Για χρόνια, η ίδρυση μιας startup στον χώρο της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (fintech) στο Λονδίνο αποτελούσε εγγύηση για την προσέλκυση κεφαλαίων από funds. Σήμερα, ωστόσο, οι ιδρυτές καλούνται να αποδείξουν έμπρακτα την αξία τους, καθώς ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με το χαμηλότερο επίπεδο χρηματοδότησης από το 2016.
Η τεράστια άνθηση που ακολούθησε το Brexit δημιούργησε έναν αστερισμό από «νεοτραπέζες» με εντυπωσιακές χρωματιστές κάρτες και εφαρμογές που απευθύνονταν άμεσα σε καταναλωτές. Πριν από μια δεκαετία, οι συγκεκριμένες εταιρείες απορροφούσαν το 44% της συνολικής χρηματοδότησης. Πλέον, το σκηνικό έχει ανατραπεί δραματικά: φέτος, μόλις το 5% των επενδυτικών κεφαλαίων κατευθύνεται στην κατηγορία B2C, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία πηγαίνει σε επιχειρήσεις business-to-business (B2B).
Η απότομη άνοδος των επιτοκίων το 2022 έπαιξε καθοριστικό ρόλο, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα χρημάτων και ψυχραίνοντας το καταναλωτικό ενδιαφέρον.
Η πίεση των κολοσσών και η ιστορία της VibePay
Η τεράστια επιτυχία τραπεζικών κολοσσών όπως η Revolut και η Monzo —η οποία προσέλκυσε ενδιαφέρον εξαγοράς πολλών δισεκατομμυρίων από τη βραζιλιάνικη Nu Holdings— ασκεί ασφυκτική πίεση στις μικρότερες εταιρείες να βρουν άμεσα τρόπο στρατηγικής εξόδου για να αποπληρώσουν τους επενδυτές τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Λουκ Μάσι, ιδρυτής της VibePay. Με όχημα την «ανοιχτή τραπεζική», η εταιρεία του υποσχόταν απρόσκοπτες πληρωμές απευθείας από λογαριασμό σε λογαριασμό. Ωστόσο, όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, σε έναν κόσμο μετά την τεχνητή νοημοσύνη τα δεδομένα άλλαξαν και οι πληρωμές αυτές δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Μετά από μια συγχώνευση και την αποχώρησή του, η εταιρεία οδηγήθηκε τελικά σε εθελοντική εκκαθάριση.
Οι απειλές για το οικοσύστημα και ο ρόλος των ξένων επενδυτών
Η σταδιακή εξαφάνιση των μεσαίων παικτών δημιουργεί σοβαρούς τριγμούς στο βρετανικό οικοσύστημα. Σύμφωνα με έρευνα των McKinsey και QED Investors, το παγκόσμιο κεφάλαιο συγκεντρώνεται πλέον αποκλειστικά σε λίγες εταιρείες προχωρημένου σταδίου, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια στους νεοεισερχόμενους.
Παράλληλα, μελέτη των Innovate Finance και Boston Consulting Group (BCG) αποκαλύπτει ότι οι βρετανικές fintechs αντλούν πλέον κεφάλαια κυρίως από ξένες πηγές (όπως οι ΗΠΑ και η Μέση Ανατολή), παρατείνοντας ταυτόχρονα τον χρόνο παραμονής τους ως ιδιωτικές οντότητες. Όπως επισημαίνει ο Κουνάλ Τζάντζι της BCG, η έλλειψη ικανών δυνατοτήτων εξόδου από το μετοχικό κεφάλαιο στερεί από την αγορά τον παραδοσιακό κύκλο όπου οι επιτυχημένοι επιχειρηματίες επανεπενδύουν σε νέες προσπάθειες.
Η «αναγέννηση» μέσω εξαγορών και το φαινόμενο των zombie fintechs
Παρά τις δυσκολίες, το έμπειρο ταλέντο, τα πανεπιστήμια και οι υποδομές της Βρετανίας διατηρούν τα θεμελιώδη μεγέθη ισχυρά. Στο νέο αυτό περιβάλλον, οι μεγάλες εταιρείες και οι επενδυτές διαβλέπουν ευκαιρίες στρατηγικής ανάπτυξης.
-
Ο Γκρεγκ Κοξ, επικεφαλής του ομίλου Quint, εστιάζει στην αξιοποίηση των λεγόμενων «zombie fintechs» — μικρότερων, σταθερών επιχειρήσεων με έσοδα δεκάδων εκατομμυρίων που όμως δεν κατάφεραν να γίνουν «μονόκεροι». Στόχος του είναι η εξαγορά τους για τη δημιουργία βιώσιμων εταιρειών αξίας 100 εκατομμυρίων λιρών.
-
Η Starling Bank, διά στόματος του διευθύνοντος συμβούλου της Ραμάν Μπατιά, αναζητά ενεργά τεχνολογικά προσανατολισμένες εταιρείες δανεισμού προς απορρόφηση.
-
Από την πλευρά του, ο Νάιτζελ Μόρις της QED Investors τονίζει ότι η βάση παραμένει ανθεκτική, αρκεί οι επιχειρήσεις να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα χρηματοδότησης.
