Η SpaceX εισέρχεται σε μια κρίσιμη εβδομάδα, καθώς η λήξη του πρώτου περιορισμού πώλησης μετοχών επιτρέπει σε εργαζομένους και πρώιμους επενδυτές να ρευστοποιήσουν μέρος των κερδών τους. Με τη μετοχή να έχει υποχωρήσει σχεδόν 50% από το υψηλό της και εκατοντάδες εκατομμύρια νέους τίτλους να γίνονται διαθέσιμοι, η μεταβλητότητα ενδέχεται να ενταθεί.
Η πρώτη περίοδος περιορισμού στις πωλήσεις μετοχών της SpaceX λήγει την Πέμπτη, ανοίγοντας τον δρόμο για εργαζομένους και άλλους εσωτερικούς μετόχους να διαθέσουν στην αγορά μέρος των τίτλων τους. Οι περιορισμοί αυτοί, γνωστοί ως lockups, επιβάλλονται συνήθως μετά από μια δημόσια εγγραφή, ώστε να αποτραπεί η μαζική εισροή μετοχών που θα μπορούσε να πιέσει απότομα την τιμή.
Για πολλούς εργαζόμενους και πρώιμους επενδυτές της διαστημικής εταιρείας του Ίλον Μασκ, η λήξη του lockup δημιουργεί την ευκαιρία να μετατρέψουν σε μετρητά κέρδη εκατομμυρίων δολαρίων. Για την υπόλοιπη αγορά, όμως, η χρονική στιγμή θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη.
Στις επτά εβδομάδες που ακολούθησαν την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, η μετοχή της SpaceX σημείωσε αρχικά ισχυρή άνοδο, αλλά στη συνέχεια έχασε σχεδόν το 50% της αξίας της από το υψηλό της. Η τιμή της υποχώρησε και κάτω από τα 135 δολάρια της δημόσιας εγγραφής, προκαλώντας αμφιβολίες για το κατά πόσο η αρχική αποτίμηση μπορούσε να διατηρηθεί.
Με τη λήξη του πρώτου lockup, 912 εκατ. επιπλέον μετοχές θα μπορούν να διαπραγματεύονται. Ο αριθμός αυτός υπερβαίνει το διπλάσιο της σημερινής διαθέσιμης προσφοράς στην αγορά και ενδέχεται να ενισχύσει την πίεση στη μετοχή, εφόσον σημαντικό μέρος των δικαιούχων επιλέξει να πουλήσει.
Οι λήξεις των lockups συνδέονται κατά μέσο όρο με πτώση περίπου 1,5% στις τιμές των μετοχών, λόγω της αύξησης της προσφοράς και των πιθανών πωλήσεων από εσωτερικούς μετόχους. Στην περίπτωση της SpaceX, όμως, η επίδραση μπορεί να είναι μεγαλύτερη, καθώς η μετοχή βρίσκεται ήδη σε περίοδο έντονης μεταβλητότητας.
Τεστ για τις επόμενες τεχνολογικές IPOs
Η συμπεριφορά της μετοχής μετά τη λήξη των διαδοχικών lockups αναμένεται να παρακολουθηθεί στενά από την αγορά. Η SpaceX μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για άλλες μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας που εξετάζουν την εισαγωγή τους στο χρηματιστήριο τους επόμενους 12 μήνες, μεταξύ των οποίων οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης Anthropic και OpenAI.
Τον Ιούνιο, η SpaceX πραγματοποίησε τη μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή στην ιστορία, αντλώντας 85,7 δισ. δολάρια. Την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσης η μετοχή ενισχύθηκε σχεδόν 20%, ανεβάζοντας την αποτίμηση της εταιρείας πάνω από τα 2 τρισ. δολάρια.
Η εισαγωγή θεωρήθηκε ένδειξη ότι οι επενδυτές είναι έτοιμοι να στηρίξουν νέες, πολύ μεγάλες τεχνολογικές δημόσιες εγγραφές. Παράλληλα, η άνοδος της SpaceX οδήγησε τον Ίλον Μασκ, ο οποίος ελέγχει περισσότερο από το 80% των δικαιωμάτων ψήφου της εταιρείας, να γίνει ο πρώτος άνθρωπος στον κόσμο με περιουσία άνω του 1 τρισ. δολαρίων.
