"Κίτρινη κάρτα" δείχνει η ΕΕ στις κινεζικές επιχειρήσεις που διεκδικούν μεγάλο μερίδιο στις δημόσιες συμβάσεις για βασικές υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, όπως η ενέργεια, το νερό, οι σιδηρόδρομοι, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και οι ταχυδρομικές υπηρεσίες. Η Κομισιόν προτείνει τη θέσπιση διατάξεων που θα επιτρέπουν στις δημόσιες αρχές της ΕΕ να ευνοούν ευρωπαϊκές εταιρείες στις δημόσιες συμβάσεις, αγνοώντας τους κανόνες ανταγωνισμού και ελεύθερων συναλλαγών.
Με την κίνηση αυτή επιδιώκεται να αποκλειστούν κινεζικές επιχειρήσεις από μιά αγορά 2 δισ. ευρώ ετησίως, ή τουλάχιστον να περιοριστεί δραστικά η παρουσία τους, προς όφελος ευρωπαϊκών εταιρειών. Οι Βρυξέλλες αναλαμβάνουν πρωτοβουλία, την ώρα που το ευρωπαϊκό Διευθυντήριο επιχειρεί να θωρακίσει την αγορά της Ένωσης απέναντι στην Κίνα, εν μέσω έντονων εμπορικών διαπραγματεύσεων.
Παράλληλος στόχος είναι ο περιορισμός του εμπορικού ελλείμματος με την Κίνα, που υπερβαίνει τα 300 δισ. ευρώ.
«Τα δημόσια χρήματα πρέπει να υπηρετούν τα συλλογικά μας συμφέροντα», δήλωσε την Τετάρτη ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Στεφάν Σεζουρνέ. «Ένας δημόσιος αναθέτων φορέας θα μπορεί να οργανώσει την ευρωπαϊκή του προτίμηση και να αποκλείσει φορείς που προέρχονται από χώρες με τις οποίες δεν έχουμε συμφωνία για τις δημόσιες αγορές. Ο αποκλεισμός μπορεί να γίνεται με βάση την εθνικότητα της εταιρείας, είτε με βάση την προέλευση των προϊόντων»
Βάσει της πρότασης της Επιτροπής, οι δημόσιες αρχές της ΕΕ θα μπορούν να αποκλείουν από δημόσιες συμβάσεις μη ευρωπαϊκές εταιρείες, όταν προέρχονται από χώρες που δεν επιτρέπουν στους Ευρωπαίους πρόσβαση στις δικές τους αγορές δημόσιων συμβάσεων.
«Ένας δήμος θα μπορεί με απόλυτη σαφήνεια να αποκλείει μια κινεζική εταιρεία ή μια ευρωπαϊκή εταιρεία που προσφέρει κινεζικά προϊόντα», πρόσθεσε ο Σεζουρνέ. «Θα μπορεί επίσης να δίνει περισσότερα μόρια αξιολόγησης σε ευρωπαϊκές προσφορές σε σχέση με τις ανταγωνιστικές.»
Η Επιτροπή προτείνει τουλάχιστον το 30% της αξιολόγησης των προμηθειών στις δημόσιες συμβάσεις να βασίζεται σε κριτήρια ποιότητας και όχι μόνο στην τιμή, κάτι που θα επηρεάσει και τα κινεζικά προϊόντα χαμηλού κόστους.
«Το νέο κριτήριο είναι η καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής και όχι απλώς η τιμή», είπε ο Σεζουρνέ. «Οι επιλογές μας πρέπει επίσης να ανταποκρίνονται στις κοινωνικές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις, αλλά και στην ανάγκη για κυριαρχία.»
Η νομοθεσία, η οποία πρέπει ακόμη να εγκριθεί από τους συννομοθέτες της ΕΕ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ, προκάλεσε άμεση αντίδραση από την Κίνα. Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη γνωστοποίηση της πρότασης από την Επιτροπή, το Εμπορικό Επιμελητήριο της Κίνας στην ΕΕ ανέφερε ότι μια τέτοια ευρωπαϊκή προτίμηση θα μπορούσε να «διαστρεβλώσει τους ίσους όρους ανταγωνισμού» για τις κινεζικές εταιρείες που συμμετέχουν στην ευρωπαϊκή αγορά δημόσιων συμβάσεων.
«Οι δημόσιες συμβάσεις δεν πρέπει να εισάγουν διακρίσεις κατά των προμηθευτών ή των αγαθών με βάση την εθνικότητα του προμηθευτή ή τη χώρα προέλευσης των αγαθών.»
Τον Μάρτιο, άλλη μια πρόταση που θεσπίζει ευρωπαϊκή προτίμηση σε στρατηγικούς κλάδους της ΕΕ, όπως η πράσινη τεχνολογία, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες, είχε επίσης προκαλέσει την έντονη δυσαρέσκεια του Πεκίνου, με το Πεκίνο να απειλεί με αντίποινα.
Ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς θα ταξιδέψει στην Κίνα στις αρχές Οκτωβρίου, με την ελπίδα να επιτευχθεί πολιτική συμφωνία με το Πεκίνο για την εξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων με την ΕΕ.
