Το 2025 δεν ήταν απλώς μια καλή χρονιά για τις αγορές. Ήταν μια χρονιά-ορόσημο για τη συγκέντρωση πλούτου στην κορυφή της παγκόσμιας οικονομίας. Οι 500 πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη αύξησαν τη συνολική καθαρή τους περιουσία κατά 2,2 τρισ. δολάρια, ανεβάζοντας το άθροισμα στα 11,9 τρισ. δολάρια, ένα ποσό μεγαλύτερο από το συνολικό ετήσιο ΑΕΠ της Γερμανίας και της Ιαπωνίας μαζί.
Σύμφωνα με τον Bloomberg Billionaires Index, η εκρηκτική αύξηση του πλούτου των υπερπλούσιων το 2025 δεν προήλθε από μια γενικευμένη οικονομική ευημερία, αλλά από τη θεαματική άνοδο συγκεκριμένων κλάδων, με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη, την τεχνολογία και τις εταιρείες που θεωρούνται οι μεγάλοι «ωφελημένοι» της νέας ψηφιακής εποχής.
Η άνοδος των χρηματιστηριακών αγορών, και ειδικά των μετοχών μεγάλων τεχνολογικών ομίλων, λειτούργησε ως επιταχυντής πλούτου για μια μικρή ομάδα ανθρώπων.
Εταιρείες με τεράστιες κεφαλαιοποιήσεις, όπως η Tesla, η Nvidia, η Amazon, η Alphabet και η Oracle, είδαν τις αξίες τους να αυξάνονται κατακόρυφα, μεταφέροντας άμεσα αυτή την άνοδο στα χαρτοφυλάκια των ιδρυτών και βασικών μετόχων τους.
Στην κορυφή της λίστας παραμένει ο Elon Musk, του οποίου η καθαρή περιουσία εκτιμάται πλέον στα 632 δισ. δολάρια, υπερδιπλάσια από εκείνη του δεύτερου πλουσιότερου ανθρώπου στον κόσμο, του Larry Page. Μόνο μέσα στο 2025, ο πλούτος του Musk αυξήθηκε κατά περίπου 190 δισ. δολάρια, ποσό που ισοδυναμεί με την καθαρή αξία ολόκληρων εθνικών οικονομιών μεσαίου μεγέθους.
Η περίπτωση του Musk είναι ενδεικτική μιας ευρύτερης τάσης. Η αξία της Tesla δεν στηρίζεται πλέον πρωτίστως στις πωλήσεις αυτοκινήτων, αλλά στο αφήγημα της τεχνητής νοημοσύνης, της αυτόνομης οδήγησης και της ρομποτικής. Παρόμοια είναι η εικόνα και σε άλλους τεχνολογικούς κολοσσούς, όπου οι αποτιμήσεις αντανακλούν προσδοκίες για μελλοντική κυριαρχία στην AI, και όχι απαραίτητα τα σημερινά οικονομικά μεγέθη.
Η Alphabet, για παράδειγμα, είδε τη μετοχή της να ενισχύεται κατά περίπου 65% μέσα στο έτος, ανεβάζοντας τη χρηματιστηριακή της αξία στα 3,8 τρισ. δολάρια και καθιστώντας την μία από τις τρεις πολυτιμότερες εταιρείες στον κόσμο. Αντίστοιχα, η Nvidia εξελίχθηκε στο απόλυτο σύμβολο του AI boom, καθώς η ζήτηση για τα chips της οδήγησε την εταιρεία σε κεφαλαιοποίηση-ρεκόρ 5 τρισ. δολαρίων.
Το αποτέλεσμα ήταν μια άνευ προηγουμένου συγκέντρωση πλούτου. Το συνολικό ποσό των 11,9 τρισ. δολαρίων που ελέγχουν οι 500 πλουσιότεροι του πλανήτη ξεπερνά το ΑΕΠ πολλών ανεπτυγμένων οικονομιών και αναδεικνύει το βάθος των ανισοτήτων που διαμορφώνονται στη σύγχρονη παγκόσμια οικονομία.
Παράλληλα, η ταχύτητα με την οποία αυξάνεται αυτός ο πλούτος προκαλεί έντονο προβληματισμό.
Οι ίδιες τεχνολογικές εξελίξεις που δημιουργούν τεράστια κέρδη για μια μικρή ελίτ, συνοδεύονται από ανησυχίες για φούσκες αποτίμησης, υπερσυγκέντρωση ισχύος και περιορισμένη διάχυση των ωφελειών στην ευρύτερη κοινωνία.
