Έντονη πολιτική θύελλα προκάλεσαν οι πρόσφατες διπλωματικές εξελίξεις, με τον πρώην πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, να εξαπολύει αυστηρή κριτική στην κυβερνητική πολιτική. Αφορμή για την πρώτη αιχμή στάθηκε η επίσκεψη της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη γειτονική χώρα.
Ο κ. Σαμαράς κατηγόρησε την ευρωπαία αξιωματούχο ότι εξέφρασε δημόσιο θαυμασμό προς το κρατίδιο, κάνοντας μνεία σε ανυπόστατη «μακεδονική γλώσσα» και «πολιτισμό», ενώ καυτηρίασε το γεγονός ότι η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις ως «βουβός θεατής», εκτιμώντας ότι η κατάσταση ξεπερνά σε αρνητικό αντίκτυπο ακόμη και το «φιάσκο των Πρεσπών».
Η συμφωνία με τη Βουλγαρία και το ζήτημα των κειμηλίων
Στο επίκεντρο της κριτικής βρέθηκε επιπλέον η διμερής συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Η εν λόγω συμφωνία προέβλεπε την παράδοση από την ελληνική πλευρά –μέσω ειδικής τελετής στη Θεσσαλονίκη– των οστών που αποδίδονται στον τσάρο Σαμουήλ, καθώς και του ανθρωπολογικού υλικού από τις σαρκοφάγους της βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες, στη βουλγαρική αποστολή, με αντάλλαγμα την επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων από τη Σόφια στη χώρα μας.
Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά ικανοποίησε έναν πάγιο εθνικό πόθο των γειτόνων, παρομοιάζοντας την υποδοχή των οστών στη Βουλγαρία με την «υποδοχή των οστών του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ελλάδα».
Παράλληλα, έκανε λόγο για δυσανάλογη ανταλλαγή, επισημαίνοντας ότι η χώρα μας ανέκτησε μόλις 48 αντικείμενα, την ώρα που χιλιάδες θησαυροί είχαν υπεξαιρεθεί και μεταφερθεί από τις βουλγαρικές δυνάμεις στη Μακεδονία και τη Θράκη κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο —συγκεκριμένα από τις μονές Εικοσιφοινίσσης και Προδρόμου Σερρών, καθώς και από τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης— οι οποίοι φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας.
Υπενθυμίζοντας ότι επί της δικής του θυτείας είχε απαιτηθεί η ολική επιστροφή των κλαπέντων, ο κ. Σαμαράς κατέληξε αιχμηρά: «Σαλπίζεται υποχώρηση εν μέσω πανηγυρισμών. Αυτή δεν είναι η Ελλάδα».
Η κυβερνητική απάντηση και η στάση της Εκκλησίας
Στις επικρίσεις αυτές απάντησαν κυβερνητικές πηγές, παραπέμποντας στην επίσημη ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου.
Η ηγεσία της Εκκλησίας εξέφρασε την πλήρη ικανοποίησή της για την επιστροφή των κειμηλίων, ζητώντας παράλληλα να παραμείνουν ανοιχτές οι συντονισμένες προσπάθειες για τον επαναπατρισμό και άλλων θρησκευτικών θησαυρών που είχαν απομακρυνθεί το 1917.
