Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ενίσχυση της ελληνικής εξωστρέφειας έως το 2030, με 50 συγκεκριμένες παρεμβάσεις, κατέθεσε ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων (ΠΣΕ) στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενόψει της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Το σχέδιο, με τίτλο «Brand Greece 2030», δεν αποτελεί έναν ακόμη κατάλογο αιτημάτων προς την Πολιτεία, αλλά, όπως υπογραμμίζει ο ΠΣΕ, έναν οδικό χάρτη για τη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας σε ένα πιο εξωστρεφές παραγωγικό μοντέλο. Οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στον Σύνδεσμο αντιπροσωπεύουν περίπου το 70% των συνολικών εξαγωγών της χώρας.
Η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών εμφάνισαν ισχυρή δυναμική κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Συγκεκριμένα, ανήλθαν σε 27,63 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 14,6% και φτάνοντας στο υψηλότερο εξαμηνιαίο επίπεδο της τελευταίας τριετίας.
Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η επίδοση του Ιουνίου, όταν οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 26,3%.
Ακόμη και χωρίς τα πετρελαιοειδή, οι εξαγωγές κινήθηκαν ανοδικά, φτάνοντας τα 20,06 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 6,9%. Για τον ΠΣΕ, η συγκεκριμένη επίδοση δείχνει ότι η ενίσχυση των εξαγωγών δεν αποτελεί μόνο αποτέλεσμα συγκυριακών παραγόντων, αλλά συνδέεται και με πιο μόνιμες αλλαγές στη δομή της ελληνικής οικονομίας.
Παράλληλα, το εμπορικό έλλειμμα κατά το πρώτο εξάμηνο μειώθηκε κατά 5%, ενώ ο δείκτης κάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές αυξήθηκε από 58,8% σε 63,3%. Σύμφωνα με τον ΠΣΕ, οι εξαγωγές αυξήθηκαν με ρυθμό 2,2 φορές ταχύτερο από εκείνον των εισαγωγών.
Γραφειοκρατία και ταχύτητα στο επίκεντρο
Παρά τη βελτίωση των εξαγωγικών επιδόσεων, ο ΠΣΕ θεωρεί ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης, εφόσον αντιμετωπιστούν τα εμπόδια που εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις.
«Ο εξαγωγικός τομέας άντεξε σε ένα από τα δυσμενέστερα διεθνή περιβάλλοντα της τελευταίας δεκαετίας· ό,τι τον περιορίζει σήμερα δεν βρίσκεται στις αγορές, βρίσκεται στα γραφεία», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Σύνδεσμος.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η γραφειοκρατία, την οποία ο ΠΣΕ χαρακτηρίζει ως έναν από τους σημαντικότερους περιορισμούς για την εξωστρέφεια. Η πρόταση είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής θυρίδας εξαγωγών, μέσω της οποίας θα πραγματοποιείται μία μόνο υποβολή στοιχείων, με πλήρη διαλειτουργικότητα μεταξύ Τελωνείων και ΑΑΔΕ.
Παράλληλα, προτείνεται η θέσπιση δεσμευτικών χρόνων απόκρισης, ώστε οι επιχειρήσεις να γνωρίζουν με σαφήνεια πότε θα ολοκληρώνονται οι απαραίτητες διοικητικές διαδικασίες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον κανόνα «μία νέα υποχρέωση, δύο καταργήσεις», με τον ΠΣΕ να τον χαρακτηρίζει ως μία από τις ταχύτερες και οικονομικότερες μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα.
«Δεν ζητούμε νέες εξαγγελίες. Ζητούμε την υλοποίηση όσων έχουν ήδη θεσμοθετηθεί, χρηματοδοτηθεί και δεσμευτικά ανακοινωθεί και να πάψει η γραφειοκρατία να λειτουργεί ως αφανής δασμός στην ελληνική παραγωγή», σημειώνει ο Σύνδεσμος.
Ρευστότητα και σταθερό φορολογικό πλαίσιο
Στις προτεραιότητες του σχεδίου περιλαμβάνεται επίσης η βελτίωση της πρόσβασης των εξαγωγικών επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση, καθώς και η ενίσχυση των διαθέσιμων αναπτυξιακών και φορολογικών εργαλείων.
Ο ΠΣΕ ζητά ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο πενταετούς ορίζοντα, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να σχεδιάζουν τις επενδύσεις τους με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Παράλληλα, θεωρεί θετική την υψηλότερη βαθμολόγηση της εξαγωγικής επίδοσης στον νέο Αναπτυξιακό Νόμο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Σύνδεσμος αναδεικνύει δύο παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων: το ενεργειακό κόστος και το ανθρώπινο δυναμικό.
Το ενεργειακό κόστος, όπως επισημαίνει, επιβαρύνει τις εξαγωγικές επιχειρήσεις τόσο κατά την παραγωγή όσο και κατά τη μεταφορά των προϊόντων. Την ίδια στιγμή, η έλλειψη εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα στον πρωτογενή τομέα, αποτελεί σημαντικό ζήτημα για τη διατήρηση της δυναμικής των αγροδιατροφικών εξαγωγών.
