Αντιμέτωπες με ένα εκτεταμένο κύμα κοινωνικής οργής βρίσκονται οι πολυεθνικές της τεχνολογίας σε ολόκληρη Ευρώπη. Πολίτες και περιβαλλοντικές οργανώσεις βγήκαν μαζικά στους δρόμους ευρωπαϊκών πόλεων, διαμαρτυρόμενοι για τις ανησυχητικές διαστάσεις που έχει λάβει η αλόγιστη κατασκευή κέντρων δεδομένων (data centers), με πρόσχημα την κάλυψη των αναγκών της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Οι κινητοποιήσεις του Σαββάτου είχαν πανευρωπαϊκό παλμό. Στο Δουβλίνο, η συμμετοχή ξεπέρασε τα 2.000 άτομα σύμφωνα με το δίκτυο RTE, ενώ στο Ελσίνκι διαδήλωσαν περίπου 1.300 πολίτες, με παράλληλες συγκεντρώσεις να εξελίσσονται και σε μικρότερες φινλανδικές πόλεις (όπως μεταδίδει το YLE). Στην πρωτεύουσα της Φινλανδίας, μάλιστα, οι διαδηλωτές πραγματοποίησαν πορεία διαμαρτυρίας με τελικό προορισμό τα γραφεία της Google και το εθνικό κοινοβούλιο.
Το κλίμα είχε ήδη τεταθεί από την Παρασκευή στο Άμστερνταμ, όπου εκατοντάδες ακτιβιστές ήρθαν σε σύγκρουση με τις αστυνομικές δυνάμεις έξω από εγκατάσταση της Microsoft Corp., επεισόδιο που κατέληξε σε μία σύλληψη.
Το μέτωπο «Stop Dirty Data Centres» και το αίτημα για μορατόριουμ
Πίσω από τον συντονισμό των διαμαρτυριών βρίσκεται η συμμαχία Stop Dirty Data Centres, ένας ευρύς συνασπισμός τοπικών ομάδων, περιβαλλοντικών οργανώσεων και φορέων προάσπισης της δημοκρατίας. Συμμετέχοντες από τη Σκωτία, την Ισπανία, τη Γαλλία έως και τη Δανία ένωσαν τη φωνή τους, βάζοντας στο στόχαστρο τα ιδιωτικά συμφέροντα των Big Tech.
Το αίτημά τους είναι ξεκάθαρο: Άμεση επιβολή μορατόριουμ στις νέες κατασκευές, έως ότου οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες αποφασίσουν δημοκρατικά το πλαίσιο λειτουργίας αυτών των υποδομών, ώστε η τεχνολογία να υπηρετεί τον άνθρωπο και το περιβάλλον αντί για την ιδιωτική απληστία.
Η ενεργειακή ασφυξία της Ιρλανδίας και η ποινική έρευνα στη Φινλανδία
Η ραγδαία εξάπλωση των υποδομών AI τροφοδοτείται από επενδυτικά κεφάλαια εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, το τίμημα για τους πολίτες είναι βαρύ, καθώς αντιμετωπίζουν δεσμεύσεις τεράστιων εκτάσεων γης, αύξηση του κόστους ρεύματος και σοβαρούς κινδύνους για την ενεργειακή επάρκεια.
-
Ιρλανδία: Η χώρα έχει μετατραπεί σε υπερφορτωμένο τεχνολογικό ευρωπαϊκό κόμβο, φιλοξενώντας κολοσσούς όπως η Microsoft, η Amazon και η Alphabet (Google). Σύμφωνα με την επίσημη στατιστική υπηρεσία, το 2025 τα data centers απορρόφησαν το 23% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.
-
Φινλανδία: Αν και βρίσκονται στα σκαριά σχεδιαζόμενα έργα ύψους 80 δισεκατομμυρίων ευρώ —με την Google να έχει ανακοινώσει τη μεγαλύτερη επένδυσή της στην Ευρώπη (13 δισ. ευρώ / 14,5 δισ. δολάρια)— η κοινή γνώμη είναι πλέον οργισμένη. Αιτία στάθηκε η αποκάλυψη ότι εκπρόσωποι της Google ισοπέδωσαν δασική έκταση, αφαιρώντας το επιφανειακό χώμα και φτιάχνοντας δρόμους, πριν καν ολοκληρωθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η κατασκευάστρια εταιρεία βρίσκεται πλέον στο στόχαστρο ποινικής έρευνας, την ώρα που η κυβέρνηση τρέχει να προλάβει τις εξελίξεις προωθώντας αυστηρότερο νομοθετικό πλαίσιο.
Πολιτικό κύμα που περνάει τον Ατλαντικό
Η ευρωπαϊκή εξέγερση δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο. Το θέμα των data centers κυριάρχησε στις πρόσφατες ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.
Σε πολλές πολιτείες, οι ψηφοφόροι μαύρισαν υποψηφίους και εξέλεξαν τοπικούς αξιωματούχους που δεσμεύτηκαν ανοιχτά να παγώσουν ή να μπλοκάρουν την περαιτέρω επέκταση αυτών των εγκαταστάσεων.
