Υψηλούς κινδύνους για την ευρωπαϊκή οικονομία εξακολουθεί να εγκυμονεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να προειδοποιεί στις νέες μακροοικονομικές της προβολές (Σεπτέμβριος 2026) ότι υπό ακραίες συνθήκες ο πληθωρισμός θα μπορούσε να εκτιναχθεί έως και το 5,4%.
Παρά τη γενικότερη ανθεκτικότητα που επιδεικνύει η οικονομία της Ευρωζώνης, η αβεβαιότητα γύρω από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις τιμές της ενέργειας παραμένει καθοριστικός παράγοντας.
Το βασικό Σενάριο: Συγκρατημένη ανάπτυξη και αποκλιμάκωση του πληθωρισμού
Σύμφωνα με το βασικό μακροοικονομικό σενάριο των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ, η οικονομία της Ευρωζώνης αναμένεται να καταγράψει ρυθμό ανάπτυξης του πραγματικού ΑΕΠ 0,9% το 2026, 1,4% το 2027 και 1,5% το 2028. Η ανάπτυξη αυτή αναμένεται να στηριχθεί στην ανάκαμψη των πραγματικών εισοδημάτων, χάρη στη μείωση του ενεργειακού πληθωρισμού, αλλά και στην ανθεκτική αγορά εργασίας. Μάλιστα, το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται ότι θα υποχωρήσει σε νέα ιστορικά χαμηλά επίπεδα, φτάνοντας στο 5,9% το 2028.
Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό (Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή), το βασικό σενάριο προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί στο 3,0% το 2026, θα μειωθεί στο 2,5% το 2027 και θα υποχωρήσει περαιτέρω στο 2,1% το 2028, πλησιάζοντας τον στόχο της ΕΚΤ.
Το «σοβαρό σενάριο» (severe scenario): Εκτίναξη του πληθωρισμού στο 5,4%
Λόγω της μεγάλης αβεβαιότητας από τον συνεχιζόμενο πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ και τη συνεχιζόμενη αστάθεια στις τιμές της ενέργειας, η ΕΚΤ ενσωματώνει εναλλακτικά σενάρια στις προβλέψεις της. Στο πιο δυσοίωνο, «σοβαρό σενάριο», προβλέπεται ένα ισχυρότερο και πιο επίμονο ενεργειακό σοκ, σε συνδυασμό με μεγαλύτερη αβεβαιότητα και εντονότερη αντίδραση των μισθών και των τιμών.
Σε αυτό το σενάριο, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί απότομα στο 3,3% το 2026 και να εκτιναχθεί στο 5,4% το 2027. Για να επιβεβαιωθεί αυτή η πρόβλεψη, το μοντέλο υποθέτει ακραία εκτίναξη στις τιμές των ενεργειακών αγαθών, με το πετρέλαιο να αγγίζει τα 132 δολάρια ανά βαρέλι και το φυσικό αέριο τα 130 ευρώ ανά MWh το τέταρτο τρίμηνο του 2026. Μια τέτοια εξέλιξη θα «φρέναρε» σημαντικά την οικονομία, ρίχνοντας την ανάπτυξη του ΑΕΠ στο 0,4% το 2027, προτού ανακάμψει στο 1,4% το 2028.
Ήπιο και δυσμενές σενάριo
Η έκθεση περιλαμβάνει δύο ακόμη εκδοχές:
- Ήπιο σενάριο (milder scenario): Με την ταχύτερη ομαλοποίηση των τιμών της ενέργειας, ο πληθωρισμός θα υποχωρούσε κάτω από τον στόχο του 2% το 2027 (1,9%) και το 2028 (1,8%), ενώ η ανάπτυξη του ΑΕΠ θα ήταν ελαφρώς ισχυρότερη από το βασικό σενάριο.
- Δυσμενές σενάριο (adverse scenario):Ένα πιο παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα κρατούσε τον πληθωρισμό υψηλότερα, στο 3,2% το 2027 και στο 2,3% το 2028, ενώ η ανάπτυξη θα περιοριζόταν στο 1,1% το 2027.
Μισθοί και Ενεργειακό Κόστος
Ο ενεργειακός πληθωρισμός αποτελεί τον βασικό οδηγό των εξελίξεων. Στο βασικό σενάριο αναμένεται να κορυφωθεί σχεδόν στο 15% στα τέλη του 2026, προτού καταγράψει απότομη πτώση το 2027 λόγω της υποχώρησης των τιμών των εμπορευμάτων και των επιδράσεων βάσης. Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο αναμένεται να παίξει η πορεία των μισθών. Η αύξηση των αποδοχών ανά εργαζόμενο εκτιμάται ότι θα επιβραδυνθεί στο 3,3% το 2026, και θα σταθεροποιηθεί σε αυτό το επίπεδο για τα έτη 2027 και 2028, βοηθώντας στη συγκράτηση των ευρύτερων πληθωριστικών πιέσεων.
Τα τρία σενάρια της ΕΚΤ
