Μια εταιρεία αξίας ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων θεωρούνταν μέχρι πριν από λίγα χρόνια σχεδόν αδιανόητη. Σήμερα, η SpaceX ετοιμάζεται να εισέλθει στη Wall Street με αποτίμηση 1,77 τρισ. δολαρίων, καταρρίπτοντας το παγκόσμιο ρεκόρ μεγαλύτερης δημόσιας εγγραφής που κατείχε η Saudi Aramco. Πίσω από τους αριθμούς καταγράφεται μία ξεκάθαρη μετατόπιση ισχύος: η τεχνητή νοημοσύνη, το διάστημα και οι ψηφιακές υποδομές γίνονται οι νέοι πυλώνες της παγκόσμιας οικονομίας.
Η SpaceX όρισε την τιμή διάθεσης της μετοχής στα 135 δολάρια, αποτιμώντας την εταιρεία στα 1,77 τρισ. δολάρια. Το μέγεθος της δημόσιας εγγραφής προκαλεί ίλιγγο: η εταιρεία αναμένεται να αντλήσει 74,4 δισ. δολάρια, υπερδιπλάσια κεφάλαια από εκείνα που συγκέντρωσε η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας, Saudi Aramco, κατά την ιστορική εισαγωγή της το 2019.
Η αποτίμηση είναι επίσης κατά περισσότερο από 40% υψηλότερη από εκείνη που είχε η ίδια η εταιρεία τον Φεβρουάριο, αποτυπώνοντας τη φρενήρη επενδυτική ζήτηση για οτιδήποτε συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη, τις διαστημικές τεχνολογίες και τις υποδομές δεδομένων του μέλλοντος.
Σε αντίθεση με τη συνήθη πρακτική των IPO, η SpaceX δεν ανακοίνωσε εύρος τιμών πριν καταλήξει στην τελική αποτίμηση. Ο Ίλον Μασκ και οι σύμβουλοί του επέλεξαν να παρουσιάσουν απευθείας μία τιμή στην αγορά, κίνηση που αντανακλά την αυτοπεποίθηση – ή την ισχύ – που διαθέτει πλέον η εταιρεία.
Οι μετοχές αναμένεται να ξεκινήσουν να διαπραγματεύονται στο Nasdaq την επόμενη εβδομάδα με το σύμβολο SPCX.
Ο μεγάλος κερδισμένος είναι ο Ίλον Μασκ
Η δημόσια εγγραφή αναμένεται να εκτοξεύσει ακόμη περισσότερο την περιουσία του 54χρονου επιχειρηματία.
Ο Μασκ ελέγχει περίπου το 50% της εταιρείας και, με βάση την τιμή διάθεσης, το μερίδιό του αποτιμάται σε περισσότερα από 752 δισ. δολάρια. Εάν η μετοχή σημειώσει ισχυρή άνοδο τις πρώτες ημέρες διαπραγμάτευσης, δεν αποκλείεται να γίνει ο πρώτος άνθρωπος στην ιστορία με προσωπική περιουσία άνω του ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων.
Η επιρροή του στην εταιρεία παραμένει σχεδόν απόλυτη. Μέσω ειδικής κατηγορίας μετοχών με αυξημένα δικαιώματα ψήφου, ελέγχει πάνω από το 85% των ψήφων των μετόχων, διατηρώντας ουσιαστικά τον πλήρη στρατηγικό έλεγχο της SpaceX.
Αυτό το καθεστώς τού επέτρεψε επί χρόνια να χρησιμοποιεί την εταιρεία ως οικονομικό πυλώνα του ευρύτερου επιχειρηματικού του οικοσυστήματος, στηρίζοντας ή χρηματοδοτώντας άλλες δραστηριότητές του όταν χρειάστηκε.
Η εικόνα της SpaceX έχει μεταβληθεί ριζικά από την εποχή που θεωρούνταν απλώς μια εταιρεία εκτόξευσης πυραύλων. Η επιχείρηση που ίδρυσε ο Μασκ το 2002 άλλαξε τους κανόνες της διαστημικής βιομηχανίας μέσω των επαναχρησιμοποιούμενων πυραύλων της, ενώ παράλληλα δημιούργησε ένα παγκόσμιο δίκτυο δορυφορικού διαδικτύου μέσω του Starlink.
Η πιο καθοριστική κίνηση, ωστόσο, ήρθε τον Φεβρουάριο, όταν η SpaceX απορρόφησε την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης xAI, η οποία κατείχε και την πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X. Η συγχώνευση δημιούργησε έναν τεχνολογικό όμιλο που συνδέει διάστημα, δεδομένα, τεχνητή νοημοσύνη, δορυφορικές επικοινωνίες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάτω από μία εταιρική ομπρέλα.
Το αποτέλεσμα είναι μια εταιρεία που οι επενδυτές δεν αξιολογούν πλέον ως αμιγώς διαστημική, αλλά ως υποψήφιο κυρίαρχο παίκτη της επόμενης τεχνολογικής εποχής.
Τα δισεκατομμύρια χάθηκαν, το αφήγημα έμεινε
Παρά τον ενθουσιασμό της αγοράς, τα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι η SpaceX βρίσκεται ακόμη σε φάση επιθετικών επενδύσεων. Στο ενημερωτικό δελτίο της δημόσιας εγγραφής αποκάλυψε για πρώτη φορά πλήρη εικόνα των οικονομικών της. Η εταιρεία κατέγραψε ζημιές άνω των 4,9 δισ. δολαρίων το περασμένο έτος, έναντι κερδών 791 εκατ. δολαρίων το 2024, κυρίως λόγω των αυξημένων δαπανών για έργα τεχνητής νοημοσύνης.
Τα έσοδα, ωστόσο, αυξήθηκαν κατά 33%, φτάνοντας τα 18,7 δισ. δολάρια, επιβεβαιώνοντας ότι οι βασικές δραστηριότητες της εταιρείας συνεχίζουν να αναπτύσσονται με ταχύ ρυθμό.
Τα κεφάλαια της δημόσιας εγγραφής προορίζονται για μια σειρά από φιλόδοξα σχέδια που μοιάζουν να έχουν βγει από μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας: διαστημικά data centers για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, βιομηχανικές εγκαταστάσεις στη Σελήνη και, μακροπρόθεσμα, η αποστολή ανθρώπων στον Άρη.
Η Wall Street περιμένει το επόμενο κύμα
Η επιτυχία της SpaceX δεν αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένο γεγονός. Θεωρείται προπομπός ενός κύματος κολοσσιαίων δημόσιων εγγραφών που αναμένεται να αναδιαμορφώσουν τη Silicon Valley και τις κεφαλαιαγορές.
Η Anthropic έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία εισαγωγής της στο χρηματιστήριο, ενώ η OpenAI αναμένεται να ακολουθήσει σύντομα. Και οι δύο εταιρείες προσεγγίζουν αποτιμήσεις που αγγίζουν το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια.
Εάν οι εισαγωγές αυτές ολοκληρωθούν με επιτυχία, η δεκαετία του 2020 ίσως καταγραφεί ως η περίοδος κατά την οποία γεννήθηκε μια νέα κατηγορία επιχειρηματικών υπερδυνάμεων, όχι γύρω από το πετρέλαιο, τις τράπεζες ή τη βιομηχανία, αλλά γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, τα δεδομένα και το διάστημα.
Η SpaceX είναι η πρώτη που θα σηκώσει τη σημαία σε αυτό το νέο οικονομικό σύμπαν.
