Εξοικονόμηση που μπορεί να φτάσει, κατά μέσο όρο, τα 39 ευρώ τον μήνα για κάθε νοικοκυριό εκτιμά η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), με βάση τις μηνιαίες εκπτώσεις των προϊόντων που έχουν ενταχθεί στην Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών.
Τα στοιχεία περιλαμβάνονται σε ανακοίνωση της Αρχής, η οποία εκδόθηκε με αφορμή δημόσιες τοποθετήσεις και την κριτική που έχει ασκηθεί σχετικά με το πραγματικό ύψος των μειώσεων, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι συγκρίσεις των τιμών πριν και μετά την εφαρμογή της πρωτοβουλίας.
Ένα από τα ζητήματα που εξετάζει η ανακοίνωση είναι η άποψη ότι ορισμένες επιχειρήσεις προχώρησαν πρώτα σε αυξήσεις τιμών, ώστε στη συνέχεια να παρουσιάσουν μειώσεις μέσω της πρωτοβουλίας. Η Αρχή χαρακτηρίζει την εικόνα αυτή ανακριβή και παραπέμπει στα στοιχεία που προκύπτουν από τις δηλώσεις ανατιμήσεων των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, κατά τη διάρκεια του Ιουλίου και του Αυγούστου δεν καταγράφηκε καμία δήλωση αύξησης τιμής από εταιρεία επώνυμων προϊόντων που συμμετέχει στην Εθνική Πρωτοβουλία. Η μόνη σχετική δήλωση που υποβλήθηκε στο συγκεκριμένο διάστημα αφορούσε, επιχείρηση που δεν έχει ενταχθεί στην πρωτοβουλία.
Πώς γίνονται οι συγκρίσεις τιμών
Η Αρχή εκφράζει παράλληλα ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται ορισμένες από τις δημόσιες συγκρίσεις τιμών. Όπως τονίζεται σε ανακοίνωση της Αρχής, σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιείται περιορισμένος αριθμός προϊόντων και δημιουργείται ένα «τεχνητό καλάθι», χωρίς να λαμβάνονται υπόψη ενιαία κριτήρια, όπως η ίδια αλυσίδα καταστημάτων, η ίδια τιμή αναφοράς και η ίδια χρονική περίοδος.
Αντίθετα, σύμφωνα με την ανακοίνωση, αναζητείται εκ των υστέρων η χαμηλότερη τιμή στην οποία είχε πωληθεί κάθε προϊόν, ανεξάρτητα από την αλυσίδα ή την ημερομηνία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, η τιμή αυτή μπορεί να προέρχεται από μια ολιγοήμερη προσφορά.
Η Αρχή επισημαίνει ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στην κανονική τιμή ραφιού ενός προϊόντος και σε μια προσωρινή προσφορά που μπορεί να είχε εμφανιστεί για περιορισμένο χρονικό διάστημα σε διαφορετικό κατάστημα ή διαφορετική χρονική στιγμή.
Μόνιμη μείωση και όχι προσωρινή προσφορά
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη διαφορά ανάμεσα στη μείωση που προβλέπει η πρωτοβουλία και στις συνηθισμένες προσφορές των σούπερ μάρκετ.
Η Εθνική Πρωτοβουλία αφορά μειώσεις στη βασική τιμή που έχει ένα προϊόν στο ράφι, οι οποίες είναι σταθερές και δεσμευτικές για τουλάχιστον δύο μήνες ανά κωδικό. Για αρκετά προϊόντα, η μειωμένη τιμή μπορεί να παραμείνει σε ισχύ έως και το τέλος Δεκεμβρίου του 2026.
Οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν και πρόσθετες, βραχυχρόνιες προσφορές. Αυτές μπορούν να εφαρμοστούν πάνω στη μειωμένη βασική τιμή, οδηγώντας για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα σε ακόμη χαμηλότερη τελική τιμή για τον καταναλωτή.
Προϊόντα που δεν περιλαμβάνονται στις συγκρίσεις
Η Αρχή αναφέρεται ακόμη σε ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων της πρωτοβουλίας, οι οποίες, όπως υποστηρίζει, δεν έχουν συμπεριληφθεί σε ορισμένες από τις συγκρίσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί, παρότι παρουσιάζουν σημαντικές μειώσεις.
Στα νωπά κρέατα έχουν ενταχθεί 100 κωδικοί, με τη μέση μείωση να διαμορφώνεται στο 7,5%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει έως και το 28%.
Στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας συμμετέχουν 360 κωδικοί. Η μέση μείωση ανέρχεται σε 8%, ενώ η μεγαλύτερη φτάνει το 33%.
Σημαντικές μειώσεις καταγράφονται και στα σχολικά είδη. Η συγκεκριμένη κατηγορία περιλαμβάνει 405 προϊόντα, με μέση μείωση 12% και ανώτατη μείωση που φτάνει το 36%. Σύμφωνα με την Αρχή, οι συγκεκριμένες κατηγορίες δεν αποτελούν συνήθως μέρος των σύντομων προωθητικών ενεργειών και για τον λόγο αυτό δεν εμφανίζονται στις συγκρίσεις στις οποίες επιχειρεί να απαντήσει με τη σημερινή ανακοίνωσή της.
Καθημερινός έλεγχος της εφαρμογής
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ σημειώνει ότι συνεχίζει σε καθημερινή βάση την παρακολούθηση και τον έλεγχο της εφαρμογής της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών.Όπως αναφέρει, οι έλεγχοι στις πραγματικές τιμές που εμφανίζονται στα ράφια επιβεβαιώνουν μέχρι σήμερα οτι τα στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει είναι ακριβή.
Με βάση, τέλος, τις μηνιαίες πωλήσεις των προϊόντων που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, η Αρχή υπολογίζει ότι η συνολική εξοικονόμηση για ένα νοικοκυριό από το συγκεκριμένο «καλάθι» μπορεί να ανέλθει, κατά μέσο όρο, σε περίπου 39 ευρώ κάθε μήνα.