Στόχος οι εξαγωγές στο 60% του ΑΕΠ
Το σχέδιο «Brand Greece 2030» περιλαμβάνει 10 εθνικούς στόχους, 10 μεγάλες μεταρρυθμίσεις και 10 στρατηγικούς κλάδους, με στόχο να αλλάξει σταδιακά το παραγωγικό και εξαγωγικό μοντέλο της χώρας.
Στους κλάδους που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας περιλαμβάνονται η αγροδιατροφή, το φάρμακο, τα δομικά υλικά, η τεχνολογία, ο ναυτιλιακός εξοπλισμός, τα χημικά, η βιομηχανία, η ενέργεια, τα premium καταναλωτικά προϊόντα και οι δημιουργικές βιομηχανίες.
Κεντρικός στόχος είναι οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών να φτάσουν το 60% του ΑΕΠ έως το 2030, από περίπου 42% σήμερα.
Η επιδίωξη δεν αφορά μόνο την αύξηση του όγκου των εξαγωγών. Ο ΠΣΕ θέλει τη μετάβαση από το μοντέλο των προϊόντων χαμηλότερης προστιθέμενης αξίας σε ένα μοντέλο που θα στηρίζεται περισσότερο στην ελληνική προστιθέμενη αξία, την καινοτομία και τα επώνυμα προϊόντα.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η δημιουργία ενός «Συμφώνου Εξαγωγικής Επιτάχυνσης 2030», με σαφή κατανομή ευθυνών μεταξύ Πολιτείας, επιχειρήσεων και εξαγωγικών φορέων.
Παράλληλα, ο ΠΣΕ ζητά ετήσια δημόσια λογοδοσία στο πλαίσιο της Κυβερνητικής Επιτροπής Εξωστρέφειας, καθώς και άμεση ενεργοποίηση του Μνημονίου Συνεργασίας ΥΠΕΞ – ΠΣΕ της 9ης Ιουλίου 2026.
Έμφαση σε ΗΠΑ και ελληνικά προϊόντα
Σημαντικό μέρος της στρατηγικής αφορά την καλύτερη αξιοποίηση των διεθνών αγορών και την ενίσχυση της προστασίας των ελληνικών προϊόντων.
Ο ΠΣΕ ζητά ισχυρότερη προστασία των προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ, ενώ παράλληλα θεωρεί απαραίτητη την έγκαιρη εμπορική αξιοποίηση της θέσης που έχει διαμορφώσει η Ελλάδα στην αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η λογική είναι η ελληνική εξαγωγική δραστηριότητα να αποκτήσει μεγαλύτερη παρουσία σε αγορές υψηλής αξίας, με τα ελληνικά προϊόντα να μην ανταγωνίζονται αποκλειστικά με βάση την τιμή αλλά κυρίως με βάση την ποιότητα, την ταυτότητα και την προστιθέμενη αξία.
Νέα γενιά εξαγωγέων
Ιδιαίτερη θέση στο σχέδιο καταλαμβάνει η «Νέα Γενιά Εξαγωγέων», την οποία ο ΠΣΕ χαρακτηρίζει ως κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας την επόμενη δεκαετία.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η δημιουργία Export Academy, η ανάπτυξη εθνικής υποδομής ψηφιακών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης για τις εξαγωγικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις και η διασύνδεση των επιχειρήσεων με πανεπιστήμια και startups.
Προβλέπονται επίσης προγράμματα mentoring, καθώς και ειδικές δράσεις για Women Exporters και Young Exporters, με στόχο την είσοδο περισσότερων νέων επιχειρήσεων και στελεχών στις διεθνείς αγορές.
Εξωστρέφεια με ορίζοντα το 2030
Ο ΠΣΕ υποστηρίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα για να ενισχύσει τον εξαγωγικό της προσανατολισμό: παραγωγικές επιχειρήσεις με διεθνή παρουσία, ισχυρά προϊόντα αγροδιατροφής, βιομηχανική βάση, επιστημονικό δυναμικό, τεχνολογία και στρατηγική γεωγραφική θέση.
Το μεγάλο ζητούμενο είναι πλέον η κλίμακα, η συνέχεια και η συντονισμένη εφαρμογή μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής.
Η εξωστρέφεια, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, δεν μπορεί να αποτελεί υπόθεση μόνο των μεγαλύτερων επιχειρήσεων. Χρειάζεται να επεκταθεί στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στην περιφέρεια, στον πρωτογενή τομέα, στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση.
Το «Brand Greece 2030» επιχειρεί να θέσει ακριβώς αυτό το πλαίσιο, με τον ΠΣΕ να μεταφέρει πλέον το βάρος από τις εξαγγελίες στην υλοποίηση συγκεκριμένων δράσεων και στη μέτρηση των αποτελεσμάτων.
Ο τελικός στόχος είναι σαφής: περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις στις διεθνείς αγορές, μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία και εξαγωγές που θα αντιστοιχούν στο 60% του ΑΕΠ μέχρι το 2030.