Πώς ο Ίλον Μασκ χρησιμοποίησε τη SpaceX σαν προσωπικό του «κουμπαρά»
Η μετέπειτα πορεία της μετοχής υπενθύμισε, ωστόσο, ότι η μετάβαση από την ιδιωτική αγορά στο χρηματιστήριο δεν είναι πάντα ομαλή. Η SpaceX, με χρηματιστηριακή αξία περίπου 1,43 τρισ. δολαρίων, βρέθηκε αντιμέτωπη με αυξανόμενο σκεπτικισμό και με ισχυρές τοποθετήσεις επενδυτών που στοιχηματίζουν στην πτώση της.
Η μικρή διασπορά αυξάνει τη μεταβλητότητα
Οι διακυμάνσεις της μετοχής μπορεί να ενισχύονται από το περιορισμένο ποσοστό τίτλων που είναι διαθέσιμοι για ελεύθερη διαπραγμάτευση. Η λεγόμενη ελεύθερη διασπορά της SpaceX βρίσκεται σήμερα κάτω από το 5% του συνολικού αριθμού μετοχών. Μετά τη λήξη του πρώτου lockup, το ποσοστό αυτό αναμένεται να ξεπεράσει το 12%. Η αύξηση της διαθέσιμης προσφοράς μπορεί να βελτιώσει τη ρευστότητα, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί τον κίνδυνο ισχυρών κινήσεων, ιδιαίτερα εάν πολλοί εργαζόμενοι και πρώιμοι επενδυτές αποφασίσουν να κατοχυρώσουν τα κέρδη τους.
Ο Μασκ αντιμετώπισε με χιούμορ την απώλεια του τίτλου του πρώτου τρισεκατομμυριούχου. Σε αναρτήσεις του στην πλατφόρμα X, σχολίασε την πτώση της προσωπικής του περιουσίας, ενώ ταυτόχρονα προειδοποίησε τους επενδυτές που στοιχηματίζουν κατά της SpaceX ότι υποτιμούν τις προοπτικές της εταιρείας. Ο επικεφαλής της SpaceX έχει υποστηρίξει ότι η εταιρεία θα μπορούσε να αποκτήσει "αξία μεγαλύτερη από εκείνη ολόκληρης της Γης", εφόσον επιτύχει τους μακροπρόθεσμους στόχους της. Η προσωπική του περιουσία υπολογίζεται πλέον κοντά στα 684 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τον δείκτη δισεκατομμυριούχων του Bloomberg.
Η SpaceX αναμένεται να ανακοινώσει την Τρίτη τα πρώτα οικονομικά αποτελέσματά της ως εισηγμένη εταιρεία. Τα στοιχεία θα αποτελέσουν σημαντική δοκιμασία για το κατά πόσο οι επενδυτές θα διατηρήσουν την εμπιστοσύνη τους στις προοπτικές ανάπτυξης της εταιρείας.
Νέες αποδεσμεύσεις μετοχών έως το 2027
Σε αντίθεση με την τυπική περίοδο των 180 ημερών που ισχύει για πολλές νέες εισηγμένες εταιρείες, η SpaceX έχει επιλέξει ένα κλιμακωτό σύστημα αποδέσμευσης των μετοχών. Οι εργαζόμενοι και οι πρώιμοι επενδυτές θα μπορούν να πωλούν σταδιακά τμήματα των τίτλων τους μέσα στους επόμενους δέκα μήνες. Η μεγαλύτερη αποδέσμευση αφορά 1,3 δισ. μετοχές και αναμένεται να πραγματοποιηθεί μετά την ανακοίνωση των οικονομικών αποτελεσμάτων το φθινόπωρο. Ο Μασκ, ο μεγαλύτερος μέτοχος της εταιρείας, ελέγχει περισσότερες από 6,4 δισ. μετοχές και δεν θα μπορεί να πραγματοποιήσει συναλλαγές στο μεγαλύτερο μέρος αυτής της συμμετοχής πριν από τον επόμενο Ιούνιο.
