Το φιλόδοξο σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ να καταστήσει την ιδιοκατοίκηση πιο προσιτή για τους Αμερικανούς δείχνει να βαλτώνει, μόλις λίγες εβδομάδες μετά την επίσημη παρουσίασή του. Παρά τις μεγαλόστομες εξαγγελίες για «μία από τις πιο επιθετικές μεταρρυθμίσεις στέγασης στην αμερικανική ιστορία», η κυβέρνηση των ΗΠΑ δυσκολεύεται να μετατρέψει τις προθέσεις σε ουσιαστική πολιτική.
Με τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν και το κόστος ζωής να παραμένει κορυφαία ανησυχία για τους ψηφοφόρους, ο Λευκός Οίκος έχει αφήσει να διαρρεύσουν διάφορες ιδέες για τη μείωση του κόστους αγοράς κατοικίας. Πολλές, ωστόσο, είτε απορρίφθηκαν από το Κογκρέσο και τον χρηματοπιστωτικό κλάδο, είτε εγκαταλείφθηκαν από τον ίδιο τον πρόεδρο.
Το αποτέλεσμα είναι ότι, έξι εβδομάδες μετά τις εξαγγελίες, ελάχιστα νέα μέτρα έχουν εφαρμοστεί, ενώ τα στεγαστικά επιτόκια έχουν αρχίσει εκ νέου να κινούνται ανοδικά. Ο ίδιος ο Τραμπ μάλιστα παραδέχθηκε εμμέσως το πολιτικό αδιέξοδο, δηλώνοντας ότι δεν είναι διατεθειμένος να ρίξει τις τιμές των κατοικιών, εάν αυτό πλήξει τους ήδη ιδιοκτήτες.
«Δεν πρόκειται να καταστρέψουμε την αξία των σπιτιών τους για να αγοράσει κάποιος σπίτι χωρίς να έχει δουλέψει σκληρά», είπε χαρακτηριστικά σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου.
Η στάση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η κοινή γνώμη εμφανίζεται ολοένα και πιο επικριτική. Σύμφωνα με δημοσκόπηση CNN-SSRS τον Ιανουάριο, το 64% των Αμερικανών θεωρεί ότι ο Τραμπ δεν κάνει αρκετά για να μειώσει το κόστος ζωής. Αντίστοιχα, έρευνα των New York Times/Siena δείχνει ότι πάνω από τους μισούς ψηφοφόρους πιστεύουν πως οι πολιτικές του έχουν κάνει τη ζωή λιγότερο προσιτή οικονομικά.
Η στέγαση αποτελεί ίσως το πιο οξύ πρόβλημα. Οι τιμές κατοικιών έχουν αυξηθεί πάνω από 50% σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο, τα ενοίκια κατά περίπου 35%, ενώ η μέση ηλικία των αγοραστών πρώτης κατοικίας έχει εκτοξευθεί στα 40 έτη, ιστορικό υψηλό.
Παρά ταύτα, ο πρόεδρος εμφανίζεται συχνά αποσπασμένος από το ίδιο του το αφήγημα. Στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, οι αναφορές στη στεγαστική πολιτική χάθηκαν μέσα σε σχόλια για τη Γροιλανδία, ενώ σε πρόσφατη προεκλογική συγκέντρωση στην Αϊόβα οι σχετικές προτάσεις δεν αναφέρθηκαν καν.
Επιπλέον, ο Τραμπ αποδοκίμασε δημοσίως σχέδιο της κυβέρνησής του που θα επέτρεπε τη χρήση φορολογικά ευνοημένων λογαριασμών για προκαταβολές αγοράς κατοικίας, δηλώνοντας ότι «δεν είναι μεγάλος φαν» της ιδέας.
Από τα λίγα μέτρα που προχώρησαν, ξεχωρίζει το εκτελεστικό διάταγμα για τον περιορισμό αγορών μονοκατοικιών από μεγάλους θεσμικούς επενδυτές. Ωστόσο, η πρωτοβουλία θεωρείται σχεδόν συμβολική, καθώς αφήνει κρίσιμες λεπτομέρειες στο Κογκρέσο και αφορά έναν κλάδο που κατέχει λιγότερο από 1% των μονοκατοικιών στις ΗΠΑ.
Πιο ουσιαστική, αλλά περιορισμένης εμβέλειας, είναι η απόφαση να αγοράσουν οι Fannie Mae και Freddie Mac έως 200 δισ. δολάρια σε ενυπόθηκα ομόλογα. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το μέτρο μπορεί να μειώσει τα επιτόκια στεγαστικών δανείων έως 0,25 ποσοστιαίες μονάδες, μια επίδραση που πολλοί θεωρούν ανεπαρκή.
Καθώς τα κονδύλια είναι πεπερασμένα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το όφελος θα είναι προσωρινό και ότι η κυβέρνηση σύντομα θα βρεθεί μπροστά στο δίλημμα: νέα παρέμβαση ή επιστροφή στις πιέσεις της αγοράς.
