Η κατοχύρωση της αξιολόγησης στο Δημόσιο που συνδέεται με τη μονιμότητα, η επέκταση του δικαιώματος της επιστολικής ψήφου στους Έλληνες του εξωτερικού και η δημιουργία ειδικής Τριεδρικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, βρίσκονται στο επίκεντρο των κυβερνητικών πρωτοβουλιών για τη συνταγματική αναθεώρηση.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης γνωστοποίησε μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος, ότι θα εκκινήσει τη σχετική συζήτηση και λίαν συντόμως θα προβεί σε ανακοινώσεις επί της συνταγματικής αναθεώρησης.
Το μήνυμα Μητσοτάκη
«Σήμερα ανοίγουμε τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κάνοντας πράξη μία ακόμη θεσμική μας δέσμευση. Ως Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, θέλησα να έχω πρώτα τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας. Έτσι, απευθύνομαι με επιστολή μου στα μέλη της, ώστε οι θέσεις τους να ενσωματωθούν στην τελική μας εισήγηση μέσα στον Μάρτιο.
Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα το οποίο αφορά συνολικά τη δημόσια ζωή, αλλά, τελικά, και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά» αναφέρει στο μήνυμά του για την Συνταγματική Αναθεώρηση ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Και συνεχίζει: «Είναι αλήθεια ότι επί 50 χρόνια το Σύνταγμα του 1975 εξασφάλισε ομαλότητα και πολιτική σταθερότητα. Είναι ένα κείμενο «ζωντανό». Δεν παύει, ωστόσο, να ανήκει στον 20ό αιώνα. Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.
Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια.
Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το «βαθύ κράτος». Γιατί μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση.
Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
Επαναλαμβάνω ότι πρόθεσή μας είναι μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Γι’ αυτό θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά.
Μοιράζομαι λοιπόν μαζί σας αυτές τις πρώτες σκέψεις, καλώντας κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό προβληματισμό. Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Ένα αίτημα της ίδιας της κοινωνίας, που αναζητά ευρύτερες συναινέσεις. Με επιχειρήματα ουσίας πέρα από κομματικές σκοπιμότητες και στόχο μία σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Ένα δυναμικό βήμα προόδου που πρέπει αλλά και μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί.
Εξάλλου, το ίδιο το Σύνταγμα μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο καταστατικός μας χάρτης.
Εύχομαι η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα».
Σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΡΤ, η κυβερνητική πλειοψηφία θα κινηθεί, μεταξύ άλλων, προς την κατεύθυνση της αναθεώρησης πέντε άρθρων:
- Άρθρο 16: Ίδρυση μη κρατικών / μη κερδοσκοπικών Πανεπιστημίων
- Άρθρο 24: Προστασία του Περιβάλλοντος
- Άρθρο 30: Εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας
- Άρθρο 86: Περί ευθύνης υπουργών
- Άρθρο 90: Εκλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης
Παράλληλα, αναμένεται να προταθεί Συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης στο Δημόσιο που να συνδέεται με τη μονιμότητα.
Το πιο σημαντικό είναι να κατοχυρωθεί συνταγματικά η αξιολόγηση και από εκεί και πέρα αυτό δεν θα αφορά τους υφιστάμενους υπαλλήλους θα δούμε και τις προτάσεις των κομμάτων, ανέφερε, μιλώντας στο ΕΡΤnews, o Υπουργός Εσωτερικών, Θόδωρος Λιβάνιος, επισημαίνοντας ότι άρση της μονιμότητας δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει προστασία και ότι ο κάθε δήμαρχος ή περιφερειάρχης θα απολύει».
Στην επέκταση του δικαιώματος της επιστολικής ψήφου στους Έλληνες του εξωτερικού και στις εκλογές του 2027, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων ο Πρωθυπουργός, στην εβδομαδιαία ανάρτησή του, ενώ στις 16 Φεβρουαρίου ολοκληρώνεται η δημόσια διαβούλευση του σχετικού νομοσχεδίου. Στις 5 Φεβρουαρίου θα υπάρξει νέα συνεδρίαση της διακομματικής επιτροπής.
Η κυβερνητική πρόταση για την επιστολική ψήφο περιλαμβάνει τη δημιουργία ειδικής Τριεδρικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού. Το αντίστοιχο νομοσχέδιο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, η οποία θα ολοκληρωθεί στις 16 Φεβρουαρίου, ενώ στις 5 Φεβρουαρίου έχει προγραμματιστεί νέα συνεδρίαση της διακομματικής επιτροπής.
Πρόκειται για κορυφαία πολιτική διαδικασία, η οποία απαιτεί ευρείες συναινέσεις και θα καθορίσει το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο των επόμενων δεκαετιών, ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
Με δεδομένο ότι για την εφαρμογή απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία 200 βουλευτών, η κυβέρνηση ελπίζει ότι η Αντιπολίτευση θα προσεγγίσει την πρόταση με πνεύμα ευθύνης και συναίνεσης, ώστε το μέτρο να τεθεί σε ισχύ από το 2027.
Στο πλαίσιο των αλλαγών για τις εθνικές εκλογές του 2027, οι έδρες Επικρατείας επανέρχονται στις 12, ενώ το όριο εισόδου στη Βουλή παραμένει κανονικά στο 3%.
