσει την πράσινη, αλλά εξελίσσεται παράλληλα και λειτουργεί συμπληρωματικά προς αυτήν. Πρόκειται, όπως αναφέρει, για «δύο αλληλένδετες διαστάσεις του ίδιου μετασχηματισμού», οι οποίες μπορούν να καταστήσουν τις ελληνικές πόλεις περισσότερο βιώσιμες, ανθεκτικές, έξυπνες και φιλικές προς τον πολίτη.
Σε αυτή την κατεύθυνση, καταλήγει ο πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου, ο φορέας επιχειρεί να συνεισφέρει στην προσπάθεια των δήμων τόσο μέσα από τον ψηφιακό μετασχηματισμό των δικών του υπηρεσιών όσο και μέσω της χρηματοδότησης καινοτόμων έργων που υπηρετούν ταυτόχρονα την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.
