Δεκάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και γενικά μικρομεσαίες επιχειρήσεις χάνουν την έκπτωση στο τεκμαρτό φορολογητέο εισόδημα, που εξήγγειλε η κυβέρνηση, που υποτίθεται ότι αφορά 156.000 ΑΦΜ.
Αιτία είναι οι όροι που τίθενται προκειμένου να επωφεληθούν από την ακύρωση της προσαύξησης των τεκμαρτών εισοδημάτων οι επαγγελματίες, που εφόσον την εξασφαλίσουν, θα επιβαρυνθούν με λιγότερο φόρο εισοδήματος.
Συγκεκριμένα, το τεκμαρτό εισόδημα των αυτοαπασχολούμενων γίνεται με βάση τον κατώτατο μισθό στον ιδιωτικό τομέα, που για το 2026 είναι 12.880 ευρώ (920Χ14), ποσό που αυξομειώνεται με βάση τα έτη άσκησης δραστηριότητας, καθώς και:
- Κατά 10% του ετήσιου κόστους που καταβάλλει ο υπόχρεος για τη μισθοδοσία του προσωπικού που απασχολεί.
- Κατά 5% επί του ποσού, κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο όρο του ετήσιου κύκλου εργασιών που αντιστοιχεί στον Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.) της επιχείρησής του.
Οι δύο αυτές προσαυξήσεις ακυρώνονται για περίπου 156.000 επαγγελματίες με ατομικές επιχειρήσεις, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αλλά εφόσον πληρούν 4 «κριτήρια συνέπειας». Πρόκειται για τις ακόλουθες παραμέτρους τις οποίες πρέπει να πληρούν οι επαγγελματίες:
- Να έχουν διαβιβάσει όλα τα απαραίτητα στοιχεία στο myDATA για το εκάστοτε φορολογικό έτος.
- Εφόσον έχουν την υποχρέωση διασύνδεσης ταμειακών μηχανών και POS, να έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεσή τους και να παραμένουν συνδεδεμένοι ολόκληρο το εκάστοτε φορολογικό έτος.
- Να έχουν υποβάλει το σύνολο των δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος που αφορούν τα τελευταία 5 φορολογικά έτη έως 31/12 του τελευταίου φορολογικού έτους, εφόσον είχαν κατά νόμο υποχρέωση να τις υποβάλουν.
- Να μην έχουν υποπέσει σε φορολογικές ή εργασιακές παραβάσεις και να μην τους έχει επιβληθεί πρόστιμο από την ΑΑΔΕ ή την Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας κατά τα τελευταία φορολογικά έτη.
Κόβονται οι παραβάτες
Οι προϋποθέσεις αυτές και ειδικά το 4ο κριτήριο κόβει από την έκπτωση του φόρου, δεκάδες χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους, όπως προκύπτει από τα ίδια τα στοιχεία της ΑΑΔΕ.
Στους φορολογικούς ελέγχους που διεξάγονται η παραβατικότητα κυμαίνεται μεταξύ 30 και 40%, και στους παραβάτες επιβάλλονται πρόστιμα. Εκείνοι στους οποίους έχουν επιβληθεί πρόστιμα χάνουν το ευεργέτημα της ακύρωσης των προσαυξήσεων και είναι αρκετές χιλιάδες.
Σύμφωνα με τα απολογιστικά στοιχεία για τους ελέγχους που διενεργήθηκαν το 2025, που ανακοίνωσε η ΑΑΔΕ, διενεργήθηκαν 68.400 επιτόπιοι έλεγχοι σε ολόκληρη τη χώρα και εντοπίστηκαν 430.930 παραβάσεις σε 19.473 επιχειρήσεις ή στο 34,2%.
Επίσης τα πρώτα στοιχεία των επιτόπιων ελέγχων το 2026 ανεβάζουν την παραβατικότητα στο 37,42% και οι παραβάτες στο σύνολο του έτους θα είναι επίσης πέριξ των 20.000.
Παράλληλα, χιλιάδες είναι οι παραβάτες της εργατικής νομοθεσίας, που εντοπίζονται από την Επιθεώρηση Εργασίας και έχουν εντοπιστεί στα τελευταία πέντε χρόνια είτε για φορολογικές είτε εργατικές παραβάσεις.
Είναι σαφές ότι με βάση το 4ο κριτήριο, όλοι αυτοί, χάνουν την ακύρωση της προσαύξησης των τεκμαρτών εισοδημάτων λόγω προσωπικού ή όταν ο τζίρος τους ξεπερνά τον μέσο όρο του ΚΑΔ στον οποίο ανήκουν.
Τι θα κερδίσουν οι λίγοι τυχεροί
Σύμφωνα με το ΥΠΕΘΟΟ, συνολικά από τις 755.000 ατομικές επιχειρήσεις, υπόκεινται σε φορολογία λόγω δήλωσης εισοδημάτων χαμηλότερων του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος οι 427.000.
Από αυτές οι 271.000 φορολογούνται μόνο με βάση τον κατώτατο μισθό πλέον τριετίες (με ετήσιο φόρο που κυμαίνεται από 1.476 ευρώ χωρίς τριετίες έως 2.249 με τρεις τριετίες για ελεύθερο επαγγελματία άνω των 30 χωρίς τέκνα και χαμηλότερα ή και μηδενικά ποσά για ελεύθερους επαγγελματίες με τέκνα ή κάτω των 30 ετών).
Οι 156.000 επιχειρήσεις ωστόσο επιβαρύνονται με επιπλέον προσαυξήσεις λόγω κύκλου εργασιών ή μισθοδοσίας εργαζομένων που αυξάνουν σημαντικά τον υπολογιζόμενο φόρο (για 24.000 από αυτές η προσαύξηση είναι άνω των 2.000 ευρώ, ενώ για 3.000 από αυτές η προσαύξηση είναι άνω των 10.000 ευρώ).
- Παράδειγμα 1: Ατομική επιχείρηση εστίασης (καφέ) που λειτουργεί 15 έτη, με 5 εργαζομένους και ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ. Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ (κατώτατος συν τριετίες) πλέον 10.500 ευρώ (10% της μισθοδοσίας του προσωπικού), σύνολο 27.244 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 4.783 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 16.744 με αναλογούν φόρο 2.249 ευρώ, δηλαδή όφελος 2.534 ευρώ.
- Παράδειγμα 2: Ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου υποδημάτων που λειτουργεί 4 έτη, με 2 εργαζόμενους, ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 21.000 ευρώ και κύκλο εργασιών 120.000 ευρώ (μέσος όρος ΚΑΔ 48.564 ευρώ). Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 12.880 ευρώ, πλέον 2.100 (10% της μισθοδοσίας του προσωπικού), πλέον 3.572 (5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών με τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ), σύνολο 18.552 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 2.610 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 12.880 με αναλογούν φόρο 1.476 ευρώ, δηλαδή όφελος 1.134 ευρώ.
- Παράδειγμα 3: Λογιστής που έχει ατομική επιχείρηση 20 έτη χωρίς εργαζόμενους και κύκλο εργασιών 90.000 ευρώ (μέσος όρος ΚΑΔ 28.479 ευρώ). Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ (κατώτατος συν τριετίες) πλέον 3.076 ευρώ (5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών με τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ), σύνολο 19.820 ευρώ. Ο αναλογούν φόρος ανέρχεται σε 2.864 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 16.744 με αναλογούν φόρο 2.249 ευρώ, δηλαδή όφελος 615 ευρώ.
