Ο κλάδος του λιανεμπορίου -και ειδικά τα e-shops- αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια έναν «σιωπηρό δολοφόνο» των κερδών του: τις επιστροφές προϊόντων. Η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται τώρα σε κρίσιμο εργαλείο για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος που κοστίζει δισεκατομμύρια και αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές ψωνίζουν διαδικτυακά.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ομοσπονδία Λιανεμπορίου, περίπου το 15,8% των συνολικών πωλήσεων λιανικής το 2025 επιστράφηκε, ποσοστό που αντιστοιχεί σε σχεδόν 850 δισ. δολάρια. Στο ηλεκτρονικό εμπόριο, το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 19,3%.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποσοτικό, αλλά και ποιοτικό: μεγάλο μέρος των επιστροφών δεν επιστρέφει ποτέ στα ράφια, ενώ το κόστος διαχείρισής τους συχνά ξεπερνά την αξία του ίδιου του προϊόντος. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί στον κλάδο τις χαρακτηρίζουν «σιωπηρούς δολοφόνους» των περιθωρίων κέρδους.
Μια νέα γενιά start-ups επιχειρεί να αντιμετωπίσει τη ρίζα του προβλήματος: την αβεβαιότητα του καταναλωτή για την εφαρμογή και την εμφάνιση ενός ρούχου. Μέσω τεχνολογιών virtual try-on (εικονικά δοκιμαστήρια), οι χρήστες μπορούν πλέον να «δοκιμάζουν» ψηφιακά ρούχα πριν τα αγοράσουν.
Η πρόοδος της γενετικής AI έχει βελτιώσει θεαματικά την ακρίβεια αυτών των εφαρμογών, καθιστώντας τις αρκετά ρεαλιστικές, ώστε να επηρεάζουν ουσιαστικά τις αγοραστικές αποφάσεις — και κατ’ επέκταση τα οικονομικά αποτελέσματα των retailers.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η start-up Catches, η οποία αναπτύσσει «ψηφιακά δίδυμα» χρηστών με απεικόνιση σχεδόν σαν ένας κανονικός καθρέφτης. Η τεχνολογία της βασίζεται στην υποδομή της Nvidia και ενσωματώνει τις φυσικές ιδιότητες των υφασμάτων, προσφέροντας πιο ρεαλιστική προσομοίωση της εφαρμογής.
Από την εμπειρία χρήστη… στην προστασία των περιθωρίων
Πέρα από τη μείωση των επιστροφών, τα εργαλεία αυτά ενισχύουν και τις πωλήσεις, αυξάνοντας την εμπιστοσύνη του καταναλωτή. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου κόστους και πιεσμένης ζήτησης -εν μέρει και λόγω της εμπορικής πολιτικής της κυβέρνησης Γραμπ- η βελτίωση των περιθωρίων αποτελεί κρίσιμη προτεραιότητα.
Τα ηλεκτρονικά καταστήματα κινούνται πλέον σε πολλαπλά επίπεδα:
- επιβολή χρεώσεων επιστροφής,
- παροχή πιο αναλυτικών οδηγών μεγεθών,
- ενθάρρυνση αλλαγών αντί επιστροφών.
Η Zara, του ομίλου Inditex, υπήρξε από τις πρώτες που εισήγαγαν χρεώσεις επιστροφών για online αγορές, ενώ παράλληλα επενδύει σε εργαλεία virtual try-on.
Αντίστοιχα, η ASOS κατέγραψε βελτίωση κερδοφορίας, εν μέρει λόγω μείωσης των επιστροφών, αξιοποιώντας τεχνολογίες που επιτρέπουν την απεικόνιση ρούχων σε διαφορετικούς σωματότυπους.
Στον χώρο των πλατφορμών, η Shopify ενσωματώνει λύσεις AI, ενώ τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Amazon, η Google και η Adobe αναπτύσσουν αντίστοιχες εφαρμογές, φέρνοντας το virtual try-on ακόμη και απευθείας στα αποτελέσματα αναζήτησης.
Όχι πανάκεια, αλλά στρατηγικό εργαλείο
Παρά τη δυναμική της, η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί «μαγική λύση». Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η επιτυχία εξακολουθεί να εξαρτάται πρωτίστως από το ίδιο το προϊόν και όχι μόνο από τον τρόπο πώλησής του.
Ωστόσο, σε έναν κλάδο όπου το κόστος επιστροφών απειλεί άμεσα την κερδοφορία, το AI φαίνεται να προσφέρει κάτι πιο ουσιαστικό: μια ρεαλιστική, τεχνολογικά ώριμη απάντηση σε ένα πρόβλημα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αναπόφευκτο.
Και σε αυτή τη νέα ισορροπία, οι εταιρείες που θα καταφέρουν να συνδυάσουν εμπειρία χρήστη, τεχνολογία και εμπορική στρατηγική είναι εκείνες που θα αποκτήσουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην επόμενη ημέρα του retail.