Η προοπτική των πωλήσεων έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον μεταξύ νυν και πρώην εργαζομένων. Σε διαδικτυακές ομάδες συζητούνται στρατηγικές για τη διαχείριση των μετοχών, με ορισμένους πρώην εργαζομένους να εξετάζουν τη μερική ρευστοποίηση, ώστε να μειώσουν την εξάρτηση της προσωπικής τους περιουσίας από έναν μόνο τίτλο. Σε μία από αυτές τις ομάδες, εκτιμήθηκε ότι τα περίπου 1.200 μέλη κατείχαν συνολικά μετοχές αξίας τουλάχιστον 1 δισ. δολαρίων. Άλλοι υποστήριξαν ότι οι μέτοχοι θα μπορούσαν να διατηρήσουν τους τίτλους τους και, εφόσον χρειάζονται ρευστότητα, να δανειστούν με εγγύηση τις μετοχές αντί να προχωρήσουν σε πωλήσεις.
Οι short sellers αυξάνουν την πίεση
Σε πρόσφατη ανάλυση προς επενδυτές, ο Άνταμ Τζόνας της Morgan Stanley, τράπεζας που συμμετείχε στη δημόσια εγγραφή της SpaceX, εκτίμησε ότι η μετοχή θα μπορούσε ρεαλιστικά να υποχωρήσει έως τα 100 δολάρια. Παρά την απαισιόδοξη αυτή βραχυπρόθεσμη εκτίμηση, ο αναλυτής διατηρεί θετική άποψη για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της SpaceX και υπολογίζει τη δίκαιη αξία της στα 300 δολάρια ανά μετοχή. Επισήμανε, ωστόσο, ότι υπάρχει σημαντική απόσταση ανάμεσα στην αποτίμηση που θεωρεί δικαιολογημένη και στο κλίμα που επικρατεί σήμερα στην αγορά.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η επιδείνωση του επενδυτικού κλίματος δεν συνδέεται με κάποια σημαντική αλλαγή στα θεμελιώδη μεγέθη της εταιρείας. Αντίθετα, οι επενδυτές που πιστεύουν στις προοπτικές της SpaceX και όσοι αμφισβητούν την αποτίμησή της φαίνεται να έχουν ενισχύσει τις αντίθετες θέσεις τους. Οι τοποθετήσεις κατά της SpaceX έχουν ήδη λάβει μεγάλες διαστάσεις. Περίπου 25 δισ. δολάρια σε μετοχές που διαπραγματεύονται ελεύθερα, ή το 34% της διαθέσιμης διασποράς, έχουν χρησιμοποιηθεί για short θέσεις, σύμφωνα με την εταιρεία χρηματοοικονομικών δεδομένων S3 Partners.
Η SpaceX είναι η όγδοη πιο «σορταρισμένη» μετοχή στις ΗΠΑ και η μετοχή με τις μεγαλύτερες νέες τοποθετήσεις κατά της τιμής της τις τελευταίες 30 ημέρες. Η αύξηση των short θέσεων αντανακλά τις αμφιβολίες για τη βραχυπρόθεσμη πορεία της εταιρείας, αλλά μπορεί επίσης να ενισχύσει τις απότομες κινήσεις προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.
Η SpaceX συγκαταλέγεται ήδη στο χαμηλότερο τρίτο των αμερικανικών εταιρειών που εισήχθησαν φέτος στο χρηματιστήριο και άντλησαν τουλάχιστον 50 εκατ. δολάρια, ως προς την απόδοση της μετοχής τους. Η πορεία της λειτουργεί ως προειδοποίηση για επενδυτές που αναζητούν γρήγορα κέρδη από νέες δημόσιες εγγραφές. Μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, όπως η Facebook και η Uber, είχαν επίσης δεχθεί πιέσεις μετά την εισαγωγή τους στο χρηματιστήριο, αλλά κατάφεραν να ξεπεράσουν την αρχική περίοδο αναταράξεων. Για τη SpaceX, η λήξη του πρώτου lockup αναμένεται να αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο τεστ.
