Σε κάθε σύγχρονο smartphone υπάρχει μια γωνιά γεμάτη από αδιάβαστες σημειώσεις και λήψεις "της στιγμής". Οδηγίες μαγειρικής που δεν δοκιμάστηκαν, ασκήσεις για το γυμναστήριο, προτάσεις για βιβλία, ταξιδιωτικοί οδηγοί και σοφές ατάκες που μας άγγιξαν για μερικά δευτερόλεπτα, στοιβάζονται στη συλλογή μας.
Την ώρα που αγγίζουμε την οθόνη για να κρατήσουμε στο αρχείο μας ένα στιγμιότυπο φωτογραφίς, η κίνηση αυτή φαντάζει σχεδόν απαραίτητη. Στην πραγματικότητα, όμως, τα περισσότερα από αυτά τα αρχεία χάνονται για πάντα στο βάθος της μνήμης της συσκευής.
Το «δίχτυ ασφαλείας» της ανθρώπινης μνήμης
Ο βασικός λόγος για αυτή τη συμπεριφορά είναι η εσωτερική μας ανάγκη να προλάβουμε τη λήθη. Ο τεράστιος όγκος δεδομένων που συναντάμε καθημερινά κάνει τον εγκέφαλο να νιώθει ότι θα χάσει κάτι πολύτιμο μέσα σε λίγες ώρες.
Εδώ ακριβώς παρεμβαίνει η ψυχολογική διαδικασία της γνωστικής αποφόρτισης. Χρησιμοποιώντας το κινητό ως εξωτερικό υποστηρικτικό εργαλείο, αποφορτίζουμε τη δική μας μνήμη. Μόλις ολοκληρωθεί η αποθήκευση, δημιουργείται η εντύπωση ότι η εκκρεμότητα έκλεισε. Ο εγκέφαλος καθησυχάζεται, θεωρώντας ότι η πληροφορία παραμένει ασφαλής και διαθέσιμη για το μέλλον.
Καταγράφοντας τους στόχους και τις προσδοκίες μας
Πέρα από την πρακτική πλευρά, μια λήψη οθόνης κρύβει συχνά τις προσωπικές μας επιθυμίες και τους μελλοντικούς μας στόχους.
-
Μια άσκηση γυμναστικής εκφράζει την επιθυμία μας για καλύτερη υγεία και ευεξία.
-
Ένας προσεγμένος χώρος φανερώνει την ανάγκη μας για τάξη και εσωτερική ισορροπία.
-
Ένας ταξιδιωτικός προορισμός λειτουργεί ως υπενθύμιση για τις αποδράσεις που ονειρευόμαστε.
Το άλμπουμ των φωτογραφιών μας μετατρέπεται σε έναν χάρτη με τις εκδοχές του εαυτού μας που θα θέλαμε ιδανικά να γίνουμε.
Η ψευδαίσθηση της προετοιμασίας και το βάρος του χάους
Η συνήθεια να κρατάμε δεδομένα «για την περίπτωση που χρειαστούν» μας προσφέρει μια αίσθηση σιγουριάς, σα να κρατάμε ομπρέλα σε μια συννεφιασμένη βροχερή μέρα.
Ωστόσο, αυτή η υπερβολική συγκέντρωση πληροφοριών καταλήγει να δημιουργεί ψηφιακή ακαταστασία.
Όσο πληθαίνουν τα αρχεία, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να εντοπίσουμε όσα πραγματικά χρειαζόμαστε. Την ίδια στιγμή, η διαγραφή τους φαντάζει δύσκολη, καθώς ασυνείδητα νιώθουμε ότι σβήνοντας μια εικόνα, ακυρώνουμε μια πρόθεση, μια υπόσχεση ή μια πιθανότητα του μέλλοντος μας.
